Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 lipca 2026 r. (III OSK 750/26) zwrócił uwagę na istotną zasadę postępowania administracyjnego: organ nie może samodzielnie nadawać pismu strony charakteru wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła funkcjonariusza Policji, który po zwolnieniu ze służby wystosował do organu przedsądowe wezwanie do zapłaty wyrównania należnych świadczeń. Organ potraktował pismo jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, wszczął postępowanie, a następnie wydał decyzję odmawiającą wypłaty świadczeń. NSA uznał jednak, że takie działanie było nieprawidłowe.
Jak wskazał NSA, o tym, jaki charakter ma postępowanie, nie może decydować wyłącznie organ. W analizowanej sprawie z treści pisma wynikało, że jego autor zamierzał dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. Tytuł pisma – „wezwanie do zapłaty” – jego treść oraz wyznaczenie 14-dniowego terminu na odpowiedź wskazywały na taki zamiar. Zdaniem sądu organ nie był więc uprawniony do „dostosowania” oświadczenia strony do wybranego przez siebie trybu postępowania.
Co szczególnie istotne, NSA podkreślił, że późniejsze zachowanie strony, w tym wniesienie odwołania od decyzji, nie może wstecznie uzupełnić braku wymaganego wniosku inicjującego postępowanie.
NSA wskazał także poprawne rozwiązanie tej sytuacji. Jeżeli treść pisma budzi wątpliwości, organ powinien zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania. Wynika to m.in. z zasad pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej oraz obowiązku należytego informowania strony. W praktyce oznacza to, że organ powinien ustalić rzeczywistą wolę strony, a nie zastępować jej własną interpretacją.
NSA uznał, że w opisanej sprawie wszczęcie postępowania bez wymaganego wniosku stanowiło rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a wydane decyzje były dotknięte wadą nieważności.
Wyrok III OSK 750/26 pokazuje, jak istotne znaczenie w postępowaniu administracyjnym ma prawidłowe sformułowanie żądania i właściwe odczytanie jego treści. Każde pismo kierowane do organu administracji może mieć istotne skutki prawne. Niewłaściwe określenie żądania, wybór nieodpowiedniego trybu lub błędna interpretacja stanowiska strony mogą prowadzić do poważnych konsekwencji procesowych. Dlatego profesjonalna obsługa prawna nie jest dodatkiem – jest punktem wyjścia do skutecznego działania.
Od 26 lat działamy na rynku usług prawnych, pomagając Klientom w sprawach wymagających wiedzy, doświadczenia i konsekwencji w działaniu. Przez lata zbudowaliśmy pozycję lidera w swojej dziedzinie, opierając ją przede wszystkim na profesjonalizmie, rzetelności i indywidualnym podejściu do każdej sprawy.
Wierzymy, że skuteczna pomoc prawna zaczyna się od właściwej oceny sytuacji – zanim zostanie wykonany pierwszy krok procesowy.
Jeżeli potrzebują Państwo profesjonalnego wsparcia w sprawach administracyjnych, postępowaniach przed organami lub sądami administracyjnymi albo chcą Państwo zweryfikować, czy podjęte dotychczas działania procesowe były prawidłowe – zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem.
Aby być na bieżąco z najważniejszymi zmianami w prawie i aktualnym orzecznictwem obserwuj nasze profile w mediach społecznościowych. Dzielimy się tam najnowszymi informacjami prawnymi, praktycznymi wskazówkami oraz komentarzami do istotnych orzeczeń.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.