2026

W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny wzrost liczby spraw prowadzonych wobec polskich przedsiębiorców transportowych przez brytyjskie służby graniczne – Border Force. Zjawisko to ma charakter systemowy i nie wynika wyłącznie ze zwiększonej intensywności kontroli, lecz przede wszystkim z konstrukcji przepisów prawa brytyjskiego oraz specyfiki ich stosowania przez organy.

Z perspektywy rynku transportowego problem ten nie ma charakteru jednostkowego. Sprawy związane z Border Force dotyczą szerokiego spektrum przedsiębiorców – zarówno dużych operatorów logistycznych, jak i mniejszych przewoźników realizujących pojedyncze zlecenia na kierunku brytyjskim. Charakterystyczne jest przy tym to, że sankcje nakładane są również w sytuacjach, które z punktu widzenia przedsiębiorcy mogą być postrzegane jako incydentalne lub niezawinione. To właśnie ta rozbieżność pomiędzy subiektywną oceną zdarzenia a podejściem organów stanowi jedno z głównych źródeł ryzyka prawnego.

Z perspektywy praktyki kancelaryjnej sprawy Border Force należą obecnie do najbardziej wymagających postępowań, z jakimi mierzą się przedsiębiorcy transportowi operujący na kierunku brytyjskim. Ich istota nie sprowadza się wyłącznie do wysokości potencjalnych sankcji, lecz przede wszystkim do odmiennego, w stosunku do standardów prawa kontynentalnego, podejścia do odpowiedzialności oraz dowodzenia należytej staranności.

W odróżnieniu od klasycznych sporów transportowych, gdzie zasadnicze znaczenie mają dokumenty przewozowe czy przebieg realizacji usługi, w sprawach Border Force centralnym elementem staje się analiza całego systemu organizacyjnego przedsiębiorstwa – obejmującego zarówno formalnie przyjęte procedury, jak i ich rzeczywiste stosowanie oraz konkretne działania kierowcy w danym przypadku.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy realizujący przewozy do Wielkiej Brytanii funkcjonują obecnie w reżimie podwyższonego ryzyka prawnego, w którym nawet dochowanie standardów branżowych nie zawsze stanowi wystarczającą ochronę przed nałożeniem dotkliwych sankcji finansowych.

Nasza kancelaria prowadzi kompleksową obsługę spraw związanych z Border Force, obejmującą zarówno działania o charakterze prewencyjnym, jak i wsparcie w sytuacjach powstałych sporów. W szczególności obejmuje to analizę zasadności nałożonych kar, budowę strategii obrony oraz prowadzenie procedur odwoławczych przy zapewnieniu skoordynowanego wsparcia wyspecjalizowanych podmiotów funkcjonujących w systemie prawnym Wielkiej Brytanii.

Border Force stanowi wyspecjalizowaną formację działającą w strukturach administracji rządowej Zjednoczonego Królestwa, której zadaniem jest ochrona granic państwa poprzez kontrolę przepływu osób i towarów. Jednakże w ujęciu praktycznym zakres jej działania znacząco wykracza poza standardowe czynności kontrolne.

Dla przedsiębiorcy transportowego kluczowe znaczenie ma fakt, że Border Force nie działa wyłącznie jako organ weryfikujący legalność przewozu, lecz również jako organ nakładający sankcje administracyjne o charakterze represyjnym. Funkcjonariusze tej służby dokonują szczegółowej kontroli pojazdów ciężarowych, oceniają sposób zabezpieczenia naczep oraz analizują, czy przewoźnik dochował wymaganych standardów bezpieczeństwa.

Kontrola prowadzona przez Border Force nie ogranicza się przy tym do stwierdzenia obecności nielegalnych migrantów. Obejmuje ona szeroką ocenę całokształtu organizacji transportu – od przyjętych procedur wewnętrznych przedsiębiorcy, przez sposób ich wdrożenia, aż po konkretne zachowania kierowcy i sposób dokumentowania przeprowadzonych czynności kontrolnych.

 

Specyfika odpowiedzialności – odwrócenie klasycznych zasad

Największym wyzwaniem dla przedsiębiorców jest konstrukcja odpowiedzialności przewidzianej w prawie brytyjskim, która w sposób istotny odbiega od modelu znanego z prawa polskiego oraz szerzej – systemu kontynentalnego.

W praktyce mamy do czynienia z odpowiedzialnością zbliżoną do odpowiedzialności obiektywnej, w której kluczowe znaczenie ma sam fakt zaistnienia zdarzenia, przykładowo ujawnienia nielegalnych migrantów w pojeździe, a nie wyłącznie zawinione działanie przewoźnika.

Oznacza to, że przedsiębiorca może zostać obciążony karą nawet w sytuacji, gdy nie posiadał wiedzy o zdarzeniu, nie uczestniczył w procesie załadunku, nie miał realnej możliwości kontroli pojazdu lub dochował standardowych procedur funkcjonujących w branży transportowej.

W konsekwencji dochodzi do istotnego przesunięcia ciężaru dowodu – to przedsiębiorca musi wykazać, że podjął wszelkie możliwe i racjonalnie wymagane działania, aby zapobiec naruszeniu. Sam fakt braku winy nie jest w tym modelu wystarczający.

W praktyce postępowania prowadzone przez Border Force mają charakter silnie sformalizowany, a jednocześnie bardzo wymagający dowodowo. Organ nie ogranicza się do oceny konkretnego zdarzenia, lecz dokonuje swoistego audytu działalności przedsiębiorstwa, analizując jego funkcjonowanie z perspektywy przyjętych standardów bezpieczeństwa.

Badaniu podlegają nie tylko same dokumenty, ale również ich spójność, logiczna konstrukcja procedur oraz możliwość ich rzeczywistego zastosowania w konkretnych warunkach operacyjnych. W wielu sprawach kluczowe znaczenie mają detale, takie jak sposób wypełnienia checklisty, częstotliwość kontroli naczepy czy kolejność czynności wykonywanych przez kierowcę.

Z doświadczenia wynika, że to właśnie na tym poziomie pojawiają się najczęstsze trudności. Przedsiębiorcy wdrażają procedury formalnie poprawne, jednak niespójne operacyjnie, co w toku postępowania staje się podstawą do zakwestionowania ich skuteczności.

 

Wysokość sankcji – realne zagrożenie dla stabilności przedsiębiorstwa

Jednym z najbardziej dotkliwych elementów systemu Border Force jest poziom nakładanych kar, które mają charakter zarówno represyjny, jak i prewencyjny.

Sankcje mogą być nakładane równolegle na przewoźnika oraz kierowcę, a ich wysokość ustalana jest odrębnie dla każdej osoby ujawnionej w pojeździe. W praktyce pojedyncze zdarzenie może skutkować obowiązkiem zapłaty kwot sięgających kilkudziesięciu tysięcy funtów.

Istotne jest również to, że odpowiedzialność nie ogranicza się wyłącznie do przypadków ujawnienia nielegalnych migrantów. Sankcje mogą zostać nałożone także w sytuacji, gdy organ uzna, że pojazd nie był właściwie zabezpieczony, co oznacza, że ocenie podlega sam sposób organizacji transportu.

W praktyce istotne znaczenie ma również dynamika postępowania prowadzonego przez Border Force. Przedsiębiorca, wobec którego została nałożona kara, funkcjonuje w rygorze określonych terminów, których niedochowanie może istotnie ograniczyć możliwości skutecznej obrony. Już na wczesnym etapie konieczne jest zatem podjęcie spójnych i przemyślanych działań, obejmujących zarówno analizę zasadności sankcji, jak i zabezpieczenie materiału dowodowego. Opóźniona lub niespójna reakcja w wielu przypadkach prowadzi do utrwalenia niekorzystnej sytuacji procesowej, której odwrócenie na dalszym etapie postępowania jest znacząco utrudnione.

 

Obowiązek zabezpieczenia pojazdu – standardy formalne i ich praktyczne znaczenie

Centralnym elementem systemu odpowiedzialności jest obowiązek właściwego zabezpieczenia pojazdu. Jego zakres interpretowany jest przez organy w sposób rygorystyczny i obejmuje zarówno aspekty techniczne, jak i organizacyjne.

Od przedsiębiorców oczekuje się wdrożenia kompleksowych procedur obejmujących zabezpieczenie naczepy, jej regularną kontrolę, dokumentowanie przeprowadzonych czynności, stosowanie checklist bezpieczeństwa oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu przeszkolenia kierowców.

Jednocześnie w toku postępowania weryfikowane jest nie tylko istnienie tych procedur, lecz przede wszystkim ich faktyczne stosowanie. Brak spójności pomiędzy dokumentacją a rzeczywistymi działaniami kierowcy może zostać uznany za przesłankę odpowiedzialności.

 

Zaostrzenie praktyki organów – konsekwencje zmian po Brexicie

Po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej nastąpiło wyraźne zaostrzenie polityki kontroli granicznej, zarówno na poziomie regulacyjnym, jak i praktycznym.

Obserwuje się zwiększenie częstotliwości kontroli pojazdów, rozszerzenie zakresu weryfikacji procedur bezpieczeństwa, podwyższenie wysokości sankcji oraz ograniczenie tolerancji dla uchybień formalnych.

W efekcie przedsiębiorcy funkcjonują obecnie w środowisku, w którym nawet pozornie drobne nieprawidłowości mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych.

 

Najczęstsze błędy przedsiębiorców

Analiza spraw prowadzonych w praktyce pokazuje powtarzalność określonych błędów, które w sposób istotny pogarszają sytuację przedsiębiorców już na etapie postępowania.

Do najczęściej występujących należą brak spójnych procedur bezpieczeństwa, stosowanie dokumentacji o charakterze wyłącznie formalnym, bez jej rzeczywistego odzwierciedlenia w praktyce operacyjnej, niewłaściwe przeszkolenie kierowców, a także brak adekwatnej reakcji bezpośrednio po zdarzeniu.

Szczególne znaczenie ma również etap składania pierwszych wyjaśnień wobec organów brytyjskich. W wielu przypadkach to właśnie na tym etapie kształtowana jest późniejsza linia obrony, której zmiana w toku postępowania okazuje się znacząco utrudniona.

Sprawy Border Force nie powinny być traktowane wyłącznie jako reakcja na incydent graniczny. W rzeczywistości stanowią one element szerszego obszaru zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie transportowym.

O sytuacji przewoźnika nie decyduje wyłącznie samo zdarzenie, lecz całość przyjętego modelu organizacyjnego – jakość procedur, sposób ich wdrożenia, poziom przeszkolenia kierowców, prawidłowość obiegu dokumentów oraz zdolność przedsiębiorcy do szybkiego i spójnego reagowania w sytuacji kryzysowej.

To właśnie ten szerszy kontekst w wielu przypadkach przesądza o realnych możliwościach skutecznej obrony.

Sprawy Border Force nie powinny być traktowane wyłącznie jako reakcja na incydent graniczny. W rzeczywistości stanowią one element szerszego obszaru zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie transportowym. O sytuacji przewoźnika nie decyduje wyłącznie samo zdarzenie, lecz całość przyjętego modelu organizacyjnego – jakość procedur, sposób ich wdrożenia, poziom przeszkolenia kierowców, prawidłowość obiegu dokumentów oraz zdolność przedsiębiorcy do szybkiego i spójnego reagowania w sytuacji kryzysowej. To właśnie ten szerszy kontekst w wielu przypadkach przesądza o realnych możliwościach skutecznej obrony.

 

Znaczenie profesjonalnej obsługi prawnej

Sprawy Border Force wymagają podejścia wykraczającego poza standardową obsługę prawną. Stanowią one obszar na styku prawa, praktyki operacyjnej oraz międzynarodowego obrotu gospodarczego.

Kancelaria Prawna Viggen od lat specjalizuje się w obsłudze podmiotów z branży transportowej, w tym w sprawach o charakterze międzynarodowym. Doświadczenie to znajduje bezpośrednie zastosowanie w sprawach Border Force, gdzie kluczowe znaczenie ma rozumienie rzeczywistych mechanizmów funkcjonowania przedsiębiorstwa transportowego.

Każda sprawa analizowana jest w sposób kompleksowy – obejmujący zarówno aspekt prawny, jak i operacyjny. Ocenie podlegają stosowane procedury, identyfikowane są ich słabe punkty, a następnie budowana jest spójna strategia działania, dostosowana do konkretnego stanu faktycznego.

W sprawach wymagających dalszych czynności na terytorium Wielkiej Brytanii zapewniana jest koordynacja działań przy współpracy z wyspecjalizowanymi podmiotami funkcjonującymi w tamtejszym systemie prawnym, co pozwala na zachowanie ciągłości i skuteczności prowadzonego postępowania.

Równolegle kancelaria wspiera przedsiębiorców w działaniach prewencyjnych, obejmujących opracowanie procedur zabezpieczających, szkolenie personelu oraz przygotowanie dokumentacji w sposób umożliwiający jej skuteczne wykorzystanie w ewentualnym postępowaniu.

W obecnych realiach rynkowych sprawy Border Force nie mają charakteru incydentalnego, lecz stanowią trwały element ryzyka prowadzenia działalności transportowej na kierunku brytyjskim.

Odpowiednio przygotowane procedury, prawidłowo prowadzona dokumentacja oraz szybka, profesjonalna reakcja po ujawnieniu zdarzenia mogą w praktyce decydować o skali odpowiedzialności przedsiębiorcy oraz o możliwościach skutecznego zakwestionowania nałożonych sankcji.

Z tego względu sprawy Border Force wymagają nie działań pozornych, lecz rzeczywiście przemyślanej, systemowej i konsekwentnie realizowanej strategii prawnej.

W praktyce oznacza to, że każdy przedsiębiorca realizujący przewozy do Wielkiej Brytanii powinien traktować obszar Border Force jako wymagający bieżącej analizy i wsparcia prawnego – nie dopiero w momencie nałożenia kary, lecz już na etapie organizacji działalności. Właściwie zaprojektowane procedury oraz odpowiednio przygotowana dokumentacja mogą nie tylko ograniczyć ryzyko powstania odpowiedzialności, ale również stanowić kluczowy element skutecznej obrony w przypadku wszczęcia postępowania.

 

Opracowała

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp.j

 

W ostatnich latach obserwujemy wzmożoną aktywność legislacyjną w obszarze prawa pracy, ukierunkowaną na ograniczenie nadużyć związanych z wykorzystywaniem cywilnoprawnych form zatrudnienia. Jednym z najbardziej dyskutowanych kierunków zmian jest rozszerzenie kompetencji kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), w szczególności w zakresie oceny charakteru prawnego zawieranych umów. Choć pierwotna wersja nowelizacji, procedowana w latach 2023–2024, przewidywała przyznanie inspektorom pracy kompetencji do jednostronnego przekształcania umów cywilnoprawnych w stosunki pracy w drodze decyzji administracyjnej, rozwiązanie to spotkało się z szeroką krytyką także członków naszej Kancelarii i ostatecznie nie zostało przyjęte. W aktualnym stanie prawnym, po opracowaniu nowej wersji projektu w 2025 r., ustawodawca zdecydował się na częściowe złagodzenie wcześniejszych założeń, pozostawiając ostateczną kompetencję do ustalania istnienia stosunku pracy sądom pracy, przy jednoczesnym istotnym rozszerzeniu uprawnień kontrolnych PIP.

Nowelizacja wpisuje się w system obowiązujących regulacji, w szczególności ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy oraz ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Kluczowe znaczenie zachowuje art. 22 § 1 Kodeksu pracy, definiujący stosunek pracy poprzez wskazanie elementów takich jak wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym oraz za wynagrodzeniem. W praktyce to właśnie interpretacja tych przesłanek stanowi punkt wyjścia dla działań kontrolnych. Zmiany legislacyjne wzmacniają pozycję inspektora pracy poprzez rozszerzenie możliwości analizy zarówno treści zawartych umów, jak i faktycznego sposobu ich wykonywania, a także poprzez nadanie ustaleniom pokontrolnym większego znaczenia w ewentualnych postępowaniach sądowych, w tym poprzez możliwość aktywnego inicjowania postępowań na podstawie art. 63¹ Kodeksu postępowania cywilnego.

Pomimo wycofania się ustawodawcy z najbardziej kontrowersyjnej koncepcji przyznania PIP kompetencji do wydawania wiążących decyzji w przedmiocie przekształcenia stosunku prawnego, aktualny kierunek zmian budzi istotne wątpliwości. W pierwszej kolejności należy wskazać na ograniczone kompetencje organu kontrolnego w zakresie dokonywania pogłębionej kwalifikacji stosunków prawnych. Ocena, czy dany stosunek prawny nosi cechy stosunku pracy, wymaga kompleksowej analizy materiału dowodowego, uwzględniającej nie tylko treść umowy, lecz także praktykę jej wykonywania, wolę stron oraz kontekst gospodarczy. Są to zagadnienia, które ze swej natury należą do kompetencji sądów, dysponujących odpowiednimi gwarancjami niezależności oraz procedurą umożliwiającą wszechstronne rozpoznanie sprawy. Rozszerzanie kompetencji inspektorów w tym obszarze rodzi ryzyko nadmiernej ingerencji w stosunki cywilnoprawne oraz prowadzi do sytuacji, w której organ kontrolny de facto wywiera presję na zmianę kwalifikacji umowy, mimo braku formalnej kompetencji do wydania rozstrzygnięcia ostatecznego.

Nie bez znaczenia pozostają również konsekwencje praktyczne dla przedsiębiorców. Już obecnie obserwuje się wzrost intensywności kontroli, a nowe regulacje mogą ten trend pogłębić. W sytuacji zakwestionowania przez inspektora przyjętej przez przedsiębiorcę kwalifikacji umowy, podmiot zatrudniający zmuszony jest do zaangażowania znacznych zasobów w celu obrony swojego stanowiska. Obejmuje to zarówno przygotowanie dokumentacji, jak i udział w postępowaniach wyjaśniających czy sądowych. Nawet w przypadku ostatecznego potwierdzenia prawidłowości przyjętego modelu współpracy, przedsiębiorca ponosi wymierne koszty czasowe i finansowe, co należy ocenić jako istotne utrudnienie prowadzenia działalności gospodarczej. W tym kontekście szczególnie istotne jest zestawienie krajowego kierunku zmian z trendami obserwowanymi na poziomie międzynarodowym. Liczne badania naukowe oraz raporty organizacji międzynarodowych wskazują na systematyczny wzrost znaczenia elastycznych form zatrudnienia, takich jak samozatrudnienie, umowy cywilnoprawne czy modele projektowe. Jak wskazuje Organisation for Economic Co-operation and Development w raporcie Employment Outlook 2019, rozwój niestandardowych form zatrudnienia stanowi odpowiedź na zmieniające się potrzeby rynku pracy oraz rosnącą dynamikę gospodarczą. Podobne wnioski płyną z analiz International Labour Organization, w szczególności raportu World Employment and Social Outlook 2021, gdzie podkreśla się, że elastyczne formy pracy są coraz częściej wybierane nie tylko przez pracodawców, ale również przez samych pracowników, poszukujących większej autonomii i możliwości dostosowania pracy do indywidualnych potrzeb. Również badania publikowane przez European Commission, w tym raport Employment and Social Developments in Europe 2022, wskazują na rosnącą rolę różnorodnych form zatrudnienia w gospodarce cyfrowej i usługowej.

W literaturze naukowej podkreśla się, że elastyczność zatrudnienia może stanowić istotny czynnik wzrostu gospodarczego oraz innowacyjności, o ile towarzyszą jej odpowiednie mechanizmy ochronne[1]. Jednocześnie zwraca się uwagę, że nadmierna regulacja i restrykcyjne podejście do alternatywnych form zatrudnienia może prowadzić do ograniczenia aktywności gospodarczej oraz wzrostu niepewności regulacyjnej po stronie przedsiębiorców[2]. W tym świetle kierunek przyjęty przez polskiego ustawodawcę, polegający na wzmacnianiu instrumentów kontrolnych wobec elastycznych form współpracy, może budzić wątpliwości co do jego zgodności z dominującymi trendami międzynarodowymi.

Nie można również pominąć fundamentalnej kwestii autonomii woli stron. Wybór formy zatrudnienia jest co do zasady rezultatem uzgodnień pomiędzy podmiotem zatrudniającym a osobą świadczącą pracę. Obie strony, działając w granicach obowiązującego prawa, mają możliwość wyboru takiego modelu współpracy, który najlepiej odpowiada ich potrzebom. Przyjęcie założenia, że umowy cywilnoprawne stanowią co do zasady formę obejścia prawa pracy, prowadzi do nieuzasadnionej ingerencji w zasadę swobody umów, wyrażoną w art. 353¹ Kodeksu cywilnego.

Podsumowując, choć należy pozytywnie ocenić wycofanie się z najbardziej radykalnych propozycji legislacyjnych i pozostawienie ostatecznej decyzji w zakresie kwalifikacji stosunku prawnego sądom, aktualna nowelizacja nadal wpisuje się w kierunek zwiększonej ingerencji w działalność gospodarczą. W praktyce może to prowadzić do wzrostu liczby sporów, wydłużenia procesów decyzyjnych oraz ograniczenia skłonności przedsiębiorców do korzystania z legalnych, elastycznych form zatrudnienia. Już dziś widoczne jest nasilenie kontroli prowadzonych przez różne organy, co dodatkowo wzmacnia niepewność regulacyjną.

Kancelaria Prawna Viggen oferuje kompleksowe wsparcie w zakresie analizy i konstruowania form zatrudnienia, przygotowania do kontroli organów państwowych oraz reprezentacji w postępowaniach przed sądami pracy. W obliczu dynamicznych zmian legislacyjnych oraz rosnącej aktywności organów kontrolnych, profesjonalne doradztwo prawne staje się kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa prawnego prowadzonej działalności.

 

Zapraszamy do współpracy:

tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,

e-mail: biuro11@viggen.pl

tel.: 519-140-984,

e-mail.: jak@viggen.pl

 

Przygotowała:

Anna Nieć-Mrzygłód

Dyrektor Generalna

Kancelaria Prawna Viggen sp.j.

 

[1] OECD, Employment Outlook 2019: The Future of Work, Paris 2019.

[2] ILO, World Employment and Social Outlook 2021: The role of digital labour platforms in transforming the world of work, Geneva 2021; European Commission, Employment and Social Developments in Europe 2022, Brussels 2022.

Jako pierwsi obowiązkiem wystawiania faktur w Krajowym Systemie e-Faktur zostali objęci przedsiębiorcy, których wartość sprzedaży wraz z podatkiem przekroczyła w 2024 r. 200 mln zł. Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązek ten zostaje rozszerzony i obejmie co do zasady wszystkich pozostałych podatników prowadzących działalność gospodarczą. Wyjątki będą miały charakter przejściowy i dotyczyć będą wyłącznie najmniejszych podmiotów, i to jedynie do końca 2026 r.

Ustawodawca przewidział czasowe odstępstwa dla najmniejszych podmiotów. Mikroprzedsiębiorcy będą mogli do końca 2026 r. wystawiać faktury w formie papierowej lub elektronicznej poza KSeF, pod warunkiem że miesięczna wartość sprzedaży udokumentowanej fakturami nie przekroczy 10 000 zł brutto. W praktyce oznacza to konieczność stałego monitorowania poziomu sprzedaży, ponieważ przekroczenie wskazanego limitu skutkuje natychmiastowym objęciem obowiązkiem korzystania z systemu.

Do limitu 10 000 zł brutto wlicza się wyłącznie te faktury, które co do zasady powinny być wystawiane w KSeF, a więc takie, wobec których nie mają zastosowania żadne wyłączenia ustawowe ani regulacje przejściowe.

Szczególnie istotne jest to, że utrata prawa do wystawiania faktur poza KSeF następuje już w momencie przekroczenia limitu. Faktura, którą przedsiębiorca przekroczy próg 10 000 zł, musi zostać wystawiona w systemie, a wszystkie kolejne dokumenty również będą podlegały temu obowiązkowi. Co więcej, powrót do poprzednich form fakturowania nie będzie już możliwy, co rodzi istotne konsekwencje organizacyjne i techniczne dla działalności gospodarczej.

Równolegle wprowadzono okres przejściowy dotyczący odpowiedzialności za nieprzestrzeganie nowych przepisów. W okresie od 1 lutego do 31 grudnia 2026 r. podatnicy nie będą podlegać sankcjom karno-skarbowym ani karom pieniężnym za niewystawianie faktur w KSeF lub błędy w tym zakresie. Należy jednak podkreślić, że brak sankcji nie oznacza braku obowiązku – przedsiębiorcy powinni wykorzystać ten czas na pełne dostosowanie swoich procesów do nowych regulacji.

Doświadczenia z pierwszych miesięcy funkcjonowania systemu pokazują, że wdrożenie KSeF wiąże się nie tylko z obowiązkami prawnymi, ale również z realnymi wyzwaniami technicznymi. Problemy z dostępem do systemu, uwierzytelnianiem czy zwiększone obciążenie infrastruktury mogą wpływać na bieżące funkcjonowanie firm, zwłaszcza w okresach wzmożonej aktywności użytkowników. W związku z tym kluczowe znaczenie ma odpowiednie przygotowanie zarówno pod względem technologicznym, jak i organizacyjnym.

Istotnym elementem korzystania z KSeF jest również zarządzanie certyfikatami umożliwiającymi uwierzytelnienie i pracę w systemie. Przedsiębiorcy mogą wygenerować do sześciu certyfikatów, co pozwala na elastyczne korzystanie z różnych narzędzi i dostawców oprogramowania, a także zapewnia ciągłość działania w różnych trybach pracy.

Wdrożenie KSeF należy postrzegać jako kompleksową zmianę w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, obejmującą nie tylko sposób wystawiania faktur, ale również procesy księgowe, obieg dokumentów oraz relacje z kontrahentami i organami podatkowymi. Właściwe przygotowanie do tych zmian może znacząco ograniczyć ryzyka operacyjne oraz zapewnić zgodność z obowiązującymi przepisami.

Jeżeli potrzebują Państwo wsparcia w zakresie wdrożenia KSeF, analizy obowiązków lub dostosowania procedur wewnętrznych, zapraszamy do współpracy z naszą Kancelarią. Oferujemy kompleksowe doradztwo podatkowe i prawne, które pozwala bezpiecznie przejść przez proces zmian i skupić się na prowadzeniu działalności gospodarczej.

Zapraszamy do współpracy:

tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,

e-mail: biuro11@viggen.pl

tel.: 519-140-984,

e-mail.: jak@viggen.pl

Przygotowała:

Monika Bednarz

Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego

Kancelaria Prawna Viggen sp.j.

 

W praktyce importu żywności spoza UE przedsiębiorcy często popełniają błędy, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, prawnych i finansowych.
Jednym z najczęstszych problemów jest przekonanie, że odpowiedzialność za zgodność produktu spoczywa wyłącznie na zagranicznym dostawcy. Tymczasem to importer odpowiada za spełnienie wszystkich wymogów prawa UE, w tym za bezpieczeństwo, oznakowanie i identyfikowalność produktu. Niedopełnienie obowiązków może skutkować zatrzymaniem przesyłki na granicy, karami administracyjnymi, koniecznością wycofania produktu z rynku, a nawet odpowiedzialnością cywilną wobec konsumentów.

Najczęstsze błędy importerów:

• Niepełna lub niespójna dokumentacja – wiele przedsiębiorstw ogranicza się do faktury handlowej lub listy pakunkowej. Tymczasem w zależności od rodzaju produktu niezbędne mogą być świadectwa zdrowia, certyfikaty urzędowe, wyniki badań laboratoryjnych, deklaracje zgodności, dokumenty TRACES czy dokumentacja pochodzenia surowca. Brak lub niekompletność dokumentów może prowadzić do zatrzymania partii na granicy oraz konieczności ponownej kontroli.
• Błędy w oznakowaniu – brak obowiązkowych informacji w języku rynku docelowego, nieprawidłowe podanie składu, alergenów, masy netto, danych podmiotu odpowiedzialnego czy warunków przechowywania. To nie tylko problem formalny, ale realne zagrożenie dla konsumentów, szczególnie osób z alergiami pokarmowymi lub specjalnymi potrzebami żywieniowymi. Kontrole IJHARS z 2025 roku wykazały, że znaczna część importowanej żywności spoza UE nie spełnia wymogów w zakresie znakowania, co dowodzi, że jest to jedno z najsłabszych ogniw importu.
• Ograniczenie badań laboratoryjnych – przyjmowanie deklaracji producenta zamiast przeprowadzenia niezbędnych testów chemicznych i mikrobiologicznych. Dotyczy to zwłaszcza żywności narażonej na zanieczyszczenia mikrobiologiczne, pozostałości pestycydów, metale ciężkie, mykotoksyny, nieautoryzowane dodatki lub migrację substancji z opakowań. Polskie organy sanitarne często pobierają próbki do badań, a częstotliwość kontroli zależy od profilu ryzyka produktu.
• Niewłaściwa klasyfikacja produktów – błędne zakwalifikowanie żywności pochodzenia niezwierzęcego jako produktu zwierzęcego lub odwrotnie, albo brak uwzględnienia wymogów dla produktów wysokiego ryzyka. Skutkuje to zastosowaniem niewłaściwej ścieżki kontroli, brakiem wymaganych dokumentów lub zatrzymaniem przesyłki.

Ryzyka związane z importem spoza UE:

• Ryzyko zdrowotne – wprowadzenie do obrotu produktów skażonych biologicznie, chemicznie lub fizycznie, co może prowadzić do poważnych konsekwencji dla konsumentów.
• Ryzyko prawne – decyzje organów kontrolnych, zakaz wprowadzenia produktu na rynek, obowiązek zniszczenia partii lub zwrotu towaru, kary administracyjne.
• Ryzyko reputacyjne – negatywne konsekwencje wizerunkowe, utrata zaufania klientów i konsumentów, zwłaszcza w sytuacjach nagłośnionych publicznie.
• Ryzyko ekonomiczne – koszty postoju przesyłek, magazynowania, badań laboratoryjnych, korekty etykiet, wycofań z rynku i ewentualnych sporów kontraktowych.

Dobre praktyki importerów:

• Ocena ryzyka jeszcze przed zakupem towaru – weryfikacja kraju pochodzenia, historii alertów i kontroli wzmożonych, ocena dostawcy, analiza dokumentacji i składu produktu.
• Planowanie badań laboratoryjnych adekwatnych do profilu ryzyka – zarówno dla produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego, jak i niezwierzęcego.
• Przygotowanie prawidłowego oznakowania – upewnienie się, że etykiety spełniają wymagania prawne UE i rynku docelowego, w tym poprawne oznaczenie alergenów i masy netto.
• Dokładna kontrola dokumentów granicznych i zgłoszeń – sprawdzenie kompletności certyfikatów, świadectw zdrowia, dokumentów TRACES i deklaracji zgodności, aby uniknąć opóźnień i ryzyka zatrzymania partii.
• Budowa procedur zgodności – wdrożenie systemu traceability umożliwiającego szybkie śledzenie partii produktów w razie konieczności wycofania z rynku lub powiadomienia organów nadzoru.

Dlaczego warto współpracować z naszą kancelarią?

Wspieramy przedsiębiorców w kompleksowej analizie ryzyk i wymagań prawnych, pomagamy w przygotowaniu dokumentacji i procedur zapewniających pełną zgodność z prawem, a także monitorujemy zmiany przepisów UE i krajowych. Dzięki temu:

• Twój biznes jest bezpieczny pod względem prawnym i zdrowotnym,
• Ryzyka finansowe i reputacyjne są minimalizowane,
• Możesz działać efektywnie i odpowiedzialnie, budując wizerunek solidnego importera.

W realiach współczesnego handlu międzynarodowego bezpieczeństwo importowanej żywności nie zaczyna się na granicy ani w laboratorium, lecz już przy wyborze dostawcy i projektowaniu procesów zgodności. Współpraca z nami to gwarancja, że Twoja firma działa z należytą starannością, zgodnie z wymogami UE i krajowymi, oraz że ryzyka są skutecznie kontrolowane.

 

Zapraszamy do współpracy:

tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,

e-mail: biuro11@viggen.pl

tel.: 519-140-984,

e-mail.: jak@viggen.pl

 

Przygotowała:

Dr Olga Niewiada

ekspert ds. Bezpieczeństwa żywności i żywienia

Kancelaria Prawna Viggen sp.j.

 

Import żywności spoza Unii Europejskiej stanowi dziś kluczowy element globalnego obrotu towarowego. Dla przedsiębiorców oznacza dostęp do nowych rynków, surowców i atrakcyjnych cen, ale z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności jest to obszar wymagający szczególnej staranności. Unia Europejska opiera swój system na zasadzie, że żywność wprowadzana na rynek UE musi spełniać te same wymogi bezpieczeństwa, co produkty wytwarzane wewnątrz Wspólnoty. Odpowiedzialność za zgodność towaru z prawem nie kończy się na granicy – spoczywa na podmiocie wprowadzającym żywność do obrotu, który musi wykazać, że produkt jest bezpieczny, właściwie oznakowany i w pełni identyfikowalny.

Podstawą prawną unijnego systemu bezpieczeństwa żywności pozostaje rozporządzenie (WE) nr 178/2002, które ustanawia ogólne zasady prawa żywnościowego, w tym wymóg nieszkodliwości żywności, identyfikowalności oraz odpowiedzialności przedsiębiorcy. Rozporządzenie (UE) 2017/625 określa zasady kontroli urzędowych, w tym kontroli produktów przywożonych z państw trzecich. W praktyce oznacza to, że importowana żywność może podlegać kontroli dokumentacyjnej, identyfikacyjnej oraz bezpośredniej, a zakres tych działań zależy od rodzaju produktu i poziomu ryzyka.

Istotne znaczenie mają również przepisy szczegółowe dotyczące higieny żywności i znakowania, zwłaszcza:

• rozporządzenie (WE) nr 852/2004 i 853/2004 – dla żywności pochodzenia zwierzęcego,
• rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 – dotyczące informacji przekazywanych konsumentom.

W odniesieniu do importu spoza UE trzeba odróżnić kilka kategorii produktów. Żywność pochodzenia niezwierzęcego, taka jak przyprawy, nasiona, przetwory roślinne czy oleje, podlega innym procedurom niż produkty pochodzenia zwierzęcego, np. mięso, ryby, nabiał czy miód. Dodatkowo część towarów z określonych państw trzecich jest objęta wzmożonymi kontrolami ze względu na stwierdzane wcześniej zagrożenia, np. pozostałości pestycydów, mykotoksyny, salmonellę lub inne zanieczyszczenia. W takich przypadkach stosuje się rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/1793, którego załączniki są regularnie aktualizowane, co oznacza, że importer nie może opierać się wyłącznie na dawnej praktyce.

W Polsce istotną rolę w nadzorze nad importowaną żywnością odgrywają różne organy:

• Państwowa Inspekcja Sanitarna – kontrola żywności pochodzenia niezwierzęcego i materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w punktach granicznych,
• Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) – kontrola jakości handlowej określonych artykułów rolno-spożywczych importowanych spoza UE.

Wymagania prawne dla importowanej żywności można podzielić na cztery główne obszary:

1. Bezpieczeństwo zdrowotne – produkt nie może stwarzać zagrożenia dla życia lub zdrowia konsumenta.
2. Skład i higiena – spełnienie norm dotyczących składu, poziomu zanieczyszczeń i pozostałości substancji niepożądanych.
3. Oznakowanie – zgodne z przepisami UE, zawierające m.in. skład, alergeny, masę netto, datę minimalnej trwałości, dane podmiotu odpowiedzialnego i kraj pochodzenia.
4. Identyfikowalność i dokumentacja – możliwość ustalenia pochodzenia produktu, dokumenty potwierdzające jego zgodność (świadectwa zdrowia, certyfikaty, wyniki badań, dokumenty TRACES).

Bezpieczeństwo importu zaczyna się jeszcze przed zakupem towaru – od oceny dostawcy, weryfikacji dokumentacji i analizy ryzyk. Samo przejście granicy nie gwarantuje zgodności z prawem.

Dlaczego warto współpracować z nami?
Nasza kancelaria specjalizuje się w doradztwie dla importerów żywności spoza UE. Pomagamy w:

• interpretacji przepisów i wymagań prawnych,
• analizie dokumentacji i procedur importowych,
• budowaniu procesów zapewniających pełną zgodność z prawem UE i krajowym.

Współpraca z nami pozwala minimalizować ryzyka prawne i finansowe, zapewniając bezpieczeństwo konsumentów i stabilność biznesu.

 

Zapraszamy do współpracy:

tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,

e-mail: biuro11@viggen.pl

tel.: 519-140-984,

e-mail.: jak@viggen.pl

 

Przygotowała:

Dr Olga Niewiada

ekspert ds. Bezpieczeństwa żywności i żywienia

Kancelaria Prawna Viggen sp.j.

 

Planowanie tras w okresie świątecznym wymaga szczególnej uwagi. Wielkanoc 2026 tradycyjnie wiąże się z dodatkowymi ograniczeniami w ruchu drogowym dla pojazdów ciężarowych, które w praktyce mają istotny wpływ na organizację transportu międzynarodowego oraz krajowego.

W tym roku przewoźnicy powinni zwrócić uwagę na fakt, że zakazy w państwach sąsiadujących z Polską rozpoczynają się wcześniej niż w Polsce, co może prowadzić do istotnych zatorów logistycznych oraz konieczności korekty harmonogramów przewozów.

Poniżej przedstawiamy kompleksowe zestawienie obowiązujących ograniczeń oraz ich praktyczne konsekwencje.

 

• POLSKA – zakaz dopiero od soboty, ale obowiązuje przez całe święta

W Polsce ograniczenia w ruchu obejmują pojazdy ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton.

W przeciwieństwie do części państw europejskich, zakaz nie obowiązuje w Wielki Piątek, lecz rozpoczyna się dopiero w sobotę wieczorem i trwa aż do poniedziałku.

Harmonogram zakazów:

• Sobota, 4 kwietnia 2026 r. → 18:00 – 22:00
• Niedziela, 5 kwietnia 2026 r. → 8:00 – 22:00
• Poniedziałek, 6 kwietnia 2026 r. → 8:00 – 22:00

Wyjątki od zakazu

Przepisy przewidują katalog wyłączeń, które mają istotne znaczenie dla praktyki transportowej. W szczególności zakaz nie obejmuje m.in.:

• pojazdów powracających do Polski w ramach transportu międzynarodowego,
• przewozów ładunków szybko psujących się (np. żywność, artykuły rolne),
• transportów związanych z usuwaniem awarii lub zapewnieniem ciągłości dostaw.

Zakres wyłączeń wynika z rozporządzenia właściwego ministra i każdorazowo wymaga analizy konkretnego przypadku.

 

Państwa sąsiadujące – zakazy już od piątku

Znacznie bardziej restrykcyjne podejście przyjęły państwa sąsiadujące z Polską, tj. Niemcy, Czechy oraz Słowacja.

W tych krajach:

• zakazy obejmują pojazdy powyżej 7,5 tony DMC,
• obowiązują już od Wielkiego Piątku,
• są powiązane z ogólnymi zakazami niedzielnymi.

Co istotne – w Niemczech ograniczenia obowiązują na terenie całego kraju, niezależnie od regionalnych uwarunkowań religijnych.

• NIEMCY
• Piątek, 3 kwietnia 2026 r. → 00:00 – 22:00
• Niedziela, 5 kwietnia 2026 r. → 00:00 – 22:00
• Poniedziałek, 6 kwietnia 2026 r. → 00:00 – 22:00
• CZECHY
• Piątek, 3 kwietnia 2026 r. → 13:00 – 22:00
• Niedziela, 5 kwietnia 2026 r. → 13:00 – 22:00
• Poniedziałek, 6 kwietnia 2026 r. → 13:00 – 22:00
• SŁOWACJA
• Piątek, 3 kwietnia 2026 r. → 00:00 – 22:00
• Niedziela, 5 kwietnia 2026 r. → 00:00 – 22:00
• Poniedziałek, 6 kwietnia 2026 r. → 00:00 – 22:00

 

Najważniejsze różnice – gdzie powstaje ryzyko

Z perspektywy praktyki transportowej kluczowe są trzy elementy:

1. Różny moment rozpoczęcia zakazów – Transport możliwy jeszcze w Polsce w piątek może być już zablokowany w Niemczech czy Czechach.
2. Różny próg tonażowy – Polska: powyżej 12 ton – Sąsiedzi: powyżej 7,5 tony
3. Różne godziny obowiązywania – W Niemczech i na Słowacji zakazy mają charakter praktycznie całodobowy, co znacząco ogranicza elastyczność operacyjną.

 

Inne państwa europejskie – rozszerzenie zakazów poza region Europy Środkowej

Analizując sytuację w ujęciu paneuropejskim, należy podkreślić, że ograniczenia w ruchu pojazdów ciężarowych w okresie Wielkanocy 2026 nie ograniczają się wyłącznie do państw sąsiadujących z Polską.

Ograniczenia w ruchu pojazdów ciężarowych obejmują również szereg innych państw europejskich, przy czym ich charakter jest zróżnicowany – od zakazów całodobowych (Szwajcaria), przez systemy mieszane (Francja, Włochy), aż po ograniczenia powiązane z ruchem tranzytowym i dodatkowymi restrykcjami sektorowymi (Austria, Słowenia).

• Austria – gdzie obowiązują restrykcyjne zakazy świąteczne oraz dodatkowe ograniczenia regionalne, szczególnie na kluczowych trasach tranzytowych (m.in. Brenner),
• Szwajcaria – z całodobowymi zakazami ruchu dla pojazdów ciężarowych w dni świąteczne,
• Węgry – gdzie ograniczenia obejmują pojazdy powyżej 7,5 tony i obowiązują w podobnym układzie czasowym jak w Niemczech,
• Włochy – stosujące rozbudowany system zakazów świątecznych oraz weekendowych, obejmujący również okres Wielkanocy,
• Francja – gdzie obowiązują zakazy dla pojazdów ciężarowych powyżej 7,5 tony w dni świąteczne oraz wybrane okresy poprzedzające święta,
• Słowenia i Chorwacja – które wprowadzają ograniczenia istotne dla transportów realizowanych na kierunkach południowych.

Poniższe zestawienie pokazuje praktyczny wymiar tzw. „fali zakazów”, która w okresie Wielkanocy 2026 obejmuje znaczną część Europy i ma charakter kaskadowy – ograniczenia w jednym państwie bezpośrednio wpływają na możliwość realizacji transportu w kolejnym.

Zestawienie operacyjne – Wielkanoc 2026

Państwo	DMC objęte zakazem	Piątek (03.04)	Sobota (04.04)	Niedziela (05.04)	Poniedziałek (06.04)	Uwagi praktyczne
Polska	>12 t	brak	18:00–22:00	08:00–22:00	08:00–22:00	Zakaz zaczyna się najpóźniej
Niemcy	>7,5 t	00:00–22:00	brak	00:00–22:00	00:00–22:00	Cały kraj objęty zakazem
Czechy	>7,5 t	13:00–22:00	brak	13:00–22:00	13:00–22:00	Zakaz popołudniowy
Słowacja	>7,5 t	00:00–22:00	brak	00:00–22:00	00:00–22:00	Zbliżony do Niemiec
Austria	>7,5 t	00:00–22:00*	lokalne ograniczenia	00:00–22:00	00:00–22:00	Dodatkowe zakazy sektorowe
Szwajcaria	>3,5 t	00:00–24:00	brak	00:00–24:00	00:00–24:00	Zakaz całodobowy
Węgry	>7,5 t	00:00–22:00	brak	00:00–22:00	00:00–22:00	Typowy model „niemiecki”
Włochy	>7,5 t	częściowe godziny	częściowe godziny	09:00–22:00	09:00–22:00	Rozbudowany system ograniczeń
Francja	>7,5 t	22:00–24:00*	brak	00:00–22:00	00:00–22:00	Zakaz + ograniczenia regionalne
Słowenia	>7,5 t	00:00–22:00	brak	00:00–22:00	00:00–22:00	Kluczowy kraj tranzytowy
Chorwacja	>7,5 t	ograniczenia lokalne	ograniczenia lokalne	14:00–23:00	14:00–23:00	Sezonowe i świąteczne ograniczenia

 

W praktyce oznacza to, że tzw. „fala zakazów” obejmuje znaczną część Europy i ma charakter systemowy – nie jest to zbiór pojedynczych regulacji, lecz powiązany ze sobą układ ograniczeń wpływających bezpośrednio na płynność transportu międzynarodowego.

Znaczenie dla transportu międzynarodowego

Rozszerzenie zakazów na kolejne państwa powoduje, że:

• trasy południowe (Włochy, Austria, Słowenia) są szczególnie narażone na kumulację ograniczeń,
• transporty realizowane w kierunku Francji lub przez Niemcy mogą napotkać zakazy na kilku odcinkach jednocześnie,
• brak właściwego planowania może skutkować „zablokowaniem” pojazdu w państwie tranzytowym bez możliwości kontynuowania przewozu.

W efekcie ograniczenia te należy analizować nie w ujęciu krajowym, lecz jako jeden, zintegrowany system ograniczeń obejmujący znaczną część europejskiej sieci transportowej.

Planowanie transportu w okresie Wielkanocy 2026 powinno uwzględniać nie tylko krajowe ograniczenia, ale przede wszystkim synchronizację tras międzynarodowych.

W praktyce oznacza to konieczność:

• wcześniejszego zaplanowania przejazdów przez Niemcy, Czechy i Słowację,
• uwzględnienia postoju pojazdów jeszcze przed granicą,
• analizy możliwości skorzystania z wyjątków ustawowych,
• odpowiedniego poinformowania kierowców o różnicach w przepisach.

Szczególnie istotne jest unikanie sytuacji, w której pojazd opuści Polskę w momencie, gdy w kraju docelowym obowiązuje już zakaz ruchu, może to skutkować wielogodzinnymi przestojami oraz konsekwencjami finansowymi.

Należy podkreślić, że błędne zaplanowanie transportu w okresie obowiązywania zakazów może prowadzić nie tylko do opóźnień, lecz również do realnych strat finansowych, w tym kosztów przestojów, kar umownych oraz zaburzenia ciągłości realizacji kontraktów transportowych.

Wielkanoc 2026 to okres zwiększonego ryzyka operacyjnego w transporcie drogowym. Różnice pomiędzy systemami prawnymi państw europejskich powodują, że skuteczne planowanie wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale również ich praktycznej interpretacji.

Z perspektywy przedsiębiorców transportowych kluczowe znaczenie ma podejście systemowe, uwzględniające nie tylko znajomość przepisów, lecz przede wszystkim ich praktyczne oddziaływanie na realizację przewozów. W okresach takich jak Wielkanoc 2026 przewagę konkurencyjną uzyskują podmioty, które potrafią właściwie zarządzać ryzykiem regulacyjnym i operacyjnym w skali całej trasy transportu.

 

Opracowała

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j.

Sejm przyjął nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wprowadzającą do polskiego porządku prawnego możliwość tzw. rozwodu pozasądowego. Rozwiązanie to ma stanowić odpowiedź na wieloletni problem przeciążenia sądów oraz długiego czasu oczekiwania na rozpoznanie spraw rozwodowych. W praktyce oznacza to, że część małżeństw będzie mogła zakończyć związek bez konieczności prowadzenia postępowania sądowego, bez rozpraw i wielomiesięcznego oczekiwania na wyrok. Zgodnie z przyjętymi założeniami procedura rozwodu pozasądowego będzie przeprowadzana przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, który będzie odpowiedzialny za weryfikację spełnienia ustawowych przesłanek oraz dokonanie stosownej wzmianki w rejestrze stanu cywilnego o rozwiązaniu małżeństwa, będzie to możliwe już od 1 stycznia 2027r..

Możliwość skorzystania z tej uproszczonej procedury została jednak ograniczona do określonej kategorii małżeństw. Z rozwodu pozasądowego będą mogły skorzystać wyłącznie pary, których małżeństwo trwa co najmniej rok, które nie mają wspólnych małoletnich dzieci, a także pozostają zgodne co do faktu zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Dodatkowo w chwili składania oświadczeń żona nie może być w ciąży, a pomiędzy małżonkami nie może toczyć się już postępowanie rozwodowe przed sądem. Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie zostanie spełniony, rozwiązanie małżeństwa nadal będzie mogło nastąpić wyłącznie w drodze klasycznego postępowania sądowego.

Procedura rozwodu pozasądowego została zaprojektowana jako dwuetapowa. W pierwszym etapie małżonkowie będą zobowiązani do osobistego stawiennictwa w wybranym urzędzie stanu cywilnego i złożenia pisemnych zapewnień potwierdzających spełnienie ustawowych przesłanek rozwodu, w tym przede wszystkim istnienie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia. Kierownik urzędu stanu cywilnego będzie wówczas zobowiązany do poinformowania małżonków o skutkach prawnych rozwiązania małżeństwa oraz przekazania im informacji dotyczących form wsparcia w przypadku kryzysu małżeńskiego. Dopiero po upływie ustawowego terminu umożliwiającego ponowne rozważenie decyzji możliwe będzie przeprowadzenie drugiego etapu procedury, polegającego na sporządzeniu protokołu przyjęcia oświadczeń małżonków o rozwiązaniu małżeństwa. Z chwilą podpisania protokołu przez obie strony nastąpi formalne zakończenie związku małżeńskiego, a odpowiednia wzmianka zostanie wpisana do aktu małżeństwa w rejestrze stanu cywilnego. W ramach tej samej wizyty w urzędzie małżonek będzie mógł również złożyć oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa.

Koszt całej procedury ma wynosić łącznie 600 zł i obejmować opłaty związane ze złożeniem wymaganych zapewnień oraz przyjęciem oświadczeń o rozwiązaniu małżeństwa. Choć kwota ta jest zbliżona do obecnej opłaty od pozwu rozwodowego w postępowaniu sądowym, ustawodawca podkreśla, że kluczową zaletą nowej procedury ma być przede wszystkim jej szybkość i ograniczenie formalności.

Projektowane przepisy przewidują również możliwość unieważnienia rozwodu pozasądowego w ściśle określonych sytuacjach. Dotyczyć to będzie między innymi przypadków, w których w chwili składania oświadczeń małżonkowie mieli wspólne małoletnie dzieci lub dzieci poczęte, lecz jeszcze nienarodzone, a także sytuacji, gdy jedno z oświadczeń zostało złożone w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji, pod wpływem bezprawnej groźby lub błędu wywołanego podstępnie przez drugą stronę. Ustawodawca przewidział jednak ograniczenia czasowe dotyczące możliwości wytoczenia powództwa o unieważnienie rozwodu pozasądowego, a także wskazał, że w każdym przypadku konieczne będzie uwzględnienie dobra rodziny.

Z danych statystycznych wynika, że w Polsce znaczna część rozwodów dotyczy małżeństw nieposiadających wspólnych małoletnich dzieci. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w ostatnich latach nawet około 40 procent rozwodów dotyczyło właśnie takich par. Oznacza to, że wprowadzenie procedury rozwodu pozasądowego może potencjalnie objąć kilkanaście tysięcy spraw rocznie i w pewnym stopniu odciążyć sądy powszechne. Jednocześnie należy pamiętać, że nowe rozwiązanie nie będzie miało charakteru powszechnego i w wielu przypadkach, zwłaszcza gdy w grę wchodzą kwestie dotyczące dzieci, alimentów czy podziału majątku, nadal konieczne będzie przeprowadzenie pełnego postępowania sądowego.

Zmiany w prawie rodzinnym wymagają każdorazowo dokładnej analizy sytuacji prawnej małżonków oraz oceny, która procedura będzie w danym przypadku najbezpieczniejsza i najbardziej korzystna. Wsparcie doświadczonych prawników pozwala uniknąć błędów formalnych oraz właściwie zabezpieczyć interesy stron. Nasza Kancelaria od ponad 26 lat świadczy kompleksową pomoc prawną zarówno dla klientów indywidualnych, jak i przedsiębiorców. Wraz z rozwojem Kancelarii rozbudowywany jest również zespół specjalistów, który obejmuje ekspertów nie tylko z zakresu prawa pracy, transportowego czy administracyjnego, ale także prawa rodzinnego i cywilnego. Dzięki temu jesteśmy w stanie zapewnić klientom wszechstronne wsparcie prawne oraz indywidualne podejście do każdej sprawy. Wieloletnie doświadczenie oraz praktyczna znajomość przepisów pozwalają nam skutecznie doradzać zarówno w sprawach związanych z rozwodami, podziałem majątku czy sprawami alimentacyjnymi, jak również w szerokim zakresie spraw cywilnych i gospodarczych. Naszym celem jest zapewnienie klientom bezpieczeństwa prawnego, rzetelnej informacji oraz profesjonalnej pomocy na każdym etapie postępowania.

 

Zapraszamy do współpracy:

tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,

e-mail: biuro11@viggen.pl

tel.: 519-140-984,

e-mail.: jak@viggen.pl

Przygotowała:

Monika Bednarz

Radca Prawny- p.o. kierownika działu procesowego

Kancelaria Prawna Viggen sp.j.