Kancelaria Prawna Viggen z sukcesem zakończyła wieloletni spór sądowy prowadzony na rzecz swoich Klientów przeciwko bankowi. Sprawa obejmowała dwa odrębne, lecz powiązane ze sobą postępowania sądowe, których końcowy rezultat doprowadził do pełnego uregulowania wzajemnych roszczeń pomiędzy stronami. Finalnie bank przedstawił propozycję ugodową, której warunki w zasadniczym zakresie odpowiadały celom procesowym określonym przez kredytobiorców już na etapie wniesienia pozwu.
Stan faktyczny sprawy
Przedmiotem postępowania była umowa kredytu budowlano-hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF). Kredyt został zaciągnięty w celu sfinansowania zakupu nieruchomości przeznaczonej wyłącznie na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorców.
Choć wysokość zobowiązania była powiązana z kursem franka szwajcarskiego, zarówno wypłata środków przez bank, jak i późniejsza spłata kredytu następowały wyłącznie w złotych polskich. Konstrukcja umowy powodowała, że całe ryzyko związane ze zmianami kursów walut zostało przeniesione na konsumentów. Jednocześnie bank zastrzegł sobie możliwość samodzielnego ustalania kursów walut stosowanych przy przeliczeniach, co w praktyce pozbawiało kredytobiorców możliwości zweryfikowania sposobu obliczania wysokości ich zobowiązania.
Działając w imieniu swoich Klientów, Kancelaria Prawna Viggen wystąpiła do sądu z pozwem, domagając się przede wszystkim ustalenia nieważności zawartej umowy kredytowej oraz zasądzenia na rzecz powodów zwrotu wszystkich świadczeń spełnionych na rzecz banku wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego sformułowano również roszczenie ewentualne, polegające na uznaniu postanowień dotyczących mechanizmu indeksacji za niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) oraz dalszym wykonywaniu umowy z pominięciem tych zapisów.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego sąd pierwszej instancji podzielił argumentację przedstawioną przez pełnomocników Kancelarii i uwzględnił żądanie główne, stwierdzając nieważność umowy kredytu. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się bank, który wniósł apelację od wydanego wyroku.
Drugie postępowanie wszczęte przez bank
Niezależnie od procesu dotyczącego nieważności umowy kredytowej bank zainicjował kolejne postępowanie przeciwko kredytobiorcom. W odrębnym pozwie domagał się zwrotu wypłaconego kapitału, a także dochodził dodatkowych świadczeń obejmujących wynagrodzenie za korzystanie z kapitału oraz jego waloryzację.
W odpowiedzi na pozew pełnomocnicy Kancelarii Prawnej Viggen zakwestionowali zasadność wszystkich dochodzonych roszczeń. W szczególności wskazali, że bank, dochodząc swoich roszczeń w oparciu o założenie nieważności umowy, sam wywodził swoje prawa z bezskuteczności stosunku prawnego, którego wcześniej konsekwentnie bronił.
Podniesiono również, że łączna wartość świadczeń spełnionych przez kredytobiorców na rzecz banku przekroczyła kwotę faktycznie wypłaconego kapitału, co oznaczało, iż ewentualne roszczenie o jego zwrot zostało już zaspokojone.
Postępowanie apelacyjne i uzyskanie zabezpieczenia
Po wniesieniu apelacji przez bank sprawa trafiła do Sądu Apelacyjnego. Na tym etapie Kancelaria Prawna Viggen złożyła wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia poprzez zawieszenie obowiązku dalszej spłaty rat kredytowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Sąd Apelacyjny przychylił się do argumentacji przedstawionej przez pełnomocników i wydał postanowienie o wstrzymaniu obowiązku spłaty rat kredytu na czas trwania procesu apelacyjnego. Jednocześnie zobowiązał bank do zwrotu świadczeń pobranych od kredytobiorców po wydaniu postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia.
W dalszym przebiegu postępowania stanowisko procesowe banku zaczęło stopniowo ulegać zmianie. W pierwszej kolejności bank zrezygnował z dochodzenia roszczeń związanych z waloryzacją kapitału, a następnie podjął rozmowy ugodowe z kredytobiorcami.
Po przeprowadzeniu szczegółowej analizy prawnej oraz ekonomicznej sprawy Kancelaria zarekomendowała swoim Klientom rozpoczęcie negocjacji, wskazując, że ich sytuacja procesowa stwarza korzystne warunki do osiągnięcia satysfakcjonującego porozumienia.
Zakończenie sporu
Prowadzone negocjacje zakończyły się zawarciem ugody pomiędzy stronami. Jej postanowienia w zdecydowanej większości odpowiadały założeniom przyjętym przez kredytobiorców już na etapie przygotowywania pozwu i realizowały cele, których osiągnięcie było przedmiotem prowadzonego postępowania.
Jednocześnie bank wycofał pozew wniesiony w drugim postępowaniu dotyczącym zwrotu kapitału oraz dodatkowych roszczeń. Cofnięcie pozwu skutkowało umorzeniem sprawy przez sąd i definitywnym zakończeniem również tego postępowania.
Efekty prowadzonych postępowań
| Postępowanie | Rezultat | Korzyść dla Klientów |
|---|---|---|
| Proces o ustalenie nieważności umowy kredytowej | Zakończenie sprawy poprzez zawarcie ugody | Kredytobiorcy uzyskali rozwiązanie odpowiadające niemal w pełni żądaniom przedstawionym w pozwie. Wieloletni spór dotyczący kredytu indeksowanego do CHF został ostatecznie zakończony. |
| Postępowanie z powództwa banku o zwrot kapitału i dodatkowe świadczenia | Cofnięcie pozwu przez bank oraz umorzenie postępowania | Bank bezwarunkowo zrezygnował z dochodzonych roszczeń, a sąd prawomocnie zakończył sprawę poprzez jej umorzenie. |
Poniżej publikujemy rekomendacje oraz opinie przekazane przez naszych Klientów po zakończeniu obu postępowań sądowych.
Przygotowała:
Julia Opalińska
Manager ds. organizacyjno–biurowych
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.