Jak już informowaliśmy w naszych poprzednich artykułach, 29 stycznia 2026 r., weszły w życie nowe przepisy zaostrzające kary za przestępstwa i wykroczenia komunikacyjne. Ustawa o poprawie bezpieczeństwa w ruchu lądowym wprowadza trzy nowe typy przestępstw drogowych, zaostrza sankcje za prowadzenie pojazdów pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających, za łamanie zakazów sądowych oraz precyzuje zasady obowiązkowego przepadku pojazdu. Nowe regulacje mają na celu skuteczniejsze zwalczanie czynów stwarzających realne zagrożenie dla innych uczestników ruchu, eliminację recydywistów z wielokrotnymi zakazami prowadzenia pojazdów, a także ograniczenie nielegalnych wyścigów samochodowych, które stanowią szczególne zagrożenie w miastach. Ustawa wprowadza definicję „nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych” – jako rywalizację co najmniej dwóch kierujących w ruchu lądowym, zmierzającą do pokonania odcinka drogi w jak najkrótszym czasie i z naruszeniem zasad bezpieczeństwa, albo celowe wprowadzenie pojazdu w poślizg bądź utratę styczności z nawierzchnią co najmniej jednego koła w trakcie zgromadzenia na otwartej przestrzeni, odbywające się bez wymaganego zezwolenia.
Nowe przepisy wprowadzają do kodeksu karnego kwalifikowane typy przestępstw drogowych.
Zgodnie z art. 177 par. 2a k.k. sprawca wypadku powodującego śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu, który uczestniczył w nielegalnym wyścigu, rażąco przekroczył prędkość lub złamał sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, będzie podlegał karze od roku do 10 lat więzienia.
Wprowadzono także przepis (art. 178c k.k.) penalizujący organizowanie lub udział w nielegalnym wyścigu, zagrożony karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Trzecim typem przestępstwa (art. 178d k.k.) jest rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa drogowego, obejmujące świadome i umyślne łamanie przepisów w sposób narażający innych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia, za co grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. Rażące naruszenie może obejmować m.in. ignorowanie znaków drogowych, częste i nieuzasadnione zmiany pasa ruchu, prowadzenie pojazdu w sposób niebezpieczny lub działanie z zamiarem ewentualnym – czyli przy świadomości ryzyka sprawca godzi się na popełnienie czynu. Udowodnienie winy wymaga wykazania określonego zamiaru i świadomości naruszenia przepisów.
Nowe przepisy nakładają też dotkliwe konsekwencje na kierowców łamiących zakazy prowadzenia pojazdów. Od dziś sąd będzie obowiązkowo orzekał zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów wobec osób, które spowodowały wypadek w czasie nielegalnego wyścigu, uczestniczyły w takim wyścigu lub rażąco naruszyły przepisy drogowe.
W szczególnych przypadkach, np. w stanie nietrzeźwości lub po zażyciu środków odurzających, zakaz będzie dożywotni.
Sprawca łamiący sądowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych będzie zobowiązany do zapłaty świadczenia na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości od 10 tys. do 60 tys. zł. W przypadku spowodowania wypadku podczas wyścigu lub rażącego naruszenia przepisów, świadczenie będzie wynosiło od 5 tys. do 60 tys. zł.
Nowela precyzuje również zasady przepadku pojazdu lub jego równowartości. Sąd ma obowiązek orzec przepadek pojazdu, jeśli kierowca prowadził pojazd z zawartością alkoholu powyżej 1,5 promila we krwi. W przypadku niższych stężeń alkoholu lub zakazu prowadzenia pojazdów, sąd może podjąć decyzję o przepadku.
Nowe przepisy eliminują dotychczasowy system orzekania przepadku równowartości pojazdu, w którym decydowały kwestie własności czy wartości pojazdu, co często prowadziło do nierównego traktowania sprawców. Teraz, gdy przepadek nie jest możliwy lub niecelowy, sąd może orzec odpowiednią nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 tys. do 500 tys. zł.
Ustawa zmienia także przepisy Kodeksu Wykroczeń, przewidując surowsze sankcje za dopuszczenie pojazdu do ruchu wbrew wymaganiom, np. prowadzenie przez osoby bez uprawnień, w stanie po użyciu alkoholu, bez wymaganych dokumentów lub pojazdu nieprzystosowanego do ruchu. Grzywna może wynosić od 20 zł do 5000 zł, a w niektórych przypadkach obowiązuje kara ograniczenia wolności lub grzywna nie niższa niż 1000 zł.
Podpisana przez Prezydenta Karola Nawrockiego ustawa została jednak skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej z uwagi na wątpliwości co do definicji „nielegalnego wyścigu” oraz karania uczestników i widzów zlotów samochodowych.
W obliczu tak znaczących zmian, przestrzeganie przepisów drogowych i świadomość nowych sankcji staje się kluczowe. Nasza kancelaria oferuje kompleksowe doradztwo i reprezentację w sprawach związanych z przestępstwami i wykroczeniami drogowymi, wsparcie w ocenie ryzyka związanego z nowymi regulacjami oraz pomoc w zabezpieczeniu interesów kierowców i właścicieli pojazdów.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.