Zakupy dokonywane od osób prywatnych mogą wiązać się z obowiązkiem zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Dotyczy to między innymi nabywania samochodów, telefonów, komputerów, mebli czy innych przedmiotów od osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Od 3 listopada 2026 r. obowiązują jednak korzystniejsze zasady dla kupujących. Limit wartości rzeczy ruchomych objętych zwolnieniem z PCC został podwyższony z 1000 zł do 3000 zł.
Zmiana ma znaczenie przede wszystkim dla osób korzystających z popularnych serwisów ogłoszeniowych i sprzedażowych, takich jak OLX, Allegro czy Vinted. Warto jednak pamiętać, że samo dokonanie zakupu przez Internet nie przesądza o obowiązku podatkowym. Kluczowe znaczenie mają status sprzedawcy, charakter transakcji oraz wartość nabywanego przedmiotu. Podatek od czynności cywilnoprawnych obejmuje między innymi umowy sprzedaży rzeczy ruchomych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawowa stawka podatku w przypadku sprzedaży takich rzeczy wynosi 2 proc. Obowiązek podatkowy spoczywa na kupującym. Oznacza to, że osoba nabywająca przykładowo używany samochód od osoby prywatnej musi samodzielnie ustalić, czy transakcja podlega opodatkowaniu, a jeżeli tak, dopełnić wymaganych formalności. W przypadku transakcji objętej PCC kupujący powinien co do zasady złożyć deklarację PCC-3 i zapłacić należny podatek w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Wyjątkiem są sytuacje, w których podatek pobiera notariusz.
Komentowana zmiana dotyczy art. 9 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Dotychczas zwolnienie obejmowało sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli ich wartość nie przekraczała 1000 zł. Od 3 listopada 2026 r. granica ta wynosi 3000 zł. W praktyce oznacza to, że kupujący, który nabywa od osoby prywatnej rzecz ruchomą o wartości rynkowej nieprzekraczającej 3000 zł, nie musi płacić PCC. Warto zwrócić uwagę, że ustawodawca posługuje się pojęciem wartości, która stanowi podstawę opodatkowania, a nie wyłącznie kwoty wpisanej do umowy sprzedaży. Samo określenie ceny na poziomie 3000 zł lub niższym nie gwarantuje więc zwolnienia, jeżeli rzeczywista wartość rynkowa przedmiotu jest wyższa.
Konkludując, jedną z istotniejszych kwestii przy rozliczaniu PCC jest prawidłowe ustalenie wartości nabywanej rzeczy. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy. Ustala się ją z uwzględnieniem przeciętnych cen stosowanych w obrocie przedmiotami tego samego rodzaju i gatunku, ich miejsca położenia, stanu oraz stopnia zużycia. W konsekwencji wartość przedmiotu nie musi być identyczna z ceną, którą strony uzgodniły w umowie. Ma to szczególne znaczenie w przypadku sprzedaży używanych samochodów, elektroniki czy sprzętu specjalistycznego. Jeżeli przykładowo kupujący nabywa samochód za 2800 zł, ale jego rzeczywista wartość rynkowa wynosi 5000 zł, nie może automatycznie przyjąć, że transakcja jest zwolniona z PCC. Organ podatkowy ma prawo zweryfikować wartość wskazaną przez strony. Jeżeli uzna ją za nieodpowiadającą wartości rynkowej, może wezwać podatnika do jej skorygowania. W przypadku braku reakcji lub nieuwzględnienia stanowiska organu możliwe jest powołanie biegłego. Co istotne, jeżeli wartość określona przez biegłego będzie różniła się o więcej niż 33 proc. od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii poniesie podatnik. Regulacja ta ma zapobiegać sztucznemu zaniżaniu wartości przedmiotów w celu uniknięcia opodatkowania lub skorzystania ze zwolnienia.
Co ważne, obowiązek podatkowy może dotyczyć również niektórych transakcji obejmujących rzeczy ruchome znajdujące się poza terytorium Polski. Zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaż rzeczy znajdujących się za granicą podlega PCC, jeżeli kupujący ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, a czynność została dokonana na terytorium Polski. W praktyce oznacza to, że przy zakupach zagranicznych nie wystarczy ustalić, gdzie znajduje się sprzedawca lub gdzie rzecz jest przechowywana. Znaczenie ma również miejsce dokonania czynności cywilnoprawnej. Warto podkreślić, iż do transakcji zawartych przed 3 listopada 2026 r. stosuje się dotychczasowe regulacje, a więc wcześniejszy limit zwolnienia wynoszący 1000 zł. Nowy próg 3000 zł znajduje zastosowanie do czynności dokonanych od dnia wejścia w życie nowelizacji. Oznacza to, że decydujące znaczenie ma data zawarcia umowy sprzedaży, a nie przykładowo dzień dokonania płatności czy odbioru zakupionego przedmiotu. Podwyższenie limitu zwolnienia z PCC to korzystna zmiana dla osób kupujących używane rzeczy od innych osób prywatnych. Więcej transakcji o stosunkowo niewielkiej wartości będzie mogło zostać przeprowadzonych bez konieczności składania deklaracji PCC-3 i uiszczania podatku. Nie należy jednak traktować nowego limitu jako automatycznego zwolnienia każdego zakupu o cenie do 3000 zł. Konieczne jest uwzględnienie wartości rynkowej rzeczy, statusu sprzedawcy oraz pozostałych warunków wynikających z ustawy. Przed zawarciem umowy warto zatem sprawdzić, czy dana transakcja rzeczywiście korzysta ze zwolnienia. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych kosztów, a przede wszystkim ewentualnych problemów z organami podatkowymi.
Od 26 lat wspieramy klientów w rozwiązywaniu problemów prawnych i podatkowych, zapewniając profesjonalne doradztwo oparte na doświadczeniu oraz praktycznej znajomości obowiązujących przepisów. Pomagamy przedsiębiorcom i osobom prywatnym w ocenie skutków prawnych i podatkowych zawieranych umów, analizie obowiązków podatkowych oraz bezpiecznym planowaniu podejmowanych działań. Zmieniające się przepisy wymagają nie tylko bieżącego śledzenia nowelizacji, ale przede wszystkim umiejętności prawidłowego zastosowania ich w konkretnych sytuacjach. Dlatego stawiamy na indywidualne podejście do każdej sprawy i rozwiązania uwzględniające rzeczywiste potrzeby naszych klientów.
Jeżeli mają Państwo wątpliwości dotyczące podatku PCC, zakupów od osób prywatnych, umów sprzedaży lub innych obowiązków podatkowych, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią. Zachęcamy również do obserwowania naszych profili w mediach społecznościowych. Regularnie publikujemy tam informacje o istotnych zmianach w przepisach, praktyczne wskazówki oraz komentarze ekspertów, które pomagają podejmować świadome i bezpieczne decyzje.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.
Podstawa prawna:
- Art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.
- Art. 6 ust. 2–4 tej ustawy.
- Art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
- Art. 9 pkt 6 tej ustawy.
- Ustawa nowelizująca z 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 1354.