Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zakładający umorzenie z mocy prawa określonych należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli powstały one przed 1 stycznia 1999 r. Projekt stanowi część pakietu deregulacyjnego i ma na celu zakończenie wieloletnich postępowań związanych z historycznymi zobowiązaniami, których dalsze dochodzenie – zgodnie z założeniami przedstawionymi przez rząd – nie znajduje ekonomicznego uzasadnienia.
Planowane rozwiązanie może mieć istotne znaczenie przede wszystkim dla osób, które przez wiele lat posiadały zadłużenie wobec ZUS, w tym byłych przedsiębiorców oraz osób, wobec których prowadzone są postępowania egzekucyjne dotyczące należności powstałych przed reformą systemu ubezpieczeń społecznych.
Kluczowym założeniem projektu jest automatyczne umorzenie należności. Jeżeli konkretne zobowiązanie będzie spełniało warunki wskazane w ustawie, jego umorzenie ma nastąpić bez potrzeby składania przez dłużnika dodatkowego wniosku oraz bez prowadzenia indywidualnego postępowania w sprawie umorzenia.
Projekt przewiduje umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek powstałych przed 1 stycznia 1999 r. Umorzeniem, wraz z należnością główną, mają zostać objęte również odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, koszty upomnienia oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Projektowane przepisy przewidują także wygaśnięcie zabezpieczeń ustanowionych w związku z tymi należnościami, w tym hipotek i zastawów.
Dla osób, wobec których od wielu lat prowadzone są działania egzekucyjne, istotne może być również zakończenie postępowań odnoszących się do należności objętych projektowaną regulacją.
Szczególnej uwagi wymaga kwestia wpływu umorzenia na przyszłe uprawnienia emerytalne ubezpieczonego. Składki oraz okresy ubezpieczenia przypadające przed 1 stycznia 1999 r. mogą wpływać na wysokość kapitału początkowego. ZUS wyjaśnia, że kapitał początkowy stanowi odtworzoną wartość składek na ubezpieczenie emerytalne sprzed reformy systemu emerytalnego. Z tego powodu projekt przewiduje możliwość rezygnacji z umorzenia w sytuacjach, gdy zachowanie należności może mieć wpływ na przyszłe prawa emerytalne lub ustalenie kapitału początkowego.
Osoba, która otrzyma zawiadomienie o umorzeniu i będzie chciała zachować daną należność, ma mieć 30 dni na złożenie stosownego oświadczenia. Jest to więc termin, którego nie można przeoczyć.
Samo wejście w życie projektowanych regulacji nie oznacza, że każde zadłużenie wobec ZUS powstałe przed 1999 r. zostanie automatycznie umorzone. Kluczowa będzie ostateczna treść ustawy oraz spełnienie przez konkretną należność przesłanek określonych w przepisach. W przypadku zobowiązań istniejących od wielu lat szczególne znaczenie może mieć analiza dokumentacji dotyczącej zadłużenia, przebiegu postępowań egzekucyjnych oraz ustanowionych zabezpieczeń.
W praktyce warto także ocenić, czy umorzenie konkretnej należności będzie dla danej osoby korzystnym rozwiązaniem. Ma to szczególne znaczenie w przypadku osób, dla których okresy przypadające przed 1999 r. mogą wpływać na ustalenie kapitału początkowego lub wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego.
Zmiany dotyczące zobowiązań wobec ZUS mogą wywołać istotne skutki prawne i finansowe. Dlatego przy rozpatrywaniu indywidualnej sprawy nie należy opierać się wyłącznie na ogólnych informacjach pojawiających się w mediach.
Od 26 lat wspieramy przedsiębiorców oraz naszych Klientów w sprawach wymagających doświadczenia, wiedzy i odpowiedzialnej oceny ryzyka. Wieloletnia praktyka pozwoliła nam dobrze poznać problemy, z jakimi mierzą się osoby prowadzące działalność gospodarczą, w tym również kwestie związane z zaległościami publicznoprawnymi oraz postępowaniami prowadzonymi przez organy administracji.
Jeżeli posiadają Państwo stare zobowiązania wobec ZUS, prowadzone jest wobec Państwa postępowanie egzekucyjne lub pojawiają się wątpliwości dotyczące wpływu projektowanych zmian na Państwa sytuację, zachęcamy do kontaktu z naszą Kancelarią. Analiza konkretnego przypadku pozwala określić, jakie działania mogą być uzasadnione oraz jakie skutki może wywołać umorzenie należności.
Zachęcamy również do obserwowania naszych profili w mediach społecznościowych. Publikujemy tam informacje dotyczące najważniejszych zmian prawnych, które mogą mieć znaczenie zarówno dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych.
26 lat doświadczenia zobowiązuje. Naszym Klientom zapewniamy profesjonalne i niezawodne wsparcie prawne oparte na wiedzy, doświadczeniu oraz indywidualnym podejściu do każdej sprawy.
Na dzień publikacji niniejszego artykułu opisane rozwiązania wynikają z projektu ustawy. Ostateczny zakres regulacji oraz termin jej wejścia w życie mogą zostać zmienione w toku dalszego procesu legislacyjnego.
Zapraszamy do współpracy:
tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,
e-mail: biuro11@viggen.pl
tel.: 519-140-984,
e-mail.: jak@viggen.pl
Przygotowała:
Monika Bednarz
Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego
Kancelaria Prawna Viggen sp.j.