Już od wielu miesięcy informujemy naszych klientów o planowanych zmianach dotyczących nowych uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy. Dziś nie mówimy już o projektach czy zapowiedziach. Termin wejścia w życie nowych przepisów zbliża się wielkimi krokami. Już 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy otrzyma uprawnienia, które mogą znacząco wpłynąć na sposób współpracy firm z osobami wykonującymi usługi na podstawie kontraktów B2B oraz umów cywilnoprawnych.
Dla wielu przedsiębiorców oznacza to konieczność pilnej weryfikacji obecnych modeli współpracy. Po wejściu w życie nowych przepisów inspektor pracy będzie mógł stwierdzić, że współpraca formalnie realizowana w ramach umowy B2B lub umowy cywilnoprawnej w rzeczywistości spełnia cechy stosunku pracy. W praktyce oznacza to możliwość wydania decyzji administracyjnej lub skierowania sprawy do sądu w celu ustalenia istnienia stosunku pracy.
Kluczowe znaczenie będzie miało nie to, jak strony nazwały umowę, ale sposób jej wykonywania. Jeżeli współpraca odbywa się pod kierownictwem przedsiębiorcy, w określonym miejscu i czasie oraz bez rzeczywistego ryzyka gospodarczego po stronie wykonawcy, może zostać zakwestionowana. Wielu przedsiębiorców skupia się wyłącznie na konsekwencjach pracowniczych. Tymczasem ryzyko jest znacznie szersze.
Nowe przepisy przewidują automatyczną wymianę informacji pomiędzy Państwową Inspekcją Pracy, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajową Administracją Skarbową. Oznacza to, że ustalenia dokonane podczas kontroli PIP mogą stać się impulsem do wszczęcia kontroli podatkowej lub składkowej. Warto pamiętać, że decyzja administracyjna stwierdzająca istnienie stosunku pracy co do zasady wywołuje skutki od dnia jej wydania. Jednocześnie eksperci zwracają uwagę, że ustalenia dokonane przez PIP mogą stać się podstawą do dalszych działań kontrolnych prowadzonych przez ZUS lub organy podatkowe także w odniesieniu do wcześniejszych okresów rozliczeniowych. W praktyce może to prowadzić do:
- zakwestionowania kontraktów B2B,
- konieczności dopłaty składek ZUS,
- sporów dotyczących podatku dochodowego,
- zakwestionowania rozliczeń VAT,
- naliczenia odsetek,
- nałożenia dodatkowych sankcji podatkowych.
W wielu przypadkach konsekwencje finansowe mogą być znacznie wyższe niż samo przekwalifikowanie umowy. Największe ryzyko dotyczy sytuacji, w których współpraca gospodarcza istnieje wyłącznie na papierze. Jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą wykonuje swoje obowiązki dokładnie tak samo jak pracownicy etatowi, pracuje pod stałym nadzorem przełożonych, w określonych godzinach i miejscu oraz nie ponosi realnego ryzyka biznesowego, taka współpraca może zostać zakwestionowana. Podobne zagrożenia dotyczą niektórych umów zlecenia oraz umów o dzieło, które nie odpowiadają rzeczywistemu sposobowi wykonywania pracy.
Największym błędem jest założenie, że skoro dana współpraca funkcjonuje od kilku lat, to nie budzi ryzyka. Doświadczenie pokazuje, że organy kontrolne analizują nie tylko treść umów, ale przede wszystkim rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków. Dlatego przedsiębiorcy powinni jeszcze przed 8 lipca przeprowadzić analizę swoich kontraktów, procedur i modeli współpracy.
W wielu przypadkach odpowiednio przygotowana dokumentacja oraz właściwe ukształtowanie relacji biznesowej pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko zakwestionowania współpracy przez PIP, ZUS lub organy podatkowe.
Nasza Kancelaria od 26 lat jest liderem w zakresie prawa pracy i doradztwa dla pracodawców. Wspieramy przedsiębiorców w tworzeniu bezpiecznych modeli zatrudnienia, przeprowadzamy audyty umów B2B i umów cywilnoprawnych oraz reprezentujemy klientów podczas kontroli i sporów z organami państwowymi.
Jeżeli korzystasz z kontraktów B2B, umów zlecenia lub innych niestandardowych form współpracy, to najlepszy moment, aby zweryfikować ich bezpieczeństwo prawne. Nie czekaj na kontrolę PIP, ZUS lub urzędu skarbowego. Skontaktuj się z naszym zespołem i sprawdź, czy Twoje umowy są odpowiednio zabezpieczone.
Zapraszamy również do obserwowania naszych profili w mediach społecznościowych. Na bieżąco komentujemy najważniejsze zmiany w prawie pracy, publikujemy praktyczne wskazówki dla pracodawców i informujemy o nowych obowiązkach, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie firm.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.