System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) od kilku lat pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych przez Krajową Administrację Skarbową do monitorowania przewozu tzw. towarów wrażliwych. Początkowo jego głównym zadaniem było przeciwdziałanie wyłudzeniom podatkowym, przede wszystkim w obrocie paliwami, alkoholem skażonym czy innymi produktami szczególnie narażonymi na nadużycia. Z biegiem czasu zakres funkcjonowania systemu był jednak stopniowo rozszerzany na kolejne branże i grupy towarów. Proces ten został obecnie wstrzymany za sprawą decyzji Prezydenta Karola Nawrockiego, który zawetował ustawę przewidującą dalsze rozszerzenie obowiązków związanych z SENT.
SENT służy do monitorowania przewozu określonych kategorii towarów, a obowiązki wynikające z przepisów dotyczą zarówno nadawców i odbiorców, jak również przewoźników. Niedopełnienie wymogów może skutkować nałożeniem wysokich kar administracyjnych, sięgających nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Ustawa uchwalona 15 maja 2026 r., która ostatecznie została zawetowana, przewidywała objęcie systemem kolejnych grup produktów. Szczególne kontrowersje wzbudził plan włączenia do SENT przewozu betonu towarowego oraz mieszanek opartych na spoiwach mineralnych przeznaczonych do bezpośredniego wykorzystania w budownictwie. Według autorów projektu rozwiązanie to miało ograniczyć nieprawidłowości podatkowe występujące w tej części rynku.
Przedstawiciele biznesu podkreślali jednak, że nowe regulacje oznaczałyby dodatkowe obowiązki administracyjne związane z dokonywaniem zgłoszeń, kontrolą przewozów oraz koniecznością dostosowania procedur wewnętrznych. Zwracano również uwagę na ryzyko nakładania wysokich sankcji za błędy o charakterze formalnym. W praktyce oznaczałoby to wzrost kosztów zarówno po stronie producentów, jak i firm transportowych realizujących przewozy tych materiałów.
Jak wynika z komunikatu Kancelarii Prezydenta RP, główną przyczyną zawetowania ustawy była obawa przed przerzucaniem na przedsiębiorców kosztów związanych z walką z przestępczością podatkową. Prezydent wskazał, że kolejne obowiązki biurokratyczne mogłyby szczególnie obciążyć sektor małych i średnich przedsiębiorstw, zwiększając koszty prowadzenia działalności oraz ryzyko popełnienia błędów.
W uzasadnieniu podkreślono również, że system SENT powstał przede wszystkim jako instrument zwalczania zorganizowanych oszustw podatkowych w obszarach szczególnie narażonych na nadużycia. Zdaniem Prezydenta dalsze rozszerzanie katalogu obowiązków może prowadzić do sytuacji, w której największe koszty ponosić będą uczciwie działające firmy.
Dla przedsiębiorców z branży transportowej i logistycznej decyzja Prezydenta oznacza pozostawienie dotychczasowych zasad funkcjonowania systemu. Przewoźnicy nie będą musieli wdrażać nowych procedur związanych z obsługą dodatkowych zgłoszeń dotyczących przewozu betonu i mieszanek mineralnych. Odsunięte zostało również ryzyko nakładania nowych kar administracyjnych za ewentualne uchybienia formalne.
W praktyce oznacza to ograniczenie kosztów organizacyjnych i brak konieczności modernizacji systemów informatycznych czy wprowadzania dodatkowych procedur operacyjnych. Ma to szczególne znaczenie dla małych i średnich firm transportowych, które często dysponują ograniczonym zapleczem administracyjnym.
Jednocześnie weto Prezydenta nie oznacza likwidacji systemu SENT ani rezygnacji państwa z dalszego uszczelniania systemu podatkowego. Wszystkie obecnie obowiązujące przepisy dotyczące monitorowania przewozu towarów objętych SENT pozostają w mocy. Przedsiębiorcy zajmujący się przewozem paliw, odpadów oraz innych produktów już objętych systemem nadal muszą realizować wszystkie wymagane obowiązki.
Nie można również wykluczyć, że w przyszłości pojawią się kolejne inicjatywy legislacyjne zmierzające do rozszerzenia zakresu monitorowania przewozów. Obecna decyzja stanowi jednak wyraźny sygnał, że tworząc nowe regulacje ustawodawca powinien uwzględniać nie tylko cele fiskalne, ale również wpływ dodatkowych obowiązków na koszty prowadzenia działalności gospodarczej oraz konkurencyjność przedsiębiorstw.
Weto wobec nowelizacji rozszerzającej system SENT jest istotną informacją dla firm z branży transportowej, logistycznej i budowlanej. Oznacza ono wstrzymanie kolejnego etapu zwiększania obowiązków administracyjnych oraz odsunięcie ryzyka pojawienia się nowych sankcji i kosztów związanych z dostosowaniem działalności do nowych wymagań.
Z perspektywy przedsiębiorców transportowych decyzja ta zapewnia większą przewidywalność prowadzenia działalności. Każde rozszerzenie katalogu towarów objętych SENT wiąże się bowiem z koniecznością aktualizacji procedur, szkolenia pracowników oraz dostosowania systemów teleinformatycznych. Dodatkowo nawet niewielkie błędy formalne mogą prowadzić do wszczęcia postępowań przez organy KAS i nałożenia dotkliwych kar finansowych.
Mimo zawetowania ustawy przedsiębiorcy nie powinni rezygnować z działań związanych z prawidłową obsługą obowiązujących procedur SENT. Nadal konieczne jest monitorowanie zmian przepisów, aktualizowanie procedur wewnętrznych oraz szkolenie kierowców i pracowników odpowiedzialnych za realizację przewozów.
Decyzja Prezydenta stanowi jednocześnie sygnał dla ustawodawcy, że walka z nadużyciami podatkowymi powinna odbywać się z zachowaniem zasady proporcjonalności i nie może prowadzić do nadmiernego obciążania uczciwych przedsiębiorców dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi. Dla branży transportowej oznacza to przynajmniej czasowe zahamowanie dalszej rozbudowy systemu SENT, choć temat kolejnych zmian prawdopodobnie jeszcze powróci w przyszłych projektach ustaw.
Opracowała
Karolina Grzelec
Kierownik Działu Silnik Prawny