| Administrator | 0 komentarze/y | Blog prawny

Prof. Mariusz Miąsko: Polska potrzebuje elit zdolnych do strategicznego myślenia o sile państwa.

W swoim wykładzie profesor Mariusz Miąsko porusza zagadnienie, które w obliczu współczesnych wyzwań geopolitycznych staje się szczególnie istotne – umiejętność polskich elit do myślenia w kategoriach państwowych i strategicznych. Wystąpienie, przygotowane przez Radio WNET, stanowi nie tylko ocenę aktualnej sytuacji politycznej, ale przede wszystkim apel o odbudowę długofalowego spojrzenia na rozwój i przyszłość Polski.

Zdaniem profesora kraj potrzebuje liderów, którzy potrafią nie tylko odpowiadać na bieżące wydarzenia, lecz także przewidywać nadchodzące zmiany i odpowiednio się do nich przygotowywać. Skuteczne przywództwo, jak podkreśla, wymaga jasno określonej wizji oraz gotowości do podejmowania decyzji służących dobru państwa. Brak takiego podejścia może prowadzić do pasywności i ograniczenia samodzielności politycznej.

Ważne miejsce w rozważaniach zajmuje także problem tożsamości narodowej. Profesor Miąsko zaznacza, że świadomość własnej historii i poczucie wspólnoty są podstawą silnego państwa. To właśnie one umożliwiają skuteczniejsze działanie na arenie międzynarodowej i wzmacniają pozycję Polski w świecie.

Odwołując się do historii, prelegent przywołuje przykłady dawnych polskich przywódców, którzy potrafili patrzeć na sprawy państwowe w perspektywie strategicznej. Jego zdaniem doświadczenia minionych pokoleń mogą dostarczyć cennych wskazówek w rozwiązywaniu współczesnych problemów, a pamięć historyczna powinna stanowić ważny element budowania polityki państwa.

Profesor zwraca również uwagę na znaczenie edukacji oraz debaty publicznej. Podkreśla potrzebę rozwijania umiejętności krytycznego myślenia, odpowiedniego przygotowywania przyszłych liderów oraz aktywnego włączania młodych ludzi w życie społeczne. Istotną rolę przypisuje również mediom, które powinny tworzyć przestrzeń do merytorycznej wymiany poglądów i dyskusji o kierunkach rozwoju kraju.

Całe wystąpienie można traktować jako apel skierowany zarówno do osób sprawujących władzę, jak i do wszystkich obywateli. Profesor Miąsko podkreśla, że przyszłość Polski zależy od odpowiedzialnego przywództwa, umiejętności strategicznego myślenia oraz pielęgnowania narodowej tożsamości. Jego słowa są jednocześnie krytyczną oceną obecnej sytuacji i zachętą do budowania państwa świadomego swoich interesów i długoterminowych celów.

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j

| Administrator | 0 komentarze/y | Bez kategorii

Weto prezydenta wobec rozszerzenia systemu SENT – jakie skutki odczują przedsiębiorcy i sektor transportowy?

System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) od kilku lat pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych przez Krajową Administrację Skarbową do monitorowania przewozu tzw. towarów wrażliwych. Początkowo jego głównym zadaniem było przeciwdziałanie wyłudzeniom podatkowym, przede wszystkim w obrocie paliwami, alkoholem skażonym czy innymi produktami szczególnie narażonymi na nadużycia. Z biegiem czasu zakres funkcjonowania systemu był jednak stopniowo rozszerzany na kolejne branże i grupy towarów. Proces ten został obecnie wstrzymany za sprawą decyzji Prezydenta Karola Nawrockiego, który zawetował ustawę przewidującą dalsze rozszerzenie obowiązków związanych z SENT.

SENT służy do monitorowania przewozu określonych kategorii towarów, a obowiązki wynikające z przepisów dotyczą zarówno nadawców i odbiorców, jak również przewoźników. Niedopełnienie wymogów może skutkować nałożeniem wysokich kar administracyjnych, sięgających nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Ustawa uchwalona 15 maja 2026 r., która ostatecznie została zawetowana, przewidywała objęcie systemem kolejnych grup produktów. Szczególne kontrowersje wzbudził plan włączenia do SENT przewozu betonu towarowego oraz mieszanek opartych na spoiwach mineralnych przeznaczonych do bezpośredniego wykorzystania w budownictwie. Według autorów projektu rozwiązanie to miało ograniczyć nieprawidłowości podatkowe występujące w tej części rynku.

Przedstawiciele biznesu podkreślali jednak, że nowe regulacje oznaczałyby dodatkowe obowiązki administracyjne związane z dokonywaniem zgłoszeń, kontrolą przewozów oraz koniecznością dostosowania procedur wewnętrznych. Zwracano również uwagę na ryzyko nakładania wysokich sankcji za błędy o charakterze formalnym. W praktyce oznaczałoby to wzrost kosztów zarówno po stronie producentów, jak i firm transportowych realizujących przewozy tych materiałów.

Jak wynika z komunikatu Kancelarii Prezydenta RP, główną przyczyną zawetowania ustawy była obawa przed przerzucaniem na przedsiębiorców kosztów związanych z walką z przestępczością podatkową. Prezydent wskazał, że kolejne obowiązki biurokratyczne mogłyby szczególnie obciążyć sektor małych i średnich przedsiębiorstw, zwiększając koszty prowadzenia działalności oraz ryzyko popełnienia błędów.

W uzasadnieniu podkreślono również, że system SENT powstał przede wszystkim jako instrument zwalczania zorganizowanych oszustw podatkowych w obszarach szczególnie narażonych na nadużycia. Zdaniem Prezydenta dalsze rozszerzanie katalogu obowiązków może prowadzić do sytuacji, w której największe koszty ponosić będą uczciwie działające firmy.

Dla przedsiębiorców z branży transportowej i logistycznej decyzja Prezydenta oznacza pozostawienie dotychczasowych zasad funkcjonowania systemu. Przewoźnicy nie będą musieli wdrażać nowych procedur związanych z obsługą dodatkowych zgłoszeń dotyczących przewozu betonu i mieszanek mineralnych. Odsunięte zostało również ryzyko nakładania nowych kar administracyjnych za ewentualne uchybienia formalne.

W praktyce oznacza to ograniczenie kosztów organizacyjnych i brak konieczności modernizacji systemów informatycznych czy wprowadzania dodatkowych procedur operacyjnych. Ma to szczególne znaczenie dla małych i średnich firm transportowych, które często dysponują ograniczonym zapleczem administracyjnym.

Jednocześnie weto Prezydenta nie oznacza likwidacji systemu SENT ani rezygnacji państwa z dalszego uszczelniania systemu podatkowego. Wszystkie obecnie obowiązujące przepisy dotyczące monitorowania przewozu towarów objętych SENT pozostają w mocy. Przedsiębiorcy zajmujący się przewozem paliw, odpadów oraz innych produktów już objętych systemem nadal muszą realizować wszystkie wymagane obowiązki.

Nie można również wykluczyć, że w przyszłości pojawią się kolejne inicjatywy legislacyjne zmierzające do rozszerzenia zakresu monitorowania przewozów. Obecna decyzja stanowi jednak wyraźny sygnał, że tworząc nowe regulacje ustawodawca powinien uwzględniać nie tylko cele fiskalne, ale również wpływ dodatkowych obowiązków na koszty prowadzenia działalności gospodarczej oraz konkurencyjność przedsiębiorstw.

Weto wobec nowelizacji rozszerzającej system SENT jest istotną informacją dla firm z branży transportowej, logistycznej i budowlanej. Oznacza ono wstrzymanie kolejnego etapu zwiększania obowiązków administracyjnych oraz odsunięcie ryzyka pojawienia się nowych sankcji i kosztów związanych z dostosowaniem działalności do nowych wymagań.

Z perspektywy przedsiębiorców transportowych decyzja ta zapewnia większą przewidywalność prowadzenia działalności. Każde rozszerzenie katalogu towarów objętych SENT wiąże się bowiem z koniecznością aktualizacji procedur, szkolenia pracowników oraz dostosowania systemów teleinformatycznych. Dodatkowo nawet niewielkie błędy formalne mogą prowadzić do wszczęcia postępowań przez organy KAS i nałożenia dotkliwych kar finansowych.

Mimo zawetowania ustawy przedsiębiorcy nie powinni rezygnować z działań związanych z prawidłową obsługą obowiązujących procedur SENT. Nadal konieczne jest monitorowanie zmian przepisów, aktualizowanie procedur wewnętrznych oraz szkolenie kierowców i pracowników odpowiedzialnych za realizację przewozów.

Decyzja Prezydenta stanowi jednocześnie sygnał dla ustawodawcy, że walka z nadużyciami podatkowymi powinna odbywać się z zachowaniem zasady proporcjonalności i nie może prowadzić do nadmiernego obciążania uczciwych przedsiębiorców dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi. Dla branży transportowej oznacza to przynajmniej czasowe zahamowanie dalszej rozbudowy systemu SENT, choć temat kolejnych zmian prawdopodobnie jeszcze powróci w przyszłych projektach ustaw.

 

Opracowała

Karolina Grzelec

Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j

| Administrator | 0 komentarze/y | Blog prawny

Państwowa Inspekcja Pracy z nowymi zadaniami. Przedsiębiorców czekają istotne zmiany

Publikacja została przygotowana przez ekspertów Kancelarii Prawnej Viggen, specjalizujących się w prawie pracy oraz bieżącym monitorowaniu zmian legislacyjnych wpływających na działalność przedsiębiorców.

Państwowa Inspekcja Pracy od dekad utożsamiana jest głównie z weryfikacją przestrzegania prawa pracy, legalności zatrudnienia oraz standardów BHP. Bieżące trendy wskazują jednak na fundamentalną transformację dotychczasowego modelu operacyjnego tej instytucji. Kompetencje PIP będą sukcesywnie rozszerzane, a organ ten – poza tradycyjnym nadzorem – zacznie realizować zadania o charakterze edukacyjnym, doradczym oraz analitycznym.

O wektorze nadchodzących modyfikacji mówił Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki w trakcie sympozjum poświęconego perspektywom rynku pracy. Eksperci zaznaczyli, że świeże zobowiązania determinowane są w głównej mierze implementacją wspólnotowych dyrektyw dotyczących transparentności płacowej oraz standardów pracy świadczonej poprzez aplikacje mobilne i serwisy internetowe.

Nowa misja edukacyjna wobec zatrudniających

Kluczową innowacją jest powierzenie Państwowej Inspekcji Pracy stałych zadań szkoleniowych. Zgodnie z projektowanymi regulacjami instytucja ta ma organizować warsztaty dla przedsiębiorstw angażujących poniżej 250 zatrudnionych oraz dla struktur związkowych. Celem jest ułatwienie im adaptacji do nowych obligacji prawnych w sferze równouprawnienia płacowego i jawności stawek.

Powyższe reformy determinują głęboką modyfikację dotychczasowej filozofii działania tego podmiotu. Dotąd menedżerowie stykali się z PIP przeważnie w toku procedur kontrolnych. W nowych realiach Inspekcja ma stać się podmiotem asystującym biznesowi w poprawnym implementowaniu restrykcyjnych reguł.

W codziennej praktyce gospodarczej przełoży się to na bogatszą ofertę dydaktyczną, publikację poradników, wytycznych oraz uruchomienie doradztwa dla firm, na które nałożone zostaną obligacje sprawozdawcze w sferze systemów płacowych i zwalczania nierówności finansowych.

Transparentność płac jako kluczowe wyzwanie

Niezwykle doniosłym sektorem zaangażowania PIP stanie się nadzór nad wdrażaniem norm wynikających z unijnej dyrektywy nakazującej równe wynagradzanie kobiet i mężczyzn wykonujących tożsame zadania lub pracę o identycznym ciężarze gatunkowym.

Nowe przepisy zakładają, że Państwowa Inspekcja Pracy będzie nie tylko wykrywać uchybienia w tym obszarze, ale także współdziałać – na wyraźną prośbę pracodawcy – w projektowaniu planów naprawczych będących efektem kolektywnej oceny systemów płac. Co więcej, organ ten zajmie się agregacją oraz raportowaniem statystyk dotyczących odnotowanych uchybień.

Dla kadry zarządzającej oznacza to obligatoryjny wzrost skrupulatności przy kodyfikowaniu struktur wynagrodzeń oraz gotowość na intensywne inspekcje pionów płacowych ze strony urzędników.

Ścisły nadzór nad gospodarką platformową

Kolejnym segmentem, w którym diametralnie wzrośnie znaczenie Państwowej Inspekcji Pracy, jest sektor usług świadczonych za pośrednictwem technologii cyfrowych. Zmiany dotkną w szczególności osoby realizujące zadania przez aplikacje, w tym kurierów, dostawców jedzenia oraz kierowców współpracujących z sieciowymi operatorami.

W następstwie wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 administracja krajowa zyska obowiązek egzekwowania działań prowadzących do precyzyjnego zdefiniowania statusu prawnego osób zarobkujących za pomocą platform. W praktyce wywoła to eskalację liczby postępowań sprawdzających charakter prawny relacji biznesowych opartych dziś na umowach cywilnoprawnych czy relacjach B2B.

Rozwój zadań a debata nad nowymi prerogatywami

Warto zasygnalizować, że nakładanie na Państwową Inspekcję Pracy świeżych obowiązków zbiega się w czasie z trwającymi od miesięcy dyskusjami nad rozbudową jej uprawnień władczych. W przestrzeni publicznej systematycznie powraca koncepcja wyposażenia inspektorów w prawo do wydawania decyzji administracyjnych zastępujących umowy cywilnoprawne stosunkiem pracy, jeśli noszą one znamiona etatu. Na dzień dzisiejszy uprawnienia te nie funkcjonują w krajowym systemie prawnym, jednak stanowią punkt ciężkości zaawansowanych prac parlamentarnych.

Choć zarysowane koncepcje wywołują sporo polemik zarówno w środowisku biznesowym, jak i wśród doktryny prawa pracy, trend ewolucji jest bezdyskusyjny. Państwowa Inspekcja Pracy ma wywierać coraz mocniejszy wpływ nie tylko na polu restrykcyjnego nadzoru, lecz także w sferze aktywnego kreowania standardów zatrudnienia na rynku.

Dla menedżerów generuje to wymóg zachowania szczególnej ostrożności podczas konstruowania powiązań prawnych bazujących na umowach zlecenia, samozatrudnieniu czy wydzielaniu procesów na zewnątrz (outsourcing).

Integracja systemów i kompleksowość rewizji

Rozbudowa uprawnień PIP koresponduje z systemową reformą zatrudnienia, nakierowaną na zdecydowaną walkę z patologiami wywoływanymi przez fikcyjne kontrakty cywilnoprawne. Architektura tych zmian przewiduje zacieśnienie współpracy i wymiany danych między PIP, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajową Administracją Skarbową, jak również wdrożenie zaawansowanej analityki danych w celu typowania podmiotów generujących wysokie ryzyko naruszeń.

Dla zarządzających stanowi to bezpośredni sygnał do rzetelnej weryfikacji mechanizmów kooperacji z podwykonawcami, ze szczególnym uwzględnieniem umów zlecenia, samozatrudnienia oraz struktur outsourcingowych.

Czy elastyczne formy zatrudnienia są zagrożone?

Nowy profil działalności Państwowej Inspekcji Pracy uderzy z największą siłą w przedsiębiorstwa opierające swój model biznesowy na outsourcingu, kontraktach B2B i umowach cywilnoprawnych. W minionych okresach dało się zauważyć radykalny wzrost determinacji organów kontrolnych w badaniu faktycznej natury relacji łączących poszczególne strony.

Urzędnicy coraz częściej ignorują literalny zapis w dokumencie umownym, koncentrując się na realnych warunkach urzeczywistniania wzajemnych zobowiązań. Pod lupę trafiają takie elementy jak podległość służbowa, technika rozliczania usług, klauzule substytucji (zastępstwa), niezależność wykonawcy czy poziom ryzyka ekonomicznego branego na własne barki przez kooperanta.

W rzeczywistości rynkowej implikuje to wymóg systematycznego audytowania nie tylko samych zapisów w dokumentach, ale też codziennej praktyki zarządczej. Dotyczy to głównie relacji, w których kontrahent świadczy usługi ekskluzywnie dla jednego podmiotu, podlega bezpośredniemu kierownictwu lub musi bezwzględnie realizować bieżące dyspozycje operacyjne.

Bilans zmian dla kadry menedżerskiej

Ewolucja przepisów dowodzi jednoznacznie, że Państwowa Inspekcja Pracy zrywa z wizerunkiem instytucji stricte represyjnej. Do głosu dochodzą funkcje szkoleniowe, badawcze i doradcze. Jednocześnie sektor prywatny musi przygotować się na poszerzenie spektrum weryfikacji oraz intensywniejsze audyty w sferach rzadziej kontrolowanych w przeszłości – jak systemy płac, struktury B2B, outsourcing czy praca za pośrednictwem nowoczesnych platform.

Należy dobitnie zaznaczyć, że transformacja PIP nie sprowadza się wyłącznie do matematycznego zwiększenia liczby kontroli. Zmianie ulega bowiem sam paradygmat funkcjonowania aparatu państwowego. PIP ma stać się moderatorem procesów rynkowych, asystującym przy wdrażaniu dyrektyw unijnych, audytującym struktury płacowe oraz analizującym modele personalne stosowane przez pracodawców.

Dla firm oznacza to bezwzględną konieczność ciągłego śledzenia procesów legislacyjnych i regularnego weryfikowania akt pracowniczych, systemów motywacyjnych oraz form zaangażowania personelu. Często kroki zapobiegawcze podjęte przed oficjalną wizytą urzędników generują o wiele niższe nakłady finansowe niż późniejsze niwelowanie konsekwencji prawnych i finansowych wykrytych uchybień.

Praktyczne przygotowanie organizacji do nowych wyzwań

Najlepszym posunięciem na ten moment jest zainicjowanie wewnętrznego audytu systemów zatrudnienia oraz całości dokumentacji kadrowej. Szczegółowej rewizji należy poddać kontrakty cywilnoprawne, powiązania B2B, algorytmy wyliczania pensji oraz procedury zapobiegające dyskryminacji w sferze płacowej. W przedsiębiorstwach bazujących na outsourcingu kluczowe będzie także zweryfikowanie faktycznego przebiegu współpracy, ponieważ to realna praktyka dnia codziennego – a nie treść umowy – przykuwa dziś największą uwagę kontrolerów.

W przeważającej liczbie przypadków optymalnie zaplanowany audyt prawny pozwala zneutralizować ryzyka na długo przed wizytą inspektorów i uchronić firmę przed dotkliwymi sankcjami ze strony aparatu państwowego.

Nadchodzące lata przyniosą prawdopodobnie najgłębszą metamorfozę uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy we współczesnej historii. Warto zatem już teraz podjąć działania dostosowawcze, by przygotować strukturę firmy na funkcjonowanie w diametralnie zmienionych realiach prawno-gospodarczych.

Materiał przygotowała:

Karolina Grzelec

Dyrektor Departamentu „Silnik Prawny”

Kancelaria Prawna Viggen Sp.j.

| Administrator | 0 komentarze/y | Bez kategorii

Czarnogóra wdraża wakacyjne restrykcje dla transportu ciężkiego. Ograniczenia dotkną kluczowe korytarze logistyczne i regiony turystyczne

Przedsiębiorstwa transportowe realizujące międzynarodowe przewozy towarowe w obszarze Bałkanów muszą przygotować się na nadchodzące utrudnienia o charakterze sezonowym. Władze Czarnogóry podjęły decyzję o uruchomieniu rozbudowanego schematu letnich zakazów ruchu dla pojazdów ciężarowych. Przepisy te będą egzekwowane na najważniejszych szlakach o znaczeniu tranzytowym oraz w rejonach intensywnie eksploatowanych przez ruch turystyczny.

Wprowadzenie tych obostrzeń jest bezpośrednio powiązane z przewidywanym, intensywnym napływem podróżnych w miesiącach letnich. Wymusza to na podmiotach zarządzających flotą transportową znacznie bardziej skrupulatne konstruowanie harmonogramów przewozowych, dokładniejsze wyznaczanie miejsc postoju dla personelu oraz weryfikację terminów dostarczenia dóbr.

Sektor objęty restrykcjami oraz ramy czasowe

Sezonowy zakaz przemieszczania się po wyznaczonych sieciach drogowych dotyczy składów ciężarowych oraz pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita przekracza barierę 7,5 tony.

Zgodnie z oficjalnymi komunikatami dystrybuowanymi przez czarnogórskie organy kontrolne, te nadzwyczajne środki administracyjne zaczną obowiązywać od 15 czerwca i będą trwały nieprzerwanie do 15 września 2026 roku. Obejmą one kluczowe arterie wykorzystywane równolegle przez operatorów logistycznych oraz kierowców samochodów osobowych.

Wskazane przepisy wprowadzają następujący podział godzinowy zakazu ruchu:

  • Od poniedziałku do piątku: w przedziale godzinowym od 19:00 do 24:00,

  • W soboty oraz w niedziele: w przedziale godzinowym od 17:00 do 24:00.

Taki stan prawny realnie uniemożliwia realizację operacji transportowych w porze późnopopołudniowej i nocnej, a więc w momentach, kiedy infrastruktura drogowa jest najbardziej obciążona przez ruch urlopowy.

Geograficzny zasięg wprowadzanych obostrzeń

Prawne ograniczenia w ruchu dotyczyć będą newralgicznych fragmentów czarnogórskiej sieci połączeń drogowych, w szczególności dróg dojazdowych do popularnych kurortów wypoczynkowych zlokalizowanych nad morzem, jak również fundamentalnych osi tranzytowych.

Kierowcy i dyspozytorzy muszą spodziewać się blokad na następujących odcinkach:

  • Droga M-1: na całej sekcji łączącej punkty: Debeli Brijeg – Herceg Novi – Kotor – Tivat – Budva – Bar – Ulcinj – Sukobin,

  • Droga M-2: na odcinku pomiędzy Podgoricą, Sotonići a Petrovacem,

  • Droga M-2: na trasie łączącej Podgoricę, Mioskę oraz Kolašin,

  • Droga M-10: na odcinku relacji Podgorica – Cetinje – Budva.

Są to korytarze drogowe o najwyższym znaczeniu dla firm transportowych, które dostarczają towary w rejon wybrzeża Morza Adriatyckiego oraz realizują przewozy tranzytowe do pozostałych państw zlokalizowanych na Bałkanach Zachodnich.

Geneza decyzji administracyjnych i ich wpływ na operacje logistyczne

Podstawowym motywem wdrożenia tych regulacji przez czarnogórski resort jest chęć poprawy poziomu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego oraz likwidacja paraliżu komunikacyjnego w szczycie sezonu wakacyjnego. W tym okresie na drogach prowadzących w kierunku takich miast jak Budva, Kotor czy Tivat notuje się skokowe zwiększenie liczby pojazdów. Władze uznały, że czasowe wyeliminowanie ciężkiego transportu z tych szlaków w momentach ich największego obciążenia przełoży się na płynność jazdy i zminimalizuje wskaźnik wypadków.

Dla podmiotów z branży TSL decyzja ta niesie jednak konsekwencje o znacznie szerszym zasięgu operacyjnym, niż wskazywałaby na to sucha treść przepisów. Sezonowe blokady dróg rodzą ryzyka takie jak:

  • konieczność wydłużenia pierwotnie zakładanego czasu trwania frachtu,

  • potrzeba wytyczania alternatywnych, często dłuższych tras objazdowych,

  • wydłużenie przymusowych okresów odpoczynku kierowców na parkingach,

  • niebezpieczeństwo niedotrzymania terminów dostaw uzgodnionych z klientem,

  • wzrost całkowitych kosztów realizacji procesu transportowego,

  • komplikacje w obszarze prawidłowego zarządzania czasem pracy kierowców.

Właściwa korelacja planów przewozowych z ograniczeniami prawnymi staje się w tym okresie kluczowa. Zlekceważenie tych uwarunkowań może skutkować przestojami floty i generować konflikty prawne ze zleceniodawcami.

Analiza odpowiedzialności przewoźnika za opóźnienia w dostawie

Kwestia tego, czy zakazy administracyjne zdejmują z firmy transportowej odpowiedzialność za nieterminowe dostarczenie ładunku, jest jednym z najbardziej spornych zagadnień w sektorze TSL.

Należy jednoznacznie podkreślić, że sam fakt wprowadzenia urzędowych ograniczeń w ruchu nie zwalnia automatycznie przewoźnika z odpowiedzialności kontraktowej. Każdy przypadek niedotrzymania terminu wymaga indywidualnej oceny prawnej, uwzględniającej m.in.:

  • szczegółowy przebieg wyznaczonej trasy,

  • dokładną datę i godzinę zawarcia umowy transportowej,

  • wyznaczone okna czasowe na załadunek oraz rozładunek,

  • realną możliwość wcześniejszego przewidzenia i zaplanowania podróży z uwzględnieniem zakazów,

  • specyfikę lokalnych obostrzeń administracyjnych,

  • strukturę czasu pracy kierowcy realizującego zadanie.

W realiach sporów transportowych nagminnie dochodzi do sytuacji, w których kontrahenci nakładają na przewoźników noty obciążeniowe lub kary umowne, ignorując obiektywne utrudnienia wynikające z przepisów prawa międzynarodowego. Z tego powodu kluczowe staje się drobiazgowe gromadzenie dowodów: dokumentacji przewozowej, historii komunikacji z załadowcą, zapisów z pamięci tachografu oraz wszelkich danych potwierdzających wystąpienie przeszkód urzędowych.

Sankcje za niedostosowanie się do przepisów

Przewoźnicy drogowi muszą mieć świadomość, że ignorowanie letnich zakazów niesie za sobą realne konsekwencje prawne. Złamanie ograniczeń ruchu skutkuje nakładaniem mandatów karnych oraz innych sankcji administracyjnych przewidzianych przez czarnogórskie prawodawstwo.

Co więcej, wykrycie takiego naruszenia podczas weryfikacji drogowej wiąże się zazwyczaj z natychmiastowym skierowaniem pojazdu na parking buforowy. W transporcie międzynarodowym nawet kilkugodzinny, przymusowy postój generuje dotkliwe straty finansowe i całkowicie burzy harmonogram kolejnych operacji logistycznych przedsiębiorstwa.

Sezon letni 2026 jako wyzwanie planistyczne

Wprowadzenie restrykcji przez Czarnogórę stanowi element globalnego trendu europejskiego, polegającego na eliminowaniu ruchu ciężarowego z dróg w okresach nasilenia wyjazdów wakacyjnych. Podobne mechanizmy prawne z powodzeniem funkcjonują m.in. na terenie Niemiec, Austrii, Francji czy Włoch.

Dla menedżerów transportu oznacza to bezwzględny obowiązek ciągłego monitorowania zagranicznych przepisów i implementowania ich do systemów planowania. Czarnogórskie obostrzenia dla pojazdów powyżej 7,5 tony na trasach wiodących przez Podgoricę, Budvę, Kotor, Tivat i Bar wymagają wcześniejszego przemodelowania operacyjnego i zabezpieczenia dokumentów na wypadek roszczeń.

W sytuacjach spornych – związanych z opóźnieniami, obciążeniami finansowymi czy interpretacją umów w kontekście barier administracyjnych – przedsiębiorcy z branży TSL mogą skorzystać z profesjonalnego doradztwa i pełnego wsparcia prawnego oferowanego przez ekspertów Kancelarii Prawnej Viggen.

| Administrator | 0 komentarze/y | Bez kategorii

Pozorny outsourcing a praca tymczasowa – jak bezpiecznie powierzać zadania firmom zewnętrznym?

We współczesnym biznesie coraz większą popularnością cieszą się modele kooperacji, w których personel zatrudniony przez jeden podmiot wykonuje zadania operacyjne na rzecz innego przedsiębiorstwa. W języku potocznym zjawisko to opisuje się mianem „leasingu pracowniczego”, „outsourcingu personelu” czy „oddelegowania”. Z perspektywy menedżerskiej mechanizm ten wydaje się niezwykle intuicyjny: jeden podmiot dysponuje zasobami ludzkimi, drugi zgłasza na nie zapotrzebowanie, więc transakcję sankcjonuje się umową cywilnoprawną.

Kluczowy problem polega jednak na tym, że instytucje kontrolne – takie jak Państwowa Inspekcja Pracy (PIP), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), urzędy skarbowe oraz sądy powszechne – nie kierują się wyłącznie nazwą kontraktu, lecz badają realny charakter świadczonej pracy.

Nawet najbardziej precyzyjnie sformułowana „umowa o współpracę”, „umowa o świadczenie usług” czy „kontrakt zadaniowy” nie gwarantuje bezpieczeństwa prawnego, jeśli jej zapisy mijają się z rzeczywistością. Jeżeli w toku kontroli okaże się, że usługodawca nie realizuje autonomicznej usługi, a jedynie dostarcza siłę roboczą, którą zarządza, nadzoruje i koordynuje spółka przyjmująca (klient), model ten zostanie zakwestionowany. Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, esencją stosunku pracy jest wykonywanie zadań pod kierownictwem pracodawcy, w wyznaczonym przez niego miejscu i czasie. To właśnie podporządkowanie organizacyjne jest kluczowym parametrem branym pod uwagę przez organy weryfikujące legalność współpracy.

Istota różnicy: Usługa czy wynajem ludzi?

Różnica pomiędzy prawidłowym outsourcingiem a zatrudnieniem tymczasowym ma charakter konstrukcyjny i funkcjonalny:

  • W outsourcingu esencją kontraktu jest zakup od zewnętrznego partnera konkretnego, mierzalnego rezultatu, procesu lub kompleksowej usługi.

  • W pracy tymczasowej celem jest pozyskanie personelu, który zintegruje się ze strukturą klienta (pracodawcy użytkownika) i będzie wykonywał zadania pod jego bezpośrednim nadzorem.

Zgodnie z ustawą o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, relacja ta ma charakter trójstronny i wymaga pośrednictwa certyfikowanej agencji zatrudnienia (wpisanej do rejestru KRAZ).

Porównanie modeli biznesowych

Cecha Outsourcing procesowy Praca tymczasowa
Przedmiot umowy Realizacja konkretnej usługi lub efektu Udostępnienie dyspozycyjności pracowników
Zarządzanie pracą Autonomicznie przez dostawcę usług Bezpośrednio przez klienta
Odpowiedzialność Za ostateczny rezultat i jakość Za obecność i gotowość do pracy
Nadzór operacyjny Własna kadra kierownicza wykonawcy Brygadziści i kierownicy klienta
Model rozliczeń Za wykonany proces / wskaźniki KPI Za przepracowane roboczogodziny
Struktura Niezależność organizacyjna wykonawcy Włączenie personelu w struktury klienta

Kiedy pojawia się ryzyko? Główne sygnały ostrzegawcze

Model współpracy staje się podatny na zakwestionowanie przez organy kontrolne, gdy:

  • Personel zewnętrzny podlega bezpośrednim poleceniom służbowym ze strony kierownictwa klienta.

  • Faktury są wystawiane wyłącznie w oparciu o prosty algorytm: liczba osób $\times$ przepracowane godziny $\times$ stawka, bez powiązania z efektem.

  • Dostawca usług nie zapewnia na miejscu żadnego własnego koordynatora ani nadzoru.

  • Zewnętrzni pracownicy wykonują identyczne zadania na tych samych liniach, co pracownicy etatowi klienta, korzystając z jego narzędzi, systemów IT, odzieży roboczej i regulaminów.

  • Jedyną faktyczną funkcją spółki zatrudniającej jest prowadzenie dokumentacji kadrowo-płacowej i dystrybucja wynagrodzeń (tzw. “spółki kadrowe” w grupach kapitałowych).

Konsekwencje prawne i finansowe dla przedsiębiorstwa

Błędna kwalifikacja prawna i próba ukrycia pracy tymczasowej pod szyldem outsourcingu niesie za sobą wieloobszarowe ryzyka:

  1. Sankcje administracyjne: Prowadzenie działalności agencji pracy tymczasowej (udostępnianie personelu) bez wymaganego wpisu do KRAZ jest naruszeniem przepisów o promocji zatrudnienia i podlega karze.

  2. Ryzyko na gruncie Prawa Pracy: Możliwość wystąpienia przez pracowników z roszczeniami o ustalenie istnienia stosunku pracy bezpośrednio z klientem, co rodzi konsekwencje w postaci wypłaty nadgodzin, ekwiwalentów czy odpowiedzialności za wypadki.

  3. Wieloletnie zaległości wobec ZUS: Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo zbadać realny model zatrudnienia nawet kilka lat wstecz. Zakwestionowanie struktury skutkuje koniecznością dopłaty zaległych składek wraz z odsetkami, co w dużych podmiotach generuje wielomilionowe straty.

  4. Konsekwencje podatkowe: Urzędy skarbowe mogą podważyć prawo do odliczenia podatku VAT oraz zaliczenia wydatków z faktur outsourcingowych do kosztów uzyskania przychodów, uznając, że dokumentowały one usługę pozorną.

  5. Chaos w obszarze BHP: W razie wypadku przy pracy organy badają stan faktyczny (kto realnie dopuścił do pracy, przeszkolił i nadzorował pracownika), a nie zapisy umowne przerzucające odpowiedzialność.

  6. Naruszenie limitów ustawowych: Praca tymczasowa dla jednego klienta jest ograniczona czasowo (zasadniczo do 18 miesięcy w okresie 36 miesięcy). Przekroczenie tego limitu pod pozorem outsourcingu jest złamaniem prawa.

  7. Zwiększone ryzyko przy zatrudnianiu cudzoziemców: Weryfikacja legalności zatrudnienia obcokrajowców opiera się na zgodności dokumentów pobytowych i zezwoleń z faktycznym miejscem i podmiotem powierzającym pracę. Niedopasowanie struktury operacyjnej do decyzji urzędowych grozi surowymi karami za nielegalne powierzenie pracy.

Jak zbudować bezpieczny model współpracy?

Aby wdrożony outsourcing cechował się odpornością prawną, musi zachodzić pełna spójność na trzech poziomach: w treści kontraktu, dokumentacji wykonawczej (raporty, protokoły SLA/KPI) oraz w codziennej praktyce operacyjnej. Bezpieczny model zakłada, że kontrahent zewnętrzny posiada realny potencjał organizacyjny, samodzielnie zarządza absencjami i zastępstwami, a jego personel komunikuje się z klientem wyłącznie za pośrednictwem wyznaczonego managera projektu (koordynatora) po stronie usługodawcy. Jeśli celem biznesowym jest jedynie elastyczne pozyskanie rąk do pracy pod własne kierownictwo, jedyną legalną ścieżką pozostaje skorzystanie z usług licencjonowanej agencji pracy tymczasowej.

Zapraszamy do współpracy:

tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,

e-mail: biuro11@viggen.pl

tel.: 519-140-984,

e-mail.: jak@viggen.pl

 

Opracowała

Karolina Grzelec

Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j

| Administrator | 0 komentarze/y | Bez kategorii, Blog prawny

Bezpieczna integracja technologii i prawa: Konsorcjum Kancelarii Prawnej Viggen oraz Polskiego Instytutu AI

Implementacja systemów sztucznej inteligencji w klasie enterprise wykracza już daleko poza kompetencje samych zespołów IT. Współczesne realia rynkowe nakładają na kadrę zarządzającą i dyrektorów generalnych obowiązek godzenia restrykcyjnych norm prawnych z zaawansowaną inżynierią systemową. Odpowiedzią na te zapotrzebowania jest strategiczne partnerstwo Kancelarii Prawnej Viggen i Polskiego Instytutu AI. Wspólnie oferujemy kompleksowe wsparcie dla organizacji, dla których priorytetem jest pełna niezależność cyfrowa oraz najwyższe standardy bezpieczeństwa.

Interdyscyplinarne audyty prawno-inżynieryjne jako nowy standard rynkowy

W erze dynamicznego rozwoju algorytmów tradycyjne doradztwo prawne staje się niewystarczające. Podstawą naszej oferty są zintegrowane audyty prawno-inżynieryjne. To nowatorska metoda, która łączy formalną ocenę dokumentów z techniczną weryfikacją kodu źródłowego, architektury sieciowej oraz realnych przepływów strumieni danych pod kątem przepisów i norm technologicznych.

W ramach realizowanych analiz zapewniamy:

  • Zgodność z unijnym AI Act: Klasyfikujemy poziom ryzyka stosowanych algorytmów i dostosowujemy firmowe procedury do restrykcyjnych wymagań europejskich.

  • Ewaluację jakości systemów AI: Testujemy stabilność, przejrzystość działania oraz precyzję modeli LLM, eliminując ryzyko tzw. halucynacji.

  • Monitorowanie przepływu i szczelności danych (Data Leakage): Szczegółowo weryfikujemy, czy poufne zasoby przedsiębiorstwa nie są bezwiednie przekazywane do zewnętrznych chmur lub wykorzystywane przez podmioty trzecie do trenowania obcych modeli.

  • Systemy nadzoru i reakcji na incydenty: Projektujemy dedykowane matryce ryzyka i procedury szybkiego przeciwdziałania zagrożeniom.

  • Weryfikację praw autorskich: Kontrolujemy legalność danych uczących oraz określamy status prawny treści generowanych przez algorytmy.

  • Audyt norm telekomunikacyjnych i IT: Badamy infrastrukturę pod kątem globalnych standardów cyberbezpieczeństwa oraz transmisji danych.

Fuzja wiedzy eksperckiej z zaawansowaną technologią

Synergia naszych kompetencji gwarantuje przedsiębiorstwom wszechstronną ochronę na dwóch płaszczyznach:

Obszar prawny: Kancelaria Prawna Viggen

Zespołem zarządzają prof. u. dr Mariusz Miasko oraz Anna Nieć-Mrzygłód – uznani eksperci kształtujący krajową legislację technologiczną. Dzięki aktywnemu zaangażowaniu w zespołach doradczych przy Ministerstwie Cyfryzacji (w tym w Grupach Roboczych ds. Sztucznej Inteligencji – GRAI), bezpośrednio opiniujemy i współtworzymy standardy prawne. Przekładamy skomplikowane ramy AI Act, RODO, DORA oraz NIS2 na praktyczne procedury compliance, co skutecznie eliminuje ryzyko osobistej odpowiedzialności cywilnej i finansowej członków zarządu.

Obszar technologiczny: Polski Instytut AI

Dostarczamy sprawdzoną, bezpieczną infrastrukturę dla sektora enterprise, projektowaną zgodnie z normami ISO/IEC 42001:2023 (zarządzanie systemami AI), ISO/IEC 27001 (ochrona informacji) oraz ISO 9001 (systemy jakości). Wykorzystanie autorskiego Frameworku AiEnclava do wdrożeń typu on-premise oraz platformy AiTrust (zarządzanie procesami i uprawnieniami IAM) daje firmom stuprocentową kontrolę nad ich własnym ekosystemem technologicznym.

Niezależność cyfrowa bez kompromisów

Fundamentem stabilnego biznesu jest zasada: Twoje dane, Twoja infrastruktura, Twoje własne modele językowe. Zamiast uzależniać się od zewnętrznych subskrypcji i ryzykować utratę know-how, wdrażamy prywatne, autonomiczne modele LLM na serwerach klienta lub w jego dedykowanej chmurze. Jednocześnie przygotowujemy bezpieczne procedury korzystania z publicznych narzędzi AI przez pracowników, w pełni eliminując ryzyko wycieku tajemnic firmy.

Dla kadry zarządzającej oznacza to pełną przewidywalność. Otrzymują Państwo systemy całkowicie sterowalne, wolne od pułapki uzależnienia od jednego dostawcy (vendor lock-in) i przygotowane na każdą kontrolę ze strony organów nadzorczych.

Zachęcamy do nawiązania kontaktu w celu przeprowadzenia wstępnej analizy oraz audytu prawno-inżynieryjnego Państwa systemów IT.

| Administrator | 0 komentarze/y | Blog prawny

Anna Nieć-Mrzygłód – Dyrektor Generalna Kancelarii Prawnej Viggen z zaproszeniem na międzynarodową konferencję University of Bologna

Z ogromną satysfakcją informujemy, że Dyrektor Generalna Kancelarii Prawnej Viggen – Anna Nieć-Mrzygłód wraz z dr hab. Łucją Kobroń-Gąsiorowską, prof. UKEN, w wyniku kontynuacji badań naukowych w zakresie jawności wynagrodzeń otrzymały zaproszenie do udziału jako prelegentki w prestiżowej międzynarodowej konferencji naukowej „The Present and the Future of EU Labour Law”, organizowanej przez University of Bologna.

Konferencja odbędzie się 16 czerwca 2026 roku w Bolonii i poświęcona będzie aktualnym oraz przyszłym wyzwaniom europejskiego prawa pracy, ze szczególnym uwzględnieniem polityki społecznej Unii Europejskiej, jawności wynagrodzeń, sztucznej inteligencji oraz transformacji rynku pracy.

Zaproszenie do udziału w wydarzeniu stanowi wyraz uznania dla dotychczasowej działalności naukowej i eksperckiej Anny Nieć-Mrzygłód oraz prowadzonych wspólnie z dr hab. Łucją Kobroń-Gąsiorowską prof. UKEN badań dotyczących transparentności wynagrodzeń i europejskich regulacji płacowych.

Podczas konferencji zaprezentowany zostanie artykuł pt.:

„Pay Transparency in the European Union: Between Regulatory Ambition and Effective Reduction of the Gender Pay Gap”

Wystąpienie będzie dotyczyć zagadnień związanych z wdrażaniem zasady jawności wynagrodzeń w państwach członkowskich Unii Europejskiej, skuteczności nowych regulacji w zakresie ograniczania luki płacowej oraz wyzwań wynikających z dynamicznego rozwoju technologii i cyfryzacji rynku pracy. Szczególna uwaga zostanie poświęcona wpływowi nowych europejskich regulacji, w tym dyrektywy dotyczącej przejrzystości wynagrodzeń, rozwiązań związanych z AI Act oraz dyrektywy platformowej, na praktykę prawa pracy i politykę wynagrodzeń.

To dla nas ogromne wyróżnienie, że prowadzone badania oraz publikacje wzbudziły zainteresowanie organizatorów jednego z najważniejszych europejskich wydarzeń poświęconych przyszłości prawa pracy.

Cieszymy się na możliwość udziału w międzynarodowej debacie oraz wymiany doświadczeń z ekspertami i przedstawicielami środowisk naukowych z całej Europy.

Poniżej publikujemy harmonogram konferencji, w którym można dostrzec grono pozostałych naukowców, ekspertów oraz panelistów biorących udział w tym międzynarodowym wydarzeniu.

 

| Administrator | 0 komentarze/y | Bez kategorii

Kolejna publikacja ekspercka Kancelarii Prawnej Viggen w ogólnopolskim miesięczniku Trucks & Machines

Z satysfakcją informujemy, że w majowym wydaniu branżowego miesięcznika Trucks & Machines ukazał się artykuł ekspercki autorstwa Anny Nieć-Mrzygłód – Dyrektor Generalnej Kancelarii Prawnej Viggen sp.j., ekspertki z zakresu prawa pracy, prawa gospodarczego oraz zagadnień związanych z obsługą przedsiębiorców.

Trucks & Machines jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych czasopism branżowych skierowanych do przedsiębiorców sektora transportu, logistyki i TSL, regularnie podejmującym tematykę zmian prawnych oraz wyzwań związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Publikacja stanowi kolejne opracowanie eksperckie przygotowane przez przedstawicieli Kancelarii Prawnej Viggen na łamach ogólnopolskich mediów branżowych. Artykuł porusza zagadnienia mające bezpośredni wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorców, działów HR, kadry zarządzającej oraz specjalistów odpowiedzialnych za zgodność procesów kadrowych z obowiązującymi przepisami prawa.

Publikacja pt. „Transparentność wynagrodzeń, PPK i kontrole ZUS – najważniejsze informacje dla pracodawców” poświęcona została najważniejszym zmianom legislacyjnym oraz aktualnym wyzwaniom, z którymi mierzą się obecnie pracodawcy i działy HR.

 

W artykule omówiono między innymi:

  • najnowszą wersję projektu ustawy wdrażającej unijną dyrektywę dotyczącą transparentności wynagrodzeń,
  • nowe obowiązki raportowe związane z luką płacową,
  • planowane rozwiązania dotyczące kontroli obowiązku wdrożenia Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK),
  • rosnącą aktywność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie kontroli zwolnień lekarskich i świadczeń chorobowych,
  • aktualne dane dotyczące rynku pracy oraz konsekwencje zmian demograficznych dla przedsiębiorców.

 

Autorka zwraca uwagę, że przedsiębiorcy funkcjonują obecnie w otoczeniu prawnym wymagającym coraz większej świadomości regulacyjnej oraz bieżącego monitorowania zmian przepisów. Szczególnego znaczenia nabierają prawidłowo skonstruowane procedury wewnętrzne, odpowiednie systemy wynagradzania, zgodność z obowiązkami raportowymi oraz właściwe przygotowanie organizacji do kontroli prowadzonych przez organy administracji publicznej.

Publikacja stanowi praktyczny przewodnik dla pracodawców, działów personalnych oraz osób odpowiedzialnych za zgodność procesów kadrowych z obowiązującymi przepisami prawa.

Fakt publikacji kolejnego artykułu eksperckiego na łamach Trucks & Machines stanowi potwierdzenie aktywnego udziału ekspertów Kancelarii Prawnej Viggen w debacie dotyczącej najważniejszych problemów prawnych i gospodarczych dotykających przedsiębiorców.

Serdecznie zachęcamy do lektury majowego wydania miesięcznika Trucks & Machines.

https://www.trucks-machines.pl/samochody-ciezarowe/porady-prawne/3710-transparentnosc-wynagrodzen-ppk-i-kontrole-zus-najwazniejsze-informacje-dla-pracodawcow?fbclid=IwdGRjcASLhpNleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEeXVH4d7PObziUyQY7X2cQgE509ToI6qnKow-mlZI4G-TNryj2DPFo5JMWvKs_aem_-4EAoAYBIuDpMS6FUAId4g

Autorka publikacji, Anna Nieć-Mrzygłód, od wielu lat zajmuje się problematyką prawa pracy, prawa gospodarczego, zamówień publicznych oraz obsługi przedsiębiorców. Jest autorką licznych analiz, ekspertyz, opinii prawnych i publikacji branżowych poświęconych funkcjonowaniu przedsiębiorstw w zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym. Jej opracowania koncentrują się przede wszystkim na praktycznych aspektach stosowania prawa oraz identyfikacji ryzyk prawnych w działalności gospodarczej.

Kancelaria Prawna Viggen od lat wspiera przedsiębiorców w obszarze prawa pracy, prawa gospodarczego, transportu, logistyki oraz zarządzania ryzykiem prawnym. Nasz zespół na bieżąco monitoruje zmiany legislacyjne i przygotowuje analizy pozwalające przedsiębiorcom skutecznie dostosowywać działalność do dynamicznie zmieniającego się otoczenia regulacyjnego.

W przypadku pytań dotyczących zagadnień poruszonych w publikacji lub potrzeby wsparcia prawnego w obszarze prawa pracy, kontroli ZUS, PPK oraz organizacji procesów zatrudnienia, zapraszamy do kontaktu z ekspertami Kancelarii Prawnej Viggen.

 

Opracowała

Karolina Grzelec

Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp.j.

 

| Administrator | 0 komentarze/y | Blog prawny

Przerwanie przedawnienia w praktyce – kiedy działania wierzyciela są naprawdę skuteczne

Przedawnienie roszczeń to jeden z kluczowych mechanizmów prawa cywilnego, który w praktyce ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Dla wierzycieli oznacza ono realne ryzyko utraty możliwości skutecznego dochodzenia należności, natomiast dla dłużników stanowi gwarancję stabilizacji stosunków prawnych po upływie określonego czasu. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera odpowiedź na pytanie, jakie działania rzeczywiście przerywają bieg przedawnienia. Najnowsze stanowisko Sądu Najwyższego (III CZP 27/25) wnosi w tym zakresie istotne doprecyzowanie, zwłaszcza w sytuacjach bardziej złożonych, takich jak śmierć dłużnika i konieczność ustalenia jego następców prawnych.

Sąd Najwyższy wskazał, że złożenie przez wierzyciela wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym dłużniku może prowadzić do przerwania biegu przedawnienia roszczenia, jednak nie dzieje się to automatycznie w każdym przypadku. Kluczowe znaczenie ma to, czy dana czynność była obiektywnie niezbędna do dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Innymi słowy, decydujące jest nie tyle samo formalne podjęcie działania przed sądem, ile jego rzeczywista rola w procesie dochodzenia należności. Jeżeli bez uzyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wierzyciel nie byłby w stanie podjąć dalszych kroków, takich jak uzyskanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom, to taka czynność spełnia wymóg „bezpośredniości” i może skutecznie przerwać bieg przedawnienia. Jeżeli natomiast działanie to nie jest konieczne albo ma jedynie charakter formalny lub pozorny, nie wywoła ono tego skutku.

W uzasadnieniu podkreślono, że pojęcie „czynności przedsięwziętej bezpośrednio” nie powinno być rozumiane wyłącznie w sposób literalny i zawężający. Sąd Najwyższy opowiedział się za wykładnią funkcjonalną, zgodnie z którą należy uwzględniać realia postępowania i faktyczną możliwość dochodzenia roszczenia. W praktyce oznacza to odejście od sztywnego podejścia na rzecz oceny, czy dana czynność była koniecznym etapem prowadzącym do egzekucji. Jednocześnie wyraźnie zaznaczono granice tego podejścia – działania podejmowane wyłącznie w celu odsunięcia w czasie przedawnienia, a także czynności nieskuteczne, jak na przykład złożenie wniosku bez wymaganych dokumentów, nie mogą być uznane za przerywające bieg przedawnienia.

To rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie dla praktyki, ponieważ pokazuje, że nie każda aktywność wierzyciela chroni go przed skutkami upływu czasu. W obrocie gospodarczym często spotyka się sytuacje, w których przedsiębiorcy podejmują działania zbyt późno albo w sposób nieprzemyślany, zakładając, że sam fakt skierowania jakiegokolwiek wniosku do sądu zabezpiecza ich interesy. Tymczasem, jak jasno wynika z aktualnego stanowiska, znaczenie ma jakość i cel podejmowanych czynności, a nie ich ilość czy formalny charakter.

Z perspektywy przedsiębiorcy zarządzanie wierzytelnościami nie powinno być traktowane wyłącznie jako kwestia administracyjna, lecz jako jeden z fundamentów stabilnego prowadzenia działalności. Skuteczna windykacja wpływa bezpośrednio na płynność finansową, ogranicza ryzyko strat i pozwala zachować kontrolę nad należnościami. Wymaga to jednak nie tylko znajomości przepisów, lecz także umiejętności ich praktycznego zastosowania oraz bieżącego śledzenia zmian w orzecznictwie.

Od pół roku jestem częścią zespołu Kancelarii Prawnej Viggen, która kompleksowo wspiera przedsiębiorców w prowadzeniu ich działalności. Kancelaria specjalizuje się przede wszystkim w prawie pracy oraz prawie transportowym, w którym należy do liderów, jednak nasze doświadczenie obejmuje również inne dziedziny prawa gospodarczego i cywilnego, w tym szeroko rozumianą windykację należności. Ukończyłam aplikację komorniczą, co pozwala mi spojrzeć na sprawy związane z egzekucją nie tylko od strony teoretycznej, lecz przede wszystkim praktycznej – z uwzględnieniem realiów działania organów egzekucyjnych oraz skuteczności podejmowanych czynności.

Doskonale wiemy, jak istotnym elementem funkcjonowania przedsiębiorstwa jest sprawne odzyskiwanie należności i jak łatwo, przy braku odpowiedniej reakcji, można utracić możliwość ich dochodzenia. Dlatego wspieramy naszych klientów na każdym etapie – od analizy sytuacji prawnej, przez dobór właściwych działań, aż po skuteczną egzekucję.

Zapraszamy do współpracy wszystkich przedsiębiorców, którzy chcą świadomie zarządzać swoimi wierzytelnościami i uniknąć ryzyka przedawnienia. Zachęcamy również do obserwowania naszych kanałów w mediach społecznościowych, gdzie regularnie dzielimy się praktyczną wiedzą i omawiamy najważniejsze zmiany w prawie, mające realny wpływ na prowadzenie biznesu.

Zapraszamy do współpracy:

tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,

e-mail: biuro11@viggen.pl

tel.: 519-140-984,

e-mail.: jak@viggen.pl

Przygotowała:

Monika Bednarz

Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego

Kancelaria Prawna Viggen sp.j.