29 lipca 2026 r. zaczęły obowiązywać przepisy wprowadzające zmiany w funkcjonowaniu rejestru fundacji rodzinnych, dzięki którym możliwy stał się dostęp online do podstawowych informacji dotyczących tych podmiotów. Jest to istotna modyfikacja z perspektywy przedsiębiorców, pełnomocników oraz wszystkich osób zaangażowanych w procesy związane z zarządzaniem majątkiem i planowaniem sukcesji.
Fundacja rodzinna od początku funkcjonowania została zaprojektowana jako instrument prawny mający pomagać przedsiębiorcom w zabezpieczeniu zgromadzonego majątku, zachowaniu stabilności przedsiębiorstwa oraz uporządkowaniu procesu przekazywania biznesu kolejnym pokoleniom. W naszych wcześniejszych publikacjach podkreślaliśmy, że właściwie przygotowana fundacja rodzinna może stanowić efektywne narzędzie długofalowej ochrony firmy oraz rodzinnych aktywów.
Wprowadzone zmiany dotyczące rejestru fundacji rodzinnych stanowią kolejny krok w rozwoju tej instytucji. Nowe rozwiązania ułatwiają dostęp do podstawowych danych i zwiększają transparentność działania fundacji, jednak nie zmieniają kluczowej kwestii – prawidłowe powołanie oraz prowadzenie fundacji rodzinnej nadal wymaga szczegółowego przygotowania i odpowiedniej analizy prawnej.
Dotychczas pozyskanie informacji z rejestru fundacji rodzinnych wiązało się z koniecznością złożenia stosownego wniosku do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, który jest odpowiedzialny za prowadzenie tego rejestru. Aktualne przepisy umożliwiają samodzielne sprawdzenie przez internet podstawowych danych dotyczących fundacji. W systemie dostępne są między innymi informacje o numerze wpisu do rejestru fundacji rodzinnych, nazwie podmiotu, jego siedzibie, a także numerach REGON i NIP – o ile zostały ujawnione w rejestrze.
Nowelizacja przepisów wprowadziła również możliwość elektronicznego składania wniosków o wydanie odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz innych informacji pochodzących z rejestru fundacji rodzinnych.
Wniosek może zostać przekazany elektronicznie do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim prowadzącego rejestr fundacji rodzinnych. Należy jednak pamiętać, że dokument przesłany w tej formie powinien zostać opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym. Dodatkowo konieczne jest załączenie potwierdzenia dokonania wymaganej opłaty kancelaryjnej.
Jest to rozwiązanie odpowiadające potrzebom praktyki gospodarczej, ponieważ pozwala szybciej sprawdzić podstawowe informacje dotyczące fundacji rodzinnej, bez konieczności każdorazowego kierowania zapytań do sądu rejestrowego.
Udostępnienie części danych w formie elektronicznej należy ocenić jako pozytywny kierunek zmian, jednak obecny model nadal daje możliwość dalszego rozwoju i rozszerzenia zakresu dostępnych informacji.
W praktyce przedsiębiorcy oraz reprezentujący ich pełnomocnicy potrzebują nie tylko potwierdzenia istnienia konkretnej fundacji rodzinnej, ale także szerszego dostępu do informacji związanych z jej bieżącym funkcjonowaniem. Szczególnie istotne pozostają dane dotyczące zasad reprezentacji, składu organów, historii dokonanych wpisów oraz możliwość sprawnego pozyskiwania aktualnych dokumentów rejestrowych.
Fundacje rodzinne coraz częściej pojawiają się w ramach działalności gospodarczej, procesów inwestycyjnych, relacji z instytucjami finansowymi oraz działań związanych z reorganizacją majątku rodzinnego. Nowoczesny i sprawnie działający system rejestrowy zwiększa bezpieczeństwo obrotu gospodarczego oraz ułatwia przedsiębiorcom korzystanie z tego rozwiązania.
W przyszłości możliwe jest także objęcie fundacji rodzinnych wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego. Takie rozwiązanie mogłoby w istotny sposób usprawnić obsługę procedur, zapewnić pełną możliwość realizacji czynności drogą elektroniczną oraz ułatwić dostęp do niezbędnych informacji. Jednocześnie konieczne byłoby zachowanie właściwych standardów ochrony prywatności fundatorów oraz beneficjentów.
Zmiany w zakresie funkcjonowania rejestru potwierdzają, że fundacja rodzinna zyskuje coraz większe znaczenie w polskim systemie prawnym oraz w procesach związanych z długoterminowym planowaniem przyszłości przedsiębiorstw.
Należy jednak pamiętać, że sama decyzja o utworzeniu fundacji rodzinnej stanowi dopiero pierwszy etap całego procesu. Fundamentalne znaczenie ma właściwe opracowanie statutu, określenie zasad funkcjonowania organów fundacji, uregulowanie relacji pomiędzy fundatorem a beneficjentami oraz odpowiednie zabezpieczenie interesów rodziny i prowadzonego przedsiębiorstwa.
W naszych wcześniejszych publikacjach poruszaliśmy między innymi temat roli fundacji rodzinnej w zakresie ochrony majątku oraz planowania sukcesji. Wskazywaliśmy, w jaki sposób fundacja rodzinna może wspierać przedsiębiorców w uporządkowaniu spraw majątkowych oraz zapewnieniu bezpieczeństwa firmy w przyszłości:
Omawialiśmy również zagadnienie zachowku oraz znaczenie, jakie fundacja rodzinna może mieć w kontekście relacji pomiędzy majątkiem przedsiębiorstwa a potencjalnymi roszczeniami osób uprawnionych do dziedziczenia:
Fundacja rodzinna jest rozwiązaniem, które wymaga indywidualnego dopasowania do konkretnej sytuacji. Każdy przedsiębiorca dysponuje odmienną strukturą majątkową, posiada inne cele biznesowe oraz inne potrzeby związane z zabezpieczeniem przyszłości firmy i rodziny.
W naszej Kancelarii wspieramy przedsiębiorców w analizie możliwości zastosowania fundacji rodzinnej, tworzeniu odpowiednich rozwiązań prawnych oraz kompleksowym przygotowaniu procesu sukcesji. Pomagamy zarówno na etapie zakładania fundacji, jak również w okresie jej dalszego funkcjonowania.
Jeżeli rozważają Państwo powołanie fundacji rodzinnej albo chcą ocenić, czy takie rozwiązanie odpowiada Państwa potrzebom i sytuacji majątkowej, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem prawników.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.