Choć w ostatnich tygodniach wiele mówiło się o zmianach w harmonogramie wdrażania unijnego AI Act, polski proces legislacyjny nie zwalnia tempa. Wręcz przeciwnie, projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji (USSI) wchodzi w kolejny etap prac, co oznacza, że krajowy system nadzoru nad wykorzystaniem sztucznej inteligencji zaczyna nabierać realnych kształtów.
Dla przedsiębiorców jest to wyraźny sygnał, że przygotowania do nowych obowiązków nie powinny być odkładane do czasu zakończenia prac nad unijnymi regulacjami. Zarządzanie ryzykiem związanym z wykorzystaniem AI, odpowiednia dokumentacja oraz wdrożenie procedur zgodności stają się elementem bieżącego zarządzania organizacją.
Krajowy organ nadzoru nad sztuczną inteligencją
Projekt ustawy przewiduje utworzenie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), która będzie pełnić funkcję krajowego organu odpowiedzialnego za nadzór nad stosowaniem przepisów dotyczących systemów sztucznej inteligencji.
Do planowanych kompetencji Komisji należeć będą między innymi:
- prowadzenie postępowań kontrolnych,
- nakładanie administracyjnych kar pieniężnych,
- wydawanie interpretacji indywidualnych,
- prowadzenie tzw. piaskownic regulacyjnych wspierających bezpieczne wdrażanie innowacyjnych rozwiązań.
Oznacza to, że zgodność z przepisami dotyczącymi AI będzie podlegała nie tylko regulacjom unijnym, ale również krajowemu systemowi nadzoru.
AI Compliance to przede wszystkim obowiązki organizacyjne
W praktyce spełnienie wymogów AI Act oraz przyszłej polskiej ustawy nie ograniczy się do wyboru odpowiedniego narzędzia wykorzystującego sztuczną inteligencję.
Coraz większego znaczenia nabierać będą działania organizacyjne, takie jak:
- identyfikacja wszystkich systemów AI wykorzystywanych w przedsiębiorstwie,
- ocena poziomu ryzyka związanego z ich wykorzystaniem,
- opracowanie i wdrożenie procedur wewnętrznych,
- weryfikacja dostawców rozwiązań AI,
- określenie odpowiedzialności za nadzór nad wykorzystywanymi systemami,
- szkolenie pracowników korzystających z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.
Dla wielu organizacji pierwszym krokiem powinien być kompleksowy audyt wykorzystywanych rozwiązań AI oraz opracowanie polityki ich bezpiecznego i zgodnego z prawem wykorzystania.
Nie tylko sankcje – ustawodawca stawia również na współpracę
Projekt ustawy przewiduje rozwiązania umożliwiające ograniczenie wysokości administracyjnych kar pieniężnych w sytuacji współpracy przedsiębiorcy z organem nadzorczym oraz spełnienia określonych przesłanek. Takie podejście wpisuje się w założenia europejskich regulacji, których celem jest nie tylko egzekwowanie obowiązków, lecz także wspieranie odpowiedzialnego i bezpiecznego rozwoju technologii sztucznej inteligencji.
Kogo dotyczą nowe obowiązki?
Warto podkreślić, że obowiązki wynikające z AI Act oraz projektowanej ustawy nie będą dotyczyły wyłącznie producentów lub dostawców systemów AI. Przepisy obejmą również przedsiębiorców wykorzystujących narzędzia oparte na sztucznej inteligencji w codziennej działalności, między innymi w obszarach:
- rekrutacji i HR,
- obsługi klienta,
- marketingu,
- finansów,
- zarządzania procesami wewnętrznymi,
- analizy danych i automatyzacji procesów biznesowych.
W praktyce oznacza to, że większość średnich i dużych przedsiębiorstw już dziś korzysta z rozwiązań, które będą podlegały nowym wymaganiom prawnym.
Jak przygotować organizację?
Niezależnie od ostatecznego kształtu polskiej ustawy warto już teraz odpowiedzieć na kilka kluczowych pytań:
- Jakie systemy sztucznej inteligencji są wykorzystywane w organizacji?
- Czy wiadomo, kto odpowiada za nadzór nad ich stosowaniem?
- Czy istnieją procedury regulujące bezpieczne korzystanie z AI?
- Czy pracownicy zostali odpowiednio przeszkoleni?
- Czy organizacja posiada dokumentację pozwalającą wykazać zgodność z obowiązującymi przepisami?
Im wcześniej przedsiębiorstwo rozpocznie przygotowania do wdrożenia nowych wymogów, tym łatwiej będzie ograniczyć ryzyka prawne, organizacyjne i operacyjne związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
Jak możemy pomóc?
Kancelaria Prawna Viggen wspiera przedsiębiorców w przygotowaniu do obowiązywania AI Act oraz projektowanej ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Oferujemy kompleksowe doradztwo obejmujące audyty wykorzystywanych systemów AI, opracowanie polityk i procedur wewnętrznych, ocenę zgodności z przepisami, szkolenia dla pracowników oraz bieżące wsparcie w zakresie AI Compliance.
Wczesne przygotowanie organizacji pozwala nie tylko ograniczyć ryzyka regulacyjne, ale również bezpiecznie wykorzystać potencjał sztucznej inteligencji w prowadzonej działalności gospodarczej.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Anna Nieć-Mrzygłód – Dyrektor Generalna
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.