Seminarium MoveS, realizowane w ramach programu koordynowanego przez Komisja Europejska, które odbyło się 16 kwietnia 2026 r. w Warszawie, zgromadziło jedno z najważniejszych gremiów eksperckich w Europie w obszarze prawa pracy oraz zabezpieczenia społecznego.
W wydarzeniu, jako zaproszeni eksperci i badacze naukowi, udział wzięli Mariusz Miąsko – Prezes Kancelarii Prawnej Viggen Sp. j. oraz Anna Nieć-Mrzygłód – Dyrektor Generalna Kancelarii. Ze względu na równoległy udział w międzynarodowej konferencji naukowej na Tajwanie, Mariusz Miąsko nie mógł uczestniczyć w wydarzeniu osobiście. To zaproszenie i obecność (w tym reprezentacja Kancelarii przez Annę Nieć-Mrzygłód) potwierdza aktywny udział Kancelarii w europejskiej debacie nad kierunkami zmian legislacyjnych oraz cyfryzacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Seminarium miało charakter międzynarodowy i naukowy, uczestniczyli w nim przedstawiciele instytucji unijnych, środowiska akademickiego, administracji publicznej oraz praktycy prawa z całej Europy. Całość wydarzenia była tłumaczona symultanicznie, co podkreśla jego rangę oraz ponadnarodowy wymiar.
Już w wystąpieniu inauguracyjnym prof. dr hab. Gertruda Uścińska wskazała, że wsłuchiwanie się w głosy ekspertów, naukowców oraz środowisk przedsiębiorczości staje się kluczowym etapem w procesie tworzenia prawa w Unii Europejskiej. Podkreśliła również znaczenie rzetelnej wiedzy oraz badań naukowych jako fundamentu dla projektowania skutecznych i adekwatnych rozwiązań systemowych.
W centrum debaty znalazły się zagadnienia dotyczące mobilności pracowników w Unii Europejskiej, w tym:
– różnorodność systemów podatkowych i zabezpieczenia społecznego;
– bariery językowe, kulturowe i administracyjne,
– dostęp do mieszkań oraz infrastruktury socjalnej,
– znaczenie więzi społecznych w kontekście pracy transgranicznej.
Istotnym elementem dyskusji były również podstawy prawne funkcjonowania rynku wewnętrznego UE, w tym swoboda przepływu pracowników wynikająca z art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz działalność European Labour Authority monitorującej mobilność pracowników. Odniesiono się także do dyrektyw dotyczących delegowania pracowników (96/71 oraz 2018/957), a także do wieloletniego procesu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, rozwijanego nieprzerwanie od 1959 r., w tym rozporządzenia 1231/2010.
Podczas seminarium podkreślono również znaczenie badań komparatystycznych oraz uwarunkowań ekonomicznych w procesie tworzenia prawa. Wskazano jednoznacznie, że skuteczne zarządzanie regulacjami nie jest możliwe bez uwzględnienia różnic gospodarczych pomiędzy państwami członkowskimi.
Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że Polska należy do liderów w zakresie delegowania pracowników w Unii Europejskiej, co czyni udział polskich ekspertów w tego typu debatach szczególnie istotnym.
Szczególnym zainteresowaniem uczestników cieszyła się publikacja naukowa autorstwa Anny Nieć-Mrzygłód oraz Mariusza Miąsko dotycząca problematyki delegowania pracowników w krajach Unii Europejskiej.
Link do publikacji:
https://jazdaprawna.pl/opracowanie-naukowe-problematyka-delegowania-pracownikow-do-pracy-w-krajach-unii-europejskiej/
Opracowanie zostało zaprezentowane w gronie międzynarodowych ekspertów i jako pierwsze spośród wszystkich materiałów konferencyjnych zostało w całości wyczerpane. Potwierdza to zarówno aktualność podejmowanej tematyki, jak i jej znaczenie w kontekście dynamicznych zmian regulacyjnych oraz postępującej cyfryzacji systemów unijnych.
Istotnym elementem udziału w seminarium były bezpośrednie rozmowy eksperckie prowadzone przez Annę Nieć-Mrzygłód z prof. dr hab. Gertrudą Uścińską oraz innymi ekspertami, naukowcami, badaczami, sędziami, ambasadorami czy organizacjami związkowymi.
Jako badaczka i autorka pracy doktorskiej w obszarze będącym przedmiotem seminarium, Anna Nieć-Mrzygłód przedstawiła własne propozycje rozwiązań systemowych, które spotkały się z bardzo pozytywnym odbiorem.
W ich następstwie Kancelaria została zaproszona do udziału w różnych gremiach eksperckich i środowiskowych, których celem jest wspieranie przedsiębiorczości oraz wypracowywanie kierunków zmian legislacyjnych odpowiadających na rzeczywiste potrzeby rynku. Rozpoczęte rozmowy będą kontynuowane, co tworzy realną przestrzeń do wpływu na kształt przyszłych rozwiązań prawnych.
Warto podkreślić, że seminarium zgromadziło zaszczytne, międzynarodowe grono ekspertów z całej Europy – przedstawicieli instytucji unijnych, administracji publicznej, środowiska naukowego oraz biznesu.
W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele Zakład Ubezpieczeń Społecznych z różnych regionów Polski, co dodatkowo podkreśla praktyczny i operacyjny wymiar prowadzonych dyskusji. Obecność instytucji odpowiedzialnych za stosowanie przepisów w praktyce pozwalała na konfrontację założeń systemowych z realiami ich wdrażania.
Wśród uczestników obecny był również Artur Bartoszewicz, ekonomista aktywnie uczestniczący w debacie publicznej na najwyższym szczeblu.
Komisja Europejska wskazuje wyraźnie, że seminarium koncentruje się na osiągnięciach i wyzwaniach cyfryzacji koordynacji zabezpieczenia społecznego, ze szczególnym naciskiem na elektroniczną wymianę danych (EESSI), rozwój narzędzi cyfrowych oraz ocenę ich wpływu na mobilność pracowników i działalność gospodarczą.
Seminarium jednoznacznie pokazało, że cyfryzacja koordynacji zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej przestaje być wyłącznie narzędziem usprawniającym administrację. Staje się mechanizmem realnej i natychmiastowej kontroli.
EESSI umożliwia natychmiastową wymianę danych pomiędzy instytucjami zabezpieczenia społecznego w całej Europie, eliminując opóźnienia, niejednoznaczności i „luki informacyjne”, które dotychczas funkcjonowały w systemie.
Równolegle rozwijany ESSPASS zmierza do wprowadzenia cyfrowej weryfikacji dokumentów, w tym kluczowego dla branży transportowej formularza A1 – w czasie rzeczywistym. W praktyce oznacza to, że organ kontrolny nie będzie już musiał „wierzyć” dokumentowi, będzie mógł go natychmiast zweryfikować w systemie.
Z perspektywy praktyki kancelaryjnej oznacza to jednoznacznie: kończy się etap deklaratywności, a zaczyna etap pełnej weryfikowalności.
Kierowcy – najbardziej „prześwietlona” grupa zawodowa w UE
To właśnie kierowcy wykonujący transport międzynarodowy znajdują się w centrum tych zmian. Ich praca z definicji ma charakter transgraniczny, co oznacza, że:
- podlegają różnym systemom zabezpieczenia społecznego,
- wykonują pracę w wielu jurysdykcjach jednocześnie,
- są objęci szczególnymi regulacjami dotyczącymi delegowania.
W tym kontekście każda niespójność, czy to w dokumentach A1, czy w zgłoszeniach, czy w rzeczywistym przebiegu pracy, przestaje być drobnym błędem administracyjnym. Staje się potencjalnym naruszeniem, które może być natychmiast wykryte.
Z doświadczenia kancelarii wynika jednoznacznie, że to właśnie w sektorze transportu kumulują się najpoważniejsze ryzyka związane z błędnym ustaleniem prawa właściwego, nieprawidłowym delegowaniem oraz niespójnością danych pomiędzy systemami.
IMI – cyfrowa egzekucja przepisów w praktyce
Najbardziej widocznym przejawem tej zmiany jest system IMI, który już dziś stanowi podstawowe narzędzie kontroli delegowania kierowców.
Od 2022 roku zgłoszenia delegowania odbywają się wyłącznie poprzez dedykowany portal, a organy państw członkowskich uzyskują natychmiastowy dostęp do danych przedsiębiorcy oraz kierowcy.
Co istotne, system ten nie funkcjonuje w oderwaniu od innych narzędzi – przeciwnie, coraz wyraźniej widać jego integrację z szeroko rozumianą cyfryzacją zabezpieczenia społecznego.
2026 – momentem przełomowym dla rynku transportowego
Kluczową zmianą będzie rozszerzenie obowiązków na lekkie pojazdy użytkowe (2,5–3,5 t DMC), które od 1 lipca 2026 r. zostaną w pełni objęte systemem delegowania i kontrolą poprzez IMI.
W praktyce oznacza to:
- objęcie „busów” pełnym reżimem regulacyjnym,
- konieczność składania zgłoszeń delegowania,
- obowiązek prowadzenia pełnej dokumentacji i jej cyfrowej spójności,
- znaczący wzrost liczby kontroli.
To moment, który w praktyce zamknie wiele dotychczasowych „szarych stref” rynku.
Dzisiejsze seminarium bardzo wyraźnie pokazuje, że systemy EESSI, ESSPASS i IMI zaczynają funkcjonować jako jeden spójny mechanizm.
Dla przedsiębiorcy oznacza to konieczność zapewnienia pełnej zgodności pomiędzy:
- dokumentacją ubezpieczeniową (A1),
- zgłoszeniami delegowania,
- rzeczywistymi operacjami transportowymi,
- danymi z tachografów i systemów telematycznych.
Każda rozbieżność pomiędzy tymi obszarami będzie mogła zostać wykryta automatycznie.
Z punktu widzenia Kancelarii Prawnej Viggen Sp. j., uczestnictwo w seminarium MoveS jednoznacznie potwierdza, że Unia Europejska przechodzi do nowego etapu regulacyjnego.
Nie jest to już etap tworzenia przepisów, to etap ich cyfrowej egzekucji.
Dla przedsiębiorców oznacza to:
- konieczność wdrożenia realnych procedur compliance,
- koniec funkcjonowania w oparciu o niejednoznaczne interpretacje,
- wzrost znaczenia doradztwa prawnego o charakterze strategicznym, a nie reaktywnym.
Jednocześnie należy podkreślić, że zmiany te mogą działać na korzyść uczciwych przedsiębiorców. Transparentność systemu eliminuje bowiem nieuczciwą konkurencję i stabilizuje rynek.
Seminarium MoveS jasno pokazuje, że Europa buduje system, w którym:
- dane są spójne,
- dokumenty są cyfrowe,
- kontrola jest natychmiastowa,
- odpowiedzialność jest nieunikniona.
Dla branży transportowej oznacza to fundamentalną zmianę modelu działania.
Nie wystarczy już „posiadać dokumenty”. Trzeba zapewnić, że wszystkie systemy mówią tym samym językiem.
Z punktu widzenia praktyki kancelaryjnej należy jednoznacznie wskazać, że brak dostosowania się do opisywanych zmian nie będzie skutkował wyłącznie uchybieniami formalnymi.
W warunkach pełnej cyfryzacji i integracji systemów może to prowadzić w szczególności do:
- nałożenia wielotysięcznych kar administracyjnych za nieprawidłowe delegowanie kierowców,
- zakwestionowania dokumentów A1 i obowiązku opłacenia składek w innym państwie członkowskim,
- sporów dotyczących wynagrodzeń kierowców według stawek państw przyjmujących,
- wszczęcia kontroli krzyżowych pomiędzy państwami UE,
- a w skrajnych przypadkach – podważenia legalności wykonywania przewozów.
W praktyce oznacza to, że błędy, które dotychczas pozostawały niezauważone lub były wykrywane po długim czasie, będą identyfikowane niemal natychmiast, wraz z pełnym zestawem konsekwencji finansowych i prawnych.
Kancelaria Prawna Viggen Sp. j. na bieżąco analizuje te zmiany i wspiera przedsiębiorców w dostosowaniu się do nowej rzeczywistości regulacyjnej.
Cyfryzacja nie wybacza błędów. System widzi więcej, szybciej i dokładniej niż kiedykolwiek wcześniej.
Dlatego dziś przewagę mają nie ci, którzy reagują – ale ci, którzy są przygotowani.
W praktyce pytanie nie brzmi już „czy będę kontrolowany”, lecz „czy jestem na tę kontrolę przygotowany”.
Zmiany, o których mowa, nie są przyszłością – one już się dzieją, a ich skutki coraz częściej materializują się w postaci realnych sankcji finansowych i sporów z organami w całej Europie.
Jeżeli chcą Państwo mieć pewność, że model funkcjonowania Państwa firmy jest zgodny z nowymi realiami unijnymi, zarówno w zakresie delegowania kierowców, zabezpieczenia społecznego, jak i spójności danych w systemach takich jak IMI czy EESSI – zapraszamy do współpracy z Kancelarią Prawną Viggen Sp. j. Przeanalizujemy Państwa sytuację, zidentyfikujemy ryzyka i zaproponujemy konkretne rozwiązania, zanim zrobią to organy kontrolne.
Udział Kancelarii w wydarzeniu potwierdza jej aktywną rolę nie tylko w interpretowaniu przepisów, ale również w uczestniczeniu w procesach kształtujących przyszłość regulacyjną rynku. W praktyce oznacza to, że podmioty, które już dziś dostosują swoje modele działania do realiów cyfrowej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, uzyskają trwałą przewagę konkurencyjną na rynku europejskim.
Dlatego przewagę zyskują dziś nie ci, którzy reagują – ale ci, którzy są przygotowani.
Opracowała
Karolina Grzelec
Kierownik Działu Silnik Prawny
Kancelaria Prawna Viggen Sp.j.
