ZUS kierowców międzynarodowych w 2027 roku. Wyższa podstawa składek i kolejne koszty dla przewoźników
Przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 29 września 2026 r. projekt ustawy budżetowej na 2027 rok, przekazany następnie do Sejmu RP jako druk nr 3150, przewiduje wzrost prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z 9 420 zł w 2026 roku do 10 033 zł w 2027 roku.
Zmiana o 613 zł, czyli około 6,5%, ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw zatrudniających kierowców wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe. Wynika to z zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne przewidzianych w ustawie o czasie pracy kierowców. Na dzień przygotowania publikacji wartość 10 033 zł pozostaje wartością projektowaną, a nie ostatecznie potwierdzoną kwotą na 2027 rok.
W doniesieniach branżowych wskazuje się, że przy określonych założeniach miesięczny koszt zatrudnienia kierowcy może wzrosnąć o około 260 zł. Nie jest to jednak nowa stawka ZUS ani jednakowa podwyżka dla wszystkich kierowców. Rzeczywisty wpływ zmiany zależy od przychodu kierowcy, sposobu wynagradzania, okresów pobytu za granicą i prawidłowego zastosowania ustawowych wyłączeń.
Dlaczego przeciętne wynagrodzenie ma znaczenie dla składek?
Podstawowe znaczenie ma art. 26g ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. W odniesieniu do kierowców wykonujących zadania służbowe w ramach międzynarodowych przewozów drogowych, których miesięczny przychód jest wyższy niż przeciętne wynagrodzenie, przepis przewiduje wyłączenie z przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek równowartości 60 euro za każdy dzień pobytu za granicą. Jednocześnie tak ustalona podstawa nie może być niższa od kwoty przeciętnego wynagrodzenia.
Nie oznacza to, że podstawa składek każdego kierowcy międzynarodowego automatycznie wynosi 10 033 zł. Mechanizm wymaga spełnienia przesłanek ustawowych, a w szczególności uwzględnienia wysokości miesięcznego przychodu. W przypadku przychodu nieprzekraczającego ustawowego progu nie można bezpodstawnie podwyższać podstawy wymiaru składek do poziomu prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Odmiennie należy również oceniać okresy niepełnego miesiąca i inne szczególne okoliczności rozliczenia.
Istotny jest również art. 26f ustawy, zgodnie z którym kierowca wykonujący zadania służbowe w ramach międzynarodowych przewozów drogowych nie pozostaje w podróży służbowej w rozumieniu art. 77⁵ § 1 Kodeksu pracy. Dlatego klasycznych diet i ryczałtów za noclegi nie można bezrefleksyjnie stosować jako instrumentu rozliczania takich przewozów.
Ile mogą wzrosnąć koszty zatrudnienia?
Według symulacji Eurowag przytoczonej w październiku 2026 roku przez media transportowe, dla kierowcy otrzymującego 10 000 zł netto miesięcznie i przebywającego 20 dni w miesiącu w trasach międzynarodowych całkowity koszt zatrudnienia wzrósłby z około 14 809 zł w 2026 roku do około 15 072 zł w 2027 roku. Różnica wynosi 263 zł miesięcznie. Są to wyniki modelowej kalkulacji, a nie uniwersalne kwoty wynikające bezpośrednio z ustawy.
| Liczba kierowców | Dodatkowo miesięcznie | Dodatkowo rocznie |
| 10 | 2 630 zł | 31 560 zł |
| 25 | 6 575 zł | 78 900 zł |
| 50 | 13 150 zł | 157 800 zł |
| 100 | 26 300 zł | 315 600 zł |
Tabela przedstawia wyłącznie skalowanie założonej różnicy 263 zł na kierowcę przez 12 miesięcy. Nie uwzględnia rotacji zatrudnienia, absencji, zmian wynagrodzeń ani odmiennych podstaw składek poszczególnych pracowników. W firmie zatrudniającej 100 kierowców oznaczałoby to w takim modelu około 315 600 zł dodatkowych wydatków rocznie.
Ustalenie wynagrodzenia netto lub brutto a ryzyko kosztowe
W praktyce branży transportowej częste są uzgodnienia dotyczące oczekiwanego wynagrodzenia netto lub tzw. dniówki. Przy zobowiązaniu do zapewnienia określonej kwoty netto wzrost obciążeń składkowych może w większym stopniu przełożyć się na koszt pracodawcy. W przypadku prawidłowo ustalonego wynagrodzenia brutto część skutków zmiany podstawy wymiaru składek może wpłynąć na kwotę netto otrzymywaną przez pracownika, podczas gdy pracodawca nadal finansuje składki należące do jego części.
Sposób uzgodnienia wynagrodzenia nie zwalnia jednak z przestrzegania przepisów o wynagrodzeniu za pracę, czasie pracy, nadgodzinach, dyżurach i pracy w porze nocnej. Samo określenie świadczenia jako dniówki nie może zastąpić prawidłowego rozliczenia ustawowych należności.
Zwrot kosztów sanitariatów i świadczenia BHP – istotne rozróżnienie
Art. 26g przewiduje również szczególne wyłączenia dotyczące określonych zwrotów kosztów ponoszonych w związku z wykonywaniem międzynarodowych przewozów drogowych, w tym kosztów noclegu, przejazdu do miejsca rozpoczęcia przewozu, niezbędnych udokumentowanych wydatków oraz korzystania z urządzeń sanitarnych. W ostatnim przypadku ustawa odwołuje się do średnich nieudokumentowanych kosztów takich usług w ogólnodostępnych miejscach obsługi podróżnych w państwach wykonywania zadań służbowych.
Podstawę oceny zwrotu kosztów korzystania z urządzeń sanitarnych stanowi art. 26g pkt 2 lit. d ustawy o czasie pracy kierowców. Przepis odnosi się do należności stanowiących zwrot równowartości poniesionych kosztów, określanych na podstawie średnich nieudokumentowanych kosztów takich usług oferowanych w ogólnodostępnych miejscach obsługi podróżnych w państwach, w których kierowca wykonuje zadania służbowe. Nie wynika z niego uprawnienie do dowolnego ustalania świadczeń ani do zastępowania nimi wynagrodzenia za pracę.
Zwrot kosztów sanitariatów należy odróżniać od świadczeń wynikających z przepisów BHP. Każde świadczenie wymaga odrębnej oceny podstawy prawnej, przesłanek wypłaty oraz zasad oskładkowania. Nie ma podstaw, aby z góry przyjmować określoną kwotę oszczędności dla wszystkich przewoźników. Przy ustalaniu okresów pobytu za granicą należy uwzględnić także zasady wynikające z art. 26h ustawy o czasie pracy kierowców.
Czy zmiana obejmie wszystkich kierowców?
Nie. Szczególny mechanizm art. 26g dotyczy ustawowo określonych sytuacji związanych z międzynarodowymi przewozami drogowymi. Nie należy przenosić go automatycznie na kierowców wykonujących wyłącznie przewozy krajowe ani na każdą osobę prowadzącą działalność gospodarczą. W przypadku umów cywilnoprawnych konieczne jest dodatkowo zbadanie tytułu do ubezpieczeń, rzeczywistego sposobu wykonywania usług i właściwego zakresu zastosowania przepisów szczególnych.
Odrębnej oceny wymaga również kwestia momentu rozliczenia wynagrodzenia, w szczególności wynagrodzeń za grudzień 2026 roku wypłacanych w styczniu 2027 roku. Zasadniczo przychód ze stosunku pracy jest uwzględniany dla celów składkowych w miesiącu wypłaty lub postawienia do dyspozycji, jednak zastosowanie odpowiednich parametrów wymaga każdorazowo uwzględnienia aktualnych zasad rozliczeń ZUS.
Co powinni zrobić przewoźnicy przed 1 stycznia 2027 roku?
Przedsiębiorcy transportowi powinni przeprowadzić symulację kosztów zatrudnienia opartą na rzeczywistych danych płacowych, a nie jedynie na branżowej średniej. Weryfikacji wymagają umowy o pracę, regulaminy wynagradzania, sposób naliczania składek, dokumentowanie dni pobytu za granicą, zasady zwrotu kosztów i świadczeń BHP oraz zgodność rozliczeń płacowych z ewidencją czasu pracy.
Ważnym elementem przygotowań pozostaje również przegląd kontraktów transportowych. Przedsiębiorstwa realizujące długoterminowe zlecenia powinny ocenić możliwość uwzględnienia rosnących kosztów pracy w stawkach frachtowych i klauzulach waloryzacyjnych. Wzrost kosztów zatrudnienia, obok wydatków na paliwo, opłaty drogowe i finansowanie floty, może mieć istotne znaczenie dla rentowności przewozów.
Projektowany wzrost prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia do 10 033 zł w 2027 roku stanowi kolejne wyzwanie dla polskich przedsiębiorców transportowych. Wzrost obciążeń składkowych, przy jednoczesnej presji kosztowej występującej w branży transportowej, wymaga odpowiednio wczesnego przygotowania przedsiębiorstw do nowych realiów finansowych.
Należy jednak pamiętać, że rzeczywisty wzrost kosztów zatrudnienia kierowców międzynarodowych będzie uzależniony od indywidualnych warunków zatrudnienia, struktury wynagrodzenia oraz prawidłowego zastosowania szczególnych zasad ustalania podstawy wymiaru składek.
W ocenie Kancelarii Prawnej Viggen szczególnego znaczenia nabiera zatem kompleksowa weryfikacja obowiązujących w przedsiębiorstwach transportowych systemów wynagradzania kierowców, regulaminów wynagradzania oraz zasad rozliczania świadczeń związanych z wykonywaniem międzynarodowych przewozów drogowych.
Odpowiednio przeprowadzona analiza prawna i płacowa pozwala nie tylko przygotować przedsiębiorstwo na nadchodzące zmiany, lecz również ograniczyć ryzyko nieprawidłowości w rozliczeniach z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz zapewnić większą przewidywalność kosztów prowadzonej działalności.
Przygotowała
Karolina Grzelec
Kierownik Działu Silnik Prawny
Kancelaria Prawna Viggen Sp.j.
Zapraszamy do współpracy
Tel: 509 982 577| 509 651 951