O przedsiębiorczości, odpowiedzialności obywatelskiej i potrzebie zmian w polskim systemie prawnym
Wolność gospodarcza od lat pozostaje jednym z najważniejszych tematów debaty publicznej dotyczącej przyszłości polskiej gospodarki. W czasach rosnących obciążeń regulacyjnych, dynamicznych zmian legislacyjnych oraz coraz większej niepewności prawnej szczególnego znaczenia nabierają głosy ekspertów wskazujących na konieczność budowania państwa przyjaznego przedsiębiorcom. Jednym z nich jest prof. Mariusz Miąsko – prawnik, naukowiec, autor licznych publikacji oraz wieloletni przedstawiciel środowisk przedsiębiorców.
Podczas wystąpienia zatytułowanego „Wolność gospodarcza przedsiębiorców w kontekście interesu Polski i odpowiedzialnych postaw obywatelskich” prof. Miąsko przedstawił nie tylko diagnozę aktualnej sytuacji gospodarczej i prawnej w Polsce, ale również wizję zmian, które – jego zdaniem – są niezbędne dla dalszego rozwoju kraju. Wystąpienie zostało zaprezentowane w imieniu środowisk skupionych wokół inicjatyw „My Przedsiębiorcy”, „My Ludzie” oraz koncepcji „Rządu Przedsiębiorców”, których wspólnym celem jest zwiększenie wpływu obywateli i przedsiębiorców na proces stanowienia prawa oraz kształtowania polityki gospodarczej.
Przedsiębiorcy jako fundament państwa
Jednym z głównych wątków wystąpienia była rola przedsiębiorców w budowaniu dobrobytu narodowego. Prof. Miąsko zwrócił uwagę, że przedsiębiorstwa – zarówno prywatne, jak i państwowe – odpowiadają za zdecydowaną większość aktywności gospodarczej w kraju. To właśnie przedsiębiorcy wraz z pracownikami tworzą miejsca pracy, generują wpływy podatkowe i budują kapitał, który pozostaje w gospodarce.
Według przedstawionych danych sektor przedsiębiorstw odpowiada za ponad 90 procent przychodów generowanych w gospodarce oraz zapewnia około dwóch trzecich wszystkich miejsc pracy. Szczególnie istotną rolę odgrywa sektor małych i średnich przedsiębiorstw, który stanowi jeden z filarów polskiego rynku pracy i finansów publicznych.
Zdaniem profesora fakt ten powinien przekładać się na zupełnie inne podejście państwa do przedsiębiorczości. W jego ocenie przedsiębiorcy nie mogą być postrzegani wyłącznie jako podmioty podlegające regulacjom czy źródło wpływów budżetowych. Powinni być traktowani jako strategiczny partner państwa współtworzący rozwój gospodarczy oraz bezpieczeństwo ekonomiczne kraju.
Wolność gospodarcza a interes narodowy
Istotnym elementem prezentacji było również wskazanie związku pomiędzy wolnością gospodarczą a interesem państwa. Prof. Miąsko argumentował, że rozwój rodzimych przedsiębiorstw ma bezpośredni wpływ na wzrost gospodarczy oraz poziom zamożności społeczeństwa.
Przywołane podczas wystąpienia analizy ekonomiczne wskazywały, że największa część wartości wypracowanej przez produkt pozostaje w kraju wtedy, gdy zarówno właściciel przedsiębiorstwa, jak i proces produkcyjny mają charakter krajowy. Oznacza to, że wspieranie polskich przedsiębiorców nie jest wyłącznie działaniem korzystnym dla pojedynczych firm, lecz również dla całej gospodarki.
W tym kontekście profesor podkreślał znaczenie odpowiedzialnych postaw obywatelskich i świadomych decyzji ekonomicznych. Jego zdaniem budowanie silnej gospodarki wymaga współpracy przedsiębiorców, pracowników oraz konsumentów, którzy poprzez swoje wybory wpływają na rozwój krajowego rynku.
Problem nadregulacji i chaosu prawnego
Jednym z najbardziej krytycznych elementów wystąpienia była analiza stanu polskiego systemu prawnego. Prof. Miąsko wskazywał na zjawisko nieustannego przyrostu regulacji, które prowadzi do coraz większych trudności interpretacyjnych zarówno dla przedsiębiorców, jak i organów stosujących prawo.
Według przedstawionej argumentacji przedsiębiorcy funkcjonują dziś w otoczeniu charakteryzującym się ogromną liczbą przepisów, częstymi nowelizacjami oraz niejednolitym orzecznictwem. W praktyce oznacza to sytuację, w której nawet przy zachowaniu należytej staranności przedsiębiorca nie zawsze jest w stanie przewidzieć konsekwencje prawne swoich działań.
Profesor zwrócił uwagę, że taki stan rzeczy prowadzi do wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, ograniczenia inwestycji oraz osłabienia konkurencyjności polskich firm. W jego ocenie jednym z najważniejszych wyzwań stojących przed ustawodawcą jest przywrócenie przewidywalności systemu prawnego.
Deterministyczna wykładnia prawa
Odpowiedzią na wskazane problemy ma być rozwijana przez prof. Miąsko koncepcja bardziej przewidywalnego systemu interpretacji prawa. Jej celem jest ograniczenie rozbieżności interpretacyjnych oraz stworzenie mechanizmów pozwalających na uzyskanie możliwie jednolitych rezultatów przy stosowaniu przepisów.
W opinii profesora przedsiębiorca powinien mieć możliwość ustalenia skutków prawnych swoich działań jeszcze przed podjęciem decyzji biznesowej. Tylko wtedy możliwe jest budowanie długofalowych strategii rozwoju oraz zwiększanie skali inwestycji.
Choć propozycja ta budzi liczne dyskusje w środowisku prawniczym, niewątpliwie wpisuje się w szerszą debatę dotyczącą jakości prawa i potrzeby zwiększenia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.
Merytokracja zamiast politycznych podziałów
Znaczną część wystąpienia poświęcono również zagadnieniu jakości kadr zarządzających państwem. Prof. Miąsko wskazywał na potrzebę budowania struktur opartych na kompetencjach, doświadczeniu i wiedzy merytorycznej.
W tym kontekście przedstawił ideę merytokracji, zgodnie z którą kluczowe funkcje publiczne powinny być powierzane osobom posiadającym odpowiednie przygotowanie oraz zdolność do podejmowania racjonalnych decyzji gospodarczych.
Jednocześnie podkreślał potrzebę współpracy ponad podziałami politycznymi. Według niego kwestie związane z przedsiębiorczością, rynkiem pracy i rozwojem gospodarczym powinny łączyć różne środowiska społeczne, niezależnie od ich preferencji politycznych.
Od teorii do praktyki
Szczególną wartość wystąpienia stanowiło przedstawienie konkretnych przykładów działań podejmowanych przez organizacje współtworzone przez prof. Miąsko.
Wśród nich znalazły się inicjatywy realizowane przez Stowarzyszenie Najlepsza Droga, które odegrało istotną rolę w działaniach na rzecz przedsiębiorców z branży transportowej, Stowarzyszenie Producentów Borówki Amerykańskiej, uczestniczące w pracach nad rozwiązaniami dotyczącymi zatrudnienia sezonowego, a także Stowarzyszenie Ekologiczny Budynek reprezentujące sektor budowlany i wentylacyjny.
Profesor wskazywał, że wieloletnia działalność tych organizacji doprowadziła do licznych zmian legislacyjnych, korzystnych interpretacji oraz przełomowych rozstrzygnięć sądowych wpływających na funkcjonowanie przedsiębiorstw w Polsce.
Dorobek ekspercki i naukowy
Wystąpienie było również okazją do podsumowania wieloletniej działalności eksperckiej prof. Miąsko. Obejmuje ona setki publikacji, udział w debatach publicznych, opracowania naukowe, ekspertyzy prawne oraz aktywną obecność w mediach.
Na przestrzeni lat profesor uczestniczył w licznych działaniach mających na celu ochronę przedsiębiorców przed skutkami niekorzystnych regulacji, wspieranie zmian legislacyjnych oraz budowanie świadomości prawnej wśród uczestników obrotu gospodarczego.
To właśnie połączenie działalności naukowej, praktyki prawniczej oraz zaangażowania społecznego sprawia, że jego głos pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych w debacie dotyczącej wolności gospodarczej w Polsce.
Wolność gospodarcza jako odpowiedzialność za przyszłość
Podsumowując swoje wystąpienie, prof. Mariusz Miąsko podkreślił, że wolność gospodarcza nie jest wyłącznie postulatem ekonomicznym. W jego ocenie stanowi ona jeden z fundamentów odpowiedzialnego państwa, które tworzy warunki do rozwoju przedsiębiorczości, inwestycji i innowacji.
Zdaniem profesora przyszłość Polski zależy od zdolności do budowania stabilnego systemu prawnego, wspierania aktywności gospodarczej oraz tworzenia przestrzeni do współpracy pomiędzy obywatelami, przedsiębiorcami i instytucjami publicznymi. To właśnie przedsiębiorczość, odpowiedzialność i aktywność obywatelska mają stanowić podstawę długofalowego rozwoju gospodarczego kraju.
Wystąpienie było nie tylko analizą aktualnych problemów polskiej gospodarki, ale również apelem o większe zaangażowanie przedsiębiorców w życie publiczne oraz debatę nad kierunkiem zmian prawnych i gospodarczych w Polsce.