Czy czas przejazdu samochodem, autobusem lub innym środkiem transportu może zostać zaliczony do czasu pracy? To zagadnienie od wielu lat budziło wątpliwości zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. W wyroku z 9 października 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że w określonych okolicznościach czas przejazdu pracownika może zostać uznany za czas pracy, jeżeli podróż została zorganizowana przez pracodawcę i stanowi nieodłączny element wykonywania obowiązków służbowych.
Orzeczenie TSUE nie oznacza jednak, że każdy pracownik będzie uprawniony do otrzymania wynagrodzenia za codzienny dojazd z miejsca zamieszkania do zakładu pracy. Co do zasady zwykły dojazd do stałego miejsca wykonywania pracy nadal pozostaje prywatnym czasem pracownika. Decydujące znaczenie mają okoliczności konkretnego przypadku, organizacja pracy oraz to, czy w czasie przejazdu pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy.
Nasza Kancelaria od 26 lat specjalizuje się w prawie pracy, wspierając przedsiębiorców w prowadzeniu działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pomagamy pracodawcom rozwiązywać bieżące problemy związane z zatrudnieniem, opracowywać bezpieczne procedury oraz minimalizować ryzyko sporów z pracownikami.
Zgodnie z przepisami prawa pracy czas pracy obejmuje okres, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w miejscu wyznaczonym do wykonywania obowiązków lub w innym miejscu wskazanym przez pracodawcę. Oznacza to, że samo przemieszczanie się nie przesądza jeszcze o uznaniu danego okresu za czas pracy. Kluczowe znaczenie ma to, czy pracownik w czasie podróży może swobodnie dysponować swoim czasem, czy też sposób przejazdu wynika z organizacji pracy narzuconej przez pracodawcę.
Jeżeli pracodawca wyznacza miejsce zbiórki, organizuje transport, określa trasę przejazdu albo zobowiązuje pracownika do stawienia się w konkretnym miejscu o określonej porze, czas przejazdu może zostać uznany za element wykonywania obowiązków służbowych.
Wyrok TSUE ma szczególne znaczenie dla osób wykonujących pracę wymagającą częstego przemieszczania się. Dotyczy to między innymi przedstawicieli handlowych, serwisantów, techników, monterów, instalatorów oraz pracowników świadczących usługi bezpośrednio u klientów.
Na odrębne omówienie zasługuje również sytuacja kierowców wykonujących przewóz drogowy. W ich przypadku czas pracy regulują nie tylko przepisy Kodeksu pracy, lecz także ustawa o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Co do zasady prowadzenie pojazdu stanowi czas pracy, jednak nie każda czynność związana z podróżą będzie kwalifikowana w identyczny sposób. Istotne znaczenie ma m.in. to, czy kierowca prowadzi pojazd, pozostaje w gotowości do wykonywania pracy, realizuje inne czynności związane z przewozem czy korzysta z należnych przerw lub okresów odpoczynku. Wyrok TSUE może mieć wpływ również na organizację pracy kierowców, jednak jego skutki należy analizować z uwzględnieniem szczególnych regulacji dotyczących tej grupy zawodowej.
W przypadku takich stanowisk podróż nie stanowi jedynie dojazdu do miejsca pracy. Bardzo często jest ona niezbędnym elementem realizacji powierzzonych obowiązków. Pracownik nie przemieszcza się bowiem prywatnie do wybranego przez siebie miejsca, lecz wykonuje obowiązek wynikający z organizacji pracy ustalonej przez pracodawcę.
Warto zaznaczyć, że przy ocenie konkretnej sytuacji nie zawsze decydujące znaczenie będzie miało to, czy pracownik podczas przejazdu wykonuje określone czynności służbowe. Istotne może być już samo pozostawanie do dyspozycji pracodawcy oraz brak możliwości swobodnego wykorzystania tego czasu według własnego uznania.
W praktyce oznacza to również, że przedsiębiorcy zatrudniający kierowców powinni ze szczególną starannością rozliczać czas pracy. Oprócz ogólnych zasad wynikających z prawa pracy konieczne jest uwzględnienie przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw, okresów dyspozycyjności oraz odpoczynków. Prawidłowa kwalifikacja poszczególnych okresów ma istotne znaczenie zarówno dla rozliczeń z pracownikami, jak i podczas kontroli prowadzonych przez właściwe organy.
W związku z tym dla wielu przedsiębiorców kluczową kwestią będzie ponowna analiza organizacji pracy oraz zasad prowadzenia ewidencji czasu pracy. Pracodawcy powinni zweryfikować, czy rozwiązania stosowane wobec pracowników mobilnych odpowiadają rzeczywistemu sposobowi wykonywania obowiązków. W praktyce znaczenie może mieć to, kto wyznacza miejsce rozpoczęcia pracy, kto decyduje o trasie przejazdu oraz czy pracownik ma możliwość samodzielnego planowania czasu podróży.
Nieprawidłowe rozliczanie czasu pracy może skutkować roszczeniami pracowników, sporami sądowymi oraz dodatkowymi kosztami po stronie przedsiębiorcy. Szczególnej uwagi wymagają przypadki, w których przejazdy prowadzą do przekroczenia obowiązujących norm czasu pracy lub wpływają na zapewnienie pracownikowi wymaganego okresu odpoczynku.
Podsumowując, wyrok TSUE nie oznacza automatycznej konieczności zmiany wszystkich umów o pracę ani regulaminów obowiązujących u pracodawców. Każda sytuacja wymaga jednak indywidualnej oceny. Inaczej należy bowiem oceniać przypadek pracownika biurowego codziennie wykonującego pracę w tej samej siedzibie przedsiębiorstwa, a inaczej pracownika, którego obowiązki realizowane są w terenie, u wielu klientów lub w różnych lokalizacjach wyznaczanych przez pracodawcę.
Przedsiębiorcy powinni mieć na uwadze, że w prawie pracy coraz większego znaczenia nabiera rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków, a nie wyłącznie treść zapisów zawartych w dokumentacji. Dynamiczne zmiany przepisów prawa pracy wymagają od pracodawców bieżącego monitorowania regulacji oraz dostosowywania wewnętrznych procedur do aktualnych wymogów.
Nasza Kancelaria od 26 lat wspiera pracodawców w sprawach z zakresu prawa pracy. Doradzamy przedsiębiorcom w obszarze zatrudniania pracowników, przygotowywania dokumentacji pracowniczej, rozwiązywania sporów oraz wdrażania zmian wynikających z nowych przepisów i aktualnego orzecznictwa.
Naszą misją jest zapewnienie przedsiębiorcom bezpieczeństwa prawnego oraz wsparcie w podejmowaniu decyzji, które umożliwiają rozwój działalności przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka prawnego.
Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą i chcesz zweryfikować, czy rozwiązania stosowane w Twojej firmie są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa pracy, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem.
Zachęcamy również do śledzenia naszych profili w mediach społecznościowych. Regularnie publikujemy informacje o najważniejszych zmianach w przepisach, praktyczne wskazówki dla przedsiębiorców oraz komentarze ekspertów, które pomagają świadomie i bezpiecznie prowadzić działalność gospodarczą.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.