| Mariusz Miąsko | 0 komentarze/y | Blog prawny

Raporty ESG obowiązkowe dla tysięcy polskich firm od stycznia 2025 r.

Kancelaria Prawna Viggen Sp.j informuje, iż 6 grudnia 2024 r. Sejm, po rozpatrzeniu poprawek Senatu, zakończył prace nad ustawą o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw, tym samym implementując dyrektywę CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) do polskiej legislacji. 12 grudnia 2024 roku ustawę podpisał Prezydent RP, a 17 grudnia 2024 roku została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Przepisy wynikające z ustawy weszły w życie dnia 1 stycznia 2025 roku.

Czym jest dyrektywa CSRD?

Dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) została uchwalona przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej 14 grudnia 2022 roku. Jest to część strategii Unii Europejskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju i przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Jej celem jest zwiększenie transparentności działalności biznesowej, co ma wspierać odpowiedzialne podejmowanie decyzji przez inwestorów oraz interesariuszy. CSRD wpisuje się w szersze plany Zielonego Ładu Europejskiego, który dąży do osiągnięcia neutralności klimatycznej UE do 2050 roku.

Dyrektywa CSRD zastępuje dyrektywę NFRD

Dyrektywa CSRD zastępuje dotychczasową dyrektywę o raportowaniu niefinansowym (NFRD), poszerzając jej zakres zarówno pod względem liczby objętych firm, jak i wymagań dotyczących ujawnianych informacji. Nowe przepisy koncentrują się na raportowaniu zrównoważonego rozwoju, obejmując szczegółowe dane w zakresie ochrony środowiska, odpowiedzialności społecznej oraz ładu korporacyjnego.

Standardy ESRS – większa kontrola w zakresie wpływu przedsiębiorstw na środowisko i społeczeństwo

Obowiązek ujawniania informacji zgodnych ze standardami ESRS (European Sustainability Reporting Standards) pozwala na bardziej kompleksowe ujęcie działań przedsiębiorstw w kontekście ich wpływu na środowisko i społeczeństwo, a także wspiera realizację celów w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Dyrektywa CSRD – kto musi przedstawić raport ESG za 2025 rok?

Dyrektywa CSRD zaczęła obowiązywać od 2024 roku, przy czym raporty ESG w Polsce mają obowiązek przedstawić za bieżący rok jedynie duże podmioty stanowiące tzw. spółki zainteresowania publicznego o wysokim poziomie przychodu (powyżej 170 mln złotych), które zatrudniają co najmniej 500 osób. Dyrektywa ESG będzie jednak stopniowo rozszerzała swoje działanie na kolejne podmioty – trzystopniowy harmonogram przewiduje, że co rok kolejne firmy zostaną zobligowane do wdrożenia procedury raportowania ESG zgodnego ze standardami ESRS. 

Od stycznia 2025 roku raportowanie ESG w Polsce i Unii Europejskiej stało się obowiązkowe dla wszystkich dużych podmiotów spełniających przynajmniej dwa z trzech następujących kryteriów:

  • liczba zatrudnionych 250 osób,
  • przychody 80 mln EUR,
  • suma aktywów 40 mln EUR.

Od 2026 roku w raporcie swoje wskaźniki ESG ujawnić będą musiały również średnie i małe spółki giełdowe.

Dzięki rozłożonej w czasie procedurze wdrażania obowiązku sprawozdawczego podmioty, które za chwilę zaczną raportować i prezentować opinii publicznej strategie ESG, mogą się do tego dobrze przygotować i optymalnie wykorzystać nowe regulacje, by dzięki nim wzmocnić swoją pozycję na rynku i zwiększyć konkurencyjność firmy.

Jakie zmiany wprowadza dyrektywa CSRD?

Implementacja dyrektywy CSRD do polskiego porządku prawnego wprowadza kluczowe zmiany, m.in.:

  • Nowe przepisy obejmują nie tylko duże spółki interesu publicznego, ale także wszystkie duże przedsiębiorstwa oraz małe i średnie firmy notowane na giełdzie.
  • Firmy będą musiały dostarczać bardziej szczegółowe informacje na temat swojego wpływu na środowisko, społeczeństwo i zarządzanie korporacyjne (ESG). Raporty muszą być zgodne z europejskimi standardami sprawozdawczości ESRS.
  • Raporty ESG będą musiały być weryfikowane przez niezależne podmioty (audytorów, biegłych rewidentów), co ma na celu zwiększenie ich wiarygodności i przejrzystości.
  • Przepisy będą wdrażane stopniowo. Duże spółki interesu publicznego będą musiały zacząć raportować od 2024 roku, inne duże przedsiębiorstwa od 2025 roku, a małe i średnie firmy notowane na giełdzie od 2026 roku.
  • Raportowanie ESG to krok w stronę realizacji celów klimatycznych, w tym osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.

Dyrektywa o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju pozwala mieć nadzieję na liczne zmiany w modelach biznesowych podmiotów zobligowanych do raportowania ESG. Zrównoważony rozwój, Europejski Zielony Ład i rozwiązania cyrkularne będą musiały być uwzględniane w strategiach biznesowych firm i traktowane poważnie. Działania ESG to krok w kierunku pozytywnych zmian w obszarze ochrony środowiska. Dzięki obowiązkowi raportowania wynikającego z dyrektywy CSRD, pojawi się narzędzie, które pozwoli wywierać większy wpływ na podmioty gospodarcze poprzez ocenę tego, jak realizują one zadeklarowane strategie ESG i jak w praktyce traktują zasady zrównoważonego rozwoju, chronią środowisko czy działają na rzecz lokalnych społeczności.

Co musi obejmować raport ESG?

Raport ESG musi obejmować trzy główne obszary: środowiskowy, społeczny oraz ładu korporacyjnego. W zakresie środowiskowym raport powinien zawierać informacje na temat emisji gazów cieplarnianych, zużycia energii, gospodarki odpadami oraz działań podejmowanych w celu ochrony środowiska. W aspekcie społecznym raportuje się warunki pracy, poszanowanie praw człowieka, działania na rzecz społeczności lokalnych oraz różnorodność i inkluzję w miejscu pracy. W obszarze ładu korporacyjnego ważne są kwestie etyki zarządzania, przejrzystości procesów decyzyjnych oraz odpowiedzialności wobec interesariuszy. Raporty ESG będą musiały być zgodne z Europejskimi Standardami Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Informacje te muszą być prezentowane w odrębnej sekcji sprawozdania z działalności jednostki, a raporty muszą być przygotowane w formie elektronicznej, umożliwiającej analizę danych.

Firmy objęte obowiązkiem mogą wiele skorzystać na unijnej dyrektywie ESG. Raportowanie sukcesów w obszarze zrównoważonego rozwoju to doskonała okazja do zaprezentowania firmy, jako marki.

Raport ESG to nowy obowiązek, ale i szansa dla firm

Choć obowiązek raportowania może wydawać się kolejnym obciążeniem regulacyjnym, przedsiębiorcy mogą na nim wiele zyskać:

  1. Banki i instytucje finansowe coraz częściej preferują firmy, które wykazują zgodność z zasadami ESG. Transparentne raporty zrównoważonego rozwoju zwiększają szansę na uzyskanie atrakcyjnych warunków finansowania.
  2. Klienci i kontrahenci w coraz większym stopniu zwracają uwagę na zrównoważony rozwój. Transparentność w działaniach ESG buduje zaufanie i wizerunek odpowiedzialnej marki, co pozwala na zdobycie przewagi konkurencyjnej.
  3. Raportowanie ESG pomaga identyfikować i zarządzać ryzykami związanymi z klimatem, regulacjami czy społecznymi oczekiwaniami. Dzięki zasadzie podwójnej istotności firmy mogą analizować zarówno wpływ środowiska na swoją działalność, jak i swój wpływ na środowisko.
  4. Młode pokolenia pracowników preferują firmy, które dbają o wartości społeczne i środowiskowe.
  5. Przejrzystość w zakresie ESG i odpowiedzialne podejście do zrównoważonego rozwoju zmniejszają ryzyko negatywnej reakcji ze strony kluczowych interesariuszy oraz lokalnych społeczności.

Firmy dominujące spoza UE, które generują obrót netto w UE przekraczający 150 milionów euro oraz posiadają co najmniej jedno przedstawicielstwo lub oddział w Unii, są zobowiązane do przestrzegania przepisów CSRD. Wymogi te będą dotyczyć również tych przedsiębiorstw, które mają spółkę zależną w UE i spełniają określone progi finansowe. Obowiązki raportowe dla firm spoza UE wejdą w życie od 1 stycznia 2028 roku, z pierwszymi raportami składanymi w 2029 roku.

Unijna dyrektywa CSRD obowiązuje również eksporterów spoza UE

Firmy spoza Unii Europejskiej, które eksportują swoje produkty lub usługi na rynek unijny, muszą dostosować się do wymogów określonych w dyrektywie CSRD. Obowiązek raportowania zrównoważonego rozwoju w zakresie ESG obejmuje zarówno dane dotyczące wpływu na środowisko, jak i aspekty społeczne oraz ładu korporacyjnego. Dzięki temu przedsiębiorstwa spoza UE, współpracujące z partnerami unijnymi, zapewniają zgodność z europejskimi standardami, co jest niezbędne do utrzymania pozycji na międzynarodowych rynkach.

Co grozi za niedopełnienie obowiązku raportowania zgodnie z dyrektywą CSRD?

Warto również wskazać, iż implementacja dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) do przepisów polskich przewiduje, dodatkowo różne rodzaje kar za nieprzestrzeganie nowych wymogów raportowania.

Firmy, które nie spełnią wymogów raportowania, mogą być obciążone karami finansowymi. Wysokość tych kar może sięgać nawet kilku milionów złotych, w zależności od wielkości firmy i stopnia naruszenia przepisów. Oprócz kar finansowych, mogą być nałożone kary administracyjne, takie jak zakaz prowadzenia działalności gospodarczej lub ograniczenia w dostępie do zamówień publicznych.

Warto również wspomnieć o odpowiedzialność zarządu. Członkowie zarządu mogą ponosić odpowiedzialność osobistą za nieprzestrzeganie przepisów, co może skutkować dodatkowymi sankcjami, w tym karami finansowymi i administracyjnymi.

Wprowadzenie tych kar wynika z potrzeby zapewnienia skutecznego egzekwowania nowych przepisów oraz zwiększenia przejrzystości i odpowiedzialności firm w zakresie zrównoważonego rozwoju. Celem jest również zapewnienie, że firmy będą dostarczać wiarygodne i porównywalne informacje na temat swojego wpływu na środowisko, społeczeństwo i zarządzanie korporacyjne (ESG).

Za egzekwowanie kar związanych z nieprzestrzeganiem przepisów dyrektywy CSRD w Polsce będą odpowiedzialne krajowe organy nadzorcze. W Polsce główną rolę w tym zakresie będzie pełniła Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), która będzie monitorować zgodność firm z nowymi wymogami raportowania oraz nakładać odpowiednie sankcje.

Reasumując, najważniejsze zmiany w zakresie sprawozdawczości ESG to:

  • jednolite standardy raportowania – odejście od dotychczasowej dowolności w wyborze standardów sprawozdawczości ESG na rzecz Europejskich Standardów Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS),
  • szerszy zakres informacji ESG – wymóg przedstawiania szczegółowych informacji nt. kwestii zrównoważonego rozwoju z obszaru środowiskowego, społecznego oraz ładu korporacyjnego – zgodnie z wymogami ESRS,
  • miejsce raportowania – informacje ESG będą prezentowane obowiązkowo w odrębnej sekcji sprawozdania z działalności jednostki,
  • digitalizacja – sprawozdania z działalności jednostek raportujących ESG będą obowiązkowo sporządzane w formacie elektronicznym umożliwiającym analizę danych,
  • weryfikacja sprawozdawczości ESG – obowiązek poddania atestacji przez biegłych rewidentów.

Obowiązek raportowania niefinansowego wynikający z CSRD to nie tylko wyzwanie, ale także ogromna szansa na rozwój i budowę przewagi konkurencyjnej. Przedsiębiorstwa, które podejdą do tego wymogu strategicznie, mogą zyskać lepszy dostęp do kapitału, budować pozytywny wizerunek oraz poprawić swoje wyniki finansowe.

Kancelaria Prawna Viggen jako doświadczony ekspert funkcjonujący na rynku od 25 lat ze stałą kadrą wyspecjalizowanych prawników, specjalistów, księgowych i współpracujący z podmiotami powiązanymi jak EKOWITRYNA (https://ekowitryna.pl/) zbudowała zespół ekspertów, który tworzy i realizuje najwyższej jakości szkolenia oraz weryfikacyjne audyty prawne wraz z raportami końcowymi. Wszelkich zainteresowanych realizacją zapraszamy do kontaktu.

Zapraszamy do współpracy:

tel.: 509-982-577, 12 637-24-57,

e-mail: biuro11@viggen.pl

tel.: 519-140-984,

e-mail.: jak@viggen.pl

 

 

Opracowała

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny

Anna Nieć-Mrzygłód – Dyrektor Generalny

| Mariusz Miąsko | 0 komentarze/y | Blog prawny

Publikacje Kancelarii Prawnej Viggen w Trucks&Machines

Kancelaria Prawna Viggen informuje, że publikację naszych ekspertów są cyklicznie publikowane na łamach czasopisma Trucks&Machines.

W najnowszym wydaniu czasopisma można zapoznać się z materiałem nt. Kluczowych zmian w Prawie Pracy oraz zmian kadrowo płacowych w 2025 r. opracowanym przez Dyrektor Generalną Annę Nieć-Mrzygłód oraz Kierownika działu Prawnego Silnik Prawny Karolinę Grzelec.

Materiał dostępny pod linkiem:

https://www.trucks-machines.pl/images/internetnr1.2025.pdf

Pełna wersja artykułu pod linkiem:

https://jazdaprawna.pl/kluczowe-zmiany-w-prawie-pracy-oraz-kadrowo-placowe-w-2025-roku/

 

 

| Mariusz Miąsko | 0 komentarze/y | Baza informacji prawnych, Blog prawny

Zmiany w BDO na rok 2025

Rok 2025 przynosi istotne zmiany w funkcjonowaniu Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Nowe regulacje mają na celu zwiększenie efektywności zarządzania odpadami oraz dostosowanie polskiego systemu do unijnych standardów ochrony środowiska.

Czym jest BDO, dlaczego ją wprowadzono i kto ma obowiązek ewidencji w BDO?

Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, czyli BDO, to ogólnopolski rejestr, którego celem jest monitorowanie i kontrolowanie przepływu odpadów w Polsce. System ten został wprowadzony w 2018 roku, aby zminimalizować nielegalne praktyki związane z utylizacją odpadów oraz zwiększyć transparentność działań przedsiębiorców w tym obszarze.

W BDO rejestrowane są firmy, które wytwarzają, przetwarzają, transportują lub gospodarują odpadami, a także podmioty wprowadzające na rynek produkty w opakowaniach, baterie, akumulatory, sprzęt elektroniczny czy pojazdy.

Sprawozdania w BDO – jakie sprawozdania odpadowe składają przedsiębiorcy?

W BDO składa się trzy rodzaje sprawozdań:

  • sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami;
  • sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi;
  • odebranych odpadach komunalnych.

Warto w tym miejscu wskazać, iż  sprawozdanie odpadowe w BDO za 2024 rok powinno zostać złożone według nowych zasad w BDO do poniedziałku 17 marca 2025 roku! W 2025 roku termin ustawowy złożenia sprawozdania w BDO (15 marca) przypada na sobotę więc przedsiębiorcy zyskali dwa dodatkowe dni na uporanie się z obowiązkami. Zasadą jest, że sprawozdanie odpadowe składamy zawsze do dnia 15 marca za rok poprzedni, chyba że termin sprawozdania BDO przypada w dzień wolny od pracy (z taką sytuacją mamy do czynienia w 2025 roku).

Jakie zmiany wprowadzono w BDO od 2025 roku?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, 1 stycznia 2025 r. zaczął obowiązywać art. 101a ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpady budowlane i rozbiórkowe (BiR) zbiera się oraz odbiera selektywnie, z podziałem co najmniej na:

  • drewno,
  • metale,
  • szkło,
  • tworzywa
  • sztuczne,
  • gips,
  • odpady mineralne, w tym beton, cegłę, płytki i materiały ceramiczne oraz kamienie.

Celem tej regulacji jest zwiększenie poziomu recyklingu w sektorze budowlanym oraz ograniczenie ilości odpadów trafiających na składowiska.

Nowe obowiązki dotyczą szerokiego grona przedsiębiorców. Wymóg rejestracji w BDO obejmuje m.in. firmy wprowadzające na rynek sprzęt elektroniczny, baterie, akumulatory, pojazdy, produkty w opakowaniach, opony czy oleje smarowe. Dla tych branż nadchodzące zmiany oznaczają wyższe koszty oraz konieczność spełniania dodatkowych wymogów administracyjnych.

Zmiany w BDO w 2025 roku dla firm budowlanych

Jeśli chodzi o odpady budowlane, odpowiedzialność za ich segregację spoczywa na firmie realizującej prace. To oznacza, że jeśli ktoś zleca rozbiórkę budynku, to właśnie wykonawca jest zobowiązany do odpowiedniego zagospodarowania odpadów. Głównym celem wprowadzonych zmian jest zachęcenie do segregacji odpadów budowlanych przez ich wytwórcę jeszcze na terenie budowy. Najnowszą zmianą jest jednak odejście od konieczności zapewnienia segregacji odpadów BiR w miejscu ich wytworzenia – przedsiębiorca będzie mógł przekazać obowiązek ich wysegregowania innemu podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenia i wpisy w BDO pod warunkiem podpisania stosownej umowy.

Co więcej, nowe przepisy wprowadzają zasadę odpowiedzialności solidarnej. Jeśli odpady nie zostaną właściwie posegregowane, kara może wynieść od 1000 zł do nawet miliona złotych.

Zmiany w BDO w 2025 dla właścicieli sklepów internetowych

Zmiany w BDO mogą być dużym wyzwaniem także dla właścicieli sklepów internetowych. Każdy sprzedawca, który wysyła produkty w kartonach, foliach czy plastikowych opakowaniach, musi zgłosić te opakowania w systemie. I nie jest to jednorazowe zgłoszenie, gdyż konieczne jest regularne raportowanie, ile opakowań trafia do klientów.

Zmiany w BDO na rok 2025 znoszą dotychczasowe zwolnienia z ewidencji niektórych odpadów niebezpiecznych

Od 1 stycznia 2025 roku rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 roku, znosi dotychczasowe zwolnienia z ewidencji dla niektórych odpadów niebezpiecznych. Oznacza to, że przedsiębiorcy wytwarzający nawet minimalne ilości takich odpadów będą zobowiązani do ich rejestrowania w systemie BDO. Dotyczy to m.in. odpadów o kodach:

  • 13 02 08* – inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe

czyli oleje powstające w warsztatach mechanicznych, warsztatach naprawy pojazdów – np. z wymiany oleju silnikowego, oleje z utrzymania w ruchu maszyn i urządzeń produkcyjnych w przemyśle, przeterminowane oleje;

  • 15 01 10* – opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone

czyli puszki po farbach, baniaki i beczki po olejach, butelki i słoiki po chemikaliach (kwasy, zasady, substancje organiczne i nieorganiczne) np. po rozpuszczalnikach, paletopojemniki (mauzery, DPPL) po np. wodorotlenku sodu, worki po nawozach, plastikowe butelki po środkach czystości (np. wybielaczach, środkach dezynfekujących, silnych środkach czystości, środkach do udrażniania rur), tuby i butelki po niektórych farbach do włosów i ich składnikach;

  • 16 02 13* – zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12

czyli: świetlówki, lampy sodowe, żarówki energooszczędne;

  • 16 06 03* – baterie zawierające rtęć

czyli baterie usunięte ze starych (starszych niż 10 lat): wykrywaczy metalu, rozruszników serca, aparatów słuchowych, urządzeń elektronicznych – obecnie stosowanie tego typu baterii jest zakazane.

Wprowadzenie tego obowiązku ma na celu zwiększenie kontroli nad gospodarką odpadami niebezpiecznymi oraz minimalizację ich negatywnego wpływu na środowisko.

Podwyżka opłaty rocznej i rejestrowej w BDO – nowe stawki od 2025 roku

Zmianą, która dotknie wszystkich przedsiębiorców wpisanych do rejestru BDO jest podwyżka opłaty rocznej i rejestrowej. Podyktowana jest ona m.in. rosnącymi kosztami utrzymania, prowadzenia i rozwoju BDO.

Od 2025 r. stawki opłaty za BDO wyniosą:

  • 200 z dla mikroprzedsiębiorców (podwyżka ze 100 zł),
  • 800 zł dla pozostałych przedsiębiorców (podwyżka z 300 zł).

Podwyżka została uzasadniona w projekcie rozporządzenia. Ministerstwo Klimatu wskazuje, że od 2018 roku stawki nie były aktualizowane, a skumulowana inflacja w tym czasie wyniosła 43,9%. Wzrosły także koszty utrzymania i rozwoju systemu BDO, co wpłynęło na ograniczenie środków niezbędnych do jego sprawnego funkcjonowania.

Nowe stawki uwzględniają wzrost kosztów zarówno po stronie marszałków województw, jak i budżetu państwa. Opłaty za rejestrację oraz prowadzenie rejestru, pobierane przez marszałków województw, stanowią dochód budżetów wojewódzkich (35,65%) oraz budżetu państwa (64,35%)

Przypomnijmy, że termin wniesienia opłaty rocznej za dany rok kalendarzowy upływa wraz z końcem lutego, będzie to więc 28 lutego 2025 roku. W tym terminie należy wnieść opłatę roczną w nowej wysokości. Ci, którzy wpisują się po raz pierwszy do BDO, muszą wnieść opłatę rejestrową.

Jeżeli przedsiębiorca nie wniesie opłaty rocznej BDO, zostanie wykreślony z rejestru. A to w konsekwencji może prowadzić do nałożenia na niego kary, za to że prowadzi działalność gospodarczą bez wymaganego wpisu do BDO.

Od kiedy będzie możliwość elektronicznego wystawiania DPR-ów i EDPR-ów?

W 2025 r. nie będzie możliwości wystawiania dokumentów DPR i EDPR w systemie BDO. Wprowadzenie Modułu Potwierdzeń, który miał pozwalać na cyfrowe generowanie tych dokumentów, zostało przesunięte na 1 stycznia 2027 r. Od tej daty przedsiębiorcy zyskają możliwość elektronicznego wystawiania DPR-ów i EDPR-ów dla opakowań i produktów oraz zaświadczeń dla sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz dla baterii i akumulatorów.

W latach 2025-2026 dokumenty potwierdzające recykling nadal będą wystawiane w formie papierowej.

Reasumując z obowiązku prowadzania ewidencji w systemie BDO będą musiały wywiązać się wszystkie podmioty, które w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej wytworzą odpad niebezpieczny. To np. warsztaty samochodowe, niektóre gabinety kosmetyczne i salony fryzjerskie, warsztaty stolarskie, świadczący szeroko pojęte usługi serwisowe, prowadzący warsztaty zajęciowe np. ceramiczne, malarskie, świadczący usługi porządkowe, remontowe. Wszystkie te i tego typu podmioty zobowiązane będą do wypełniania obowiązków z zakresu gospodarki odpadami. Będą musiały prowadzić ewidencję odpadów w systemie BDO.

 

Opracowała

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp.j

Mariusz Miąsko, Małgorzata Miąsko

| Mariusz Miąsko | 0 komentarze/y | Baza informacji prawnych, Blog prawny

Obowiązek złożenia sprawozdania ADR – warunki i termin

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j. przypomina, iż do 28 lutego 2025 należy złożyć sprawozdanie ADR. Ze względu na swoją specyfikę, przewóz materiałów niebezpiecznych wiąże się z obowiązkiem przestrzegania wielu dodatkowych przepisów i norm.

Do kiedy należy złożyć sprawozdanie ADR?

Zgodnie z art. 16 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2024r. poz. 643, tekst jednolity z dnia 26 kwietnia 2024 roku), każdy uczestnik przewozu drogowego towarów niebezpiecznych jest obowiązany wysłać jeden egzemplarz rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz czynności z nimi związanych w terminie do 28 lutego każdego roku następującego po roku, którego sprawozdanie dotyczy.

Sprawozdanie roczne ADR to dokument wymagany w kontekście transportu drogowego towarów niebezpiecznych zgodnie z przepisami Umowy Europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR). Dokument ten ma na celu przedstawienie działań firmy związanych z przewozem, załadunkiem, rozładunkiem, pakowaniem, napełnianiem i nadawaniem do transportu towarów niebezpiecznych.

Sprawozdanie ADR – doradca odpowiedzialny za wspieranie działań zapobiegającym zagrożeniom

Podmiot uczestniczący w przewozie towarów niebezpiecznych wyznacza właściwego doradcę, który ma obowiązek przygotować sprawozdanie roczne ADR. Zgodnie z zapisami zawartymi w umowie europejskiej, dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, każde przedsiębiorstwo, którego działalność obejmuje nadawanie, bądź przewóz towarów niebezpiecznych lub związane z nimi pakowanie, załadunek, napełnianie, czy rozładunek, powinno wyznaczyć przynajmniej jednego doradcę do spraw bezpieczeństwa, odpowiedzialnego za wspieranie działań zapobiegających zagrożeniom dla osób, mienia i środowiska, związanych z taką działalnością.

Nawiązując współpracę z doradcą, należy sprawdzić, czy posiada on stosowną wiedzę i uprawnienia. Można to zrobić na przykład poprzez weryfikację świadectwa doradcy, które jest wydawane na okres 5 lat przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Weryfikacji można dokonać również online, za pomocą listy doradców ADR, znajdującej się na stronie Transportowego Dozoru Technicznego. Pamiętajmy, że niewyznaczenie doradcy jest zagrożone karą w wysokości 5000 złotych (za każdy rok, którego dotyczył taki obowiązek).

Obowiązki doradcy określają przepisy ustawy o przewozie ładunków niebezpiecznych oraz umowy ADR. Doradca musi posiadać ważne świadectwo, a do jego zadań należy przede wszystkim przygotowywanie rocznych sprawozdań oraz w razie potrzeby – sporządzanie raportu powypadkowego dla uczestnika przewozu, jeśli w podczas transportu materiałów niebezpiecznych dojdzie do szkód dla ludzi, mienia lub środowiska.

Czego dotyczy sprawozdanie ADR i gdzie je należy złożyć?

Sprawozdanie należy złożyć do właściwego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego. Obowiązek ten dotyczy uczestników przewozu towarów niebezpiecznych, którymi zgodnie z umową ADR jest:

  • nadawca i odbiorca;
  • przewoźnik;
  • przedsiębiorstwo, którego działalność obejmuje załadunek, pakowanie, napełnianie lub rozładunek ładunku.

Istnieją wyjątki od powyższych zasad. Konieczność sporządzenia sprawozdania nie występuje w przypadku, gdy transport odbywał się w całości poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również podczas przewozu towarów zawartych w próżnych nieoczyszczonych opakowaniach, w cysternach, kontenerach i pojazdach oraz w ilościach mniejszych niż określone w ADR.

Podmiot uczestniczący w przewozie towarów niebezpiecznych wyznacza właściwego doradcę, który ma obowiązek przygotować sprawozdanie roczne ADR. Zgodnie z zapisami zawartymi w umowie europejskiej, dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, każde przedsiębiorstwo, którego działalność obejmuje nadawanie, bądź przewóz towarów niebezpiecznych lub związane z nimi pakowanie, załadunek, napełnianie, czy rozładunek, powinno wyznaczyć przynajmniej jednego doradcę do spraw bezpieczeństwa, odpowiedzialnego za wspieranie działań zapobiegających zagrożeniom dla osób, mienia i środowiska, związanych z taką działalnością.

Co grozi za nieprzesłanie sprawozdania ADR?

Nieprzesłanie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, podlega mandatom w wysokości:

  • nie upłynęło 14 dni - 200 zł
  • upłynęło co najmniej 14 dni - 2000 zł
  • upłynęły co najmniej 3 miesiące - 5000zł

Należy również pamiętać, że nawet niewielkie opóźnienia w terminie powodują kontrole ITD w firmach. Nie dotrzymując terminu narażamy się ewentualne wyższe mandaty i kary za inne nawet drobne uchybienia.

Pomimo wyznaczenia doradcy oraz prawidłowego sporządzenia sprawozdania i wysłania go w terminie, może okazać się, że na przedsiębiorcę zostanie nałożona kara. Dzieje się tak, gdy sprawozdanie zostanie wysłane do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego niewłaściwego ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania uczestnika przewozu.

Decydującym momentem dla przedsiębiorcy będzie zatem nadanie sprawozdania do właściwego urzędu. Jeżeli do tego nie dojdzie, Wojewódzki Inspektor, dokonując weryfikacji, stwierdzi, iż przedsiębiorca nie złożył stosownego sprawozdania, co w konsekwencji może skutkować kontrolą przeprowadzoną przez Inspekcję Transportu Drogowego. Kara nie zostanie nałożona, jeżeli kontrola skupi się jedynie na sprawdzeniu kwestii związanych z przewozem towarów niebezpiecznych (ADR). Jednak kontrola może zostać rozszerzona i objąć swoim zakresem również takie zagadnienia, jak czas pracy kierowców. Inspekcja w przedsiębiorstwie bywa również skutkiem wcześniejszej kontroli drogowej, podczas której wykazano nieprawidłowości.

Warto jednak wiedzieć, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie bazy z danymi z kontroli w bardzo prosty sposób jest w stanie zweryfikować podmiot, który nie złożył sprawozdania i skierować do niego swoich inspektorów. Baza danych zawiera nie tylko informacje o kontrolach, w których stwierdzono uchybienia, ale także szczegóły dotyczące rodzaju realizowanego transportu, w tym kontekście – przewozu ładunków, które podlegały przepisom umowy ADR lub ustawy o przewozie materiałów niebezpiecznych.

W efekcie nieświadomy przewoźnik może zostać ukarany kwotą w wysokości 10 000 zł za każdy rok, w którym nie dopełnił swoich obowiązków i nie złożył sprawozdania. Aby zabezpieczyć firmę przed karami administracyjnymi, należy każdorazowo weryfikować poprawność procedury związanej z wysłaniem sprawozdania oraz na bieżąco analizować protokoły z kontroli drogowych. Okres objęty potencjalną kontrolą ITD obejmuje pięć lat wstecz. Wynika to między innymi z przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, które nakładają obowiązek przechowania drugiego egzemplarza rocznego sprawozdania ADR w siedzibie przedsiębiorcy właśnie przez okres 5 lat od dnia jego wysłania.

Wszystkich przedsiębiorców, którzy mają wątpliwości w zakresie realizowania obowiązków prawnych, zachęcamy do skorzystania z naszej usługi audytu prawnego dla firm transportowych, podczas którego szczegółowej kontroli poddane zostaną między innymi sprawozdania ADR.

Co jest potrzebne do złożenia sprawozdania ADR?

Do sporządzenia sprawozdania ADR potrzebne będą dokumenty przewozowe mówiące o tym, że pojazd przewoził towary niebezpieczne a przewóz ten wymagał oznakowania tablicami pomarańczowymi. Automatycznie oznacza to, że dokumenty przewozowe świadczące o przewozie na wyłączeniach EQ, LQ, i 1.1.3.6 nie są brane pod uwagę.

Z dokumentów należy podliczyć ilość towaru niebezpiecznego dla każdego numeru UN. Pomimo tego, że wartość podajemy dla konkretnej klasy to niektóre towary należy podliczyć osobno po numerach UN (są to towary wysokiego ryzyka). Ilości należy podać w jednostkach miary:

  • litr - dla towarów ciekłych
  • kilogram - dla towarów stałych
  • kilogram - dla gazów skroplonych skroplonych schłodzonych i rozpuszczonych
  • litr - objętość wodna naczynia - dla gazów sprężonych, zaabsorbowanych i chemikaliów pod ciśnieniem.

Jeżeli nie dysponujemy ilościami w określonych powyżej jednostkach miar, można użyć innych. Przykładowo dla towarów ciekłych można podać ilość netto w kilogramach.

Najczęstszymi błędami przy składaniu sprawozdania rocznego jest brak podpisów uczestnika przewozu. Sprawozdanie należy podpisać na pierwszej i ostatniej stronie. Jeśli ITD otrzyma sprawozdanie bez podpisu wzywa do uzupełnienia braków. Jeśli zrobisz to w ciągu 7 dni sprawa na tym się zakończy. Należy pamiętać, aby podpisać oba egzemplarze sprawozdania rocznego ADR!

 

Opracowała

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp.j.

| Mariusz Miąsko | 0 komentarze/y | Blog prawny, Wydarzenia

Budowa Obrony Cywilnej w Powiecie i Gminie

Niepokojące informacje.
Od 1 stycznia 2025r wchodzą w życie przepisy nakazujące organizację na terenie gminy i powiatu OC na wypadek wojny. Należy zorganizować schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia dla ludności, plany ewakuacyjne ludności oraz dóbr kultury etc. Za organizację odpowiedzialny będzie (oprócz administracji centralnej i służb) także Starosta oraz Burmistrz/Wójt/Prezydent Miasta.

Budowa Obrony Cywilnej w Polsce a zagrożenie konfliktem zbrojnym z Rosją
Wykładając na uczelniach organizację Obrony Cywilnej na Kierunkach: „Bezpieczeństwo Narodowe” oraz „Zarządzanie Kryzysowe i Ochrona Infrastruktury Krytycznej” Prof. SGMK dr Mariusz Miąsko, nie spodziewał się, że przekazywana przez niego wiedza, będzie tak szybko miała charakter praktyczny - konflikt Polski z Rosją wydawał się kilka lat temu wręcz nierealistyczny. Wszystko uległo zmianie, gdy kilka miesięcy temu Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego oficjalnie poinformował, iż konfliktu zbrojnego z Rosją można spodziewać się w perspektywie 36 miesięcy. Podobnie wypowiedzieli się najważniejsi przedstawiciele struktur wojskowych USA, Szwecji, Holandii, Niemiec a także polski Szef Sztabu Generalnego, generał Wiesław Kukuła. Prezydent RP pilnie podpisał ustawę wdrażającą do życia Obronę Cywilną.
Czy zatem każda gmina i powiat w Polsce są zagrożone atakiem?
Wszędzie, gdzie znajdują się obiekty infrastruktury krytycznej, które w trakcie konfliktu zbrojnego mogą być przedmiotem ataku, stanowią przedmiot zagrożenia. Są to w szczególności kluczowe dla obronności i zapewnienia dostaw frontowych linie komunikacyjne kolejowe oraz drogowe, ale także zakłady, które mogą być postrzegane przez Rosję za związane z przemysłem zbrojeniowym.

Obrona Cywilna – czy w Polsce mamy schrony?

Na terenie powiatów i gmin co do zasady znajdują się stare  schrony, ale najczęściej nie nadają się od użytku, nie są wyposażone, odświeżone czy uzupełnione o niezbędne produkty, najczęściej ich stan nie umożliwia ich natychmiastowego wykorzystania. Pojemność schronów, z których potencjalnie mogą skorzystać mieszkańcy poszczególnych regionów, najczęściej wydaje się marginalna w stosunku do potrzeb. Jednak schrony to nie wszystko, każdy z nas powinien zapoznać się z wieloma innymi aspektami OC, np. sygnałami alarmowymi, sposobem postępowania w krytycznych sytuacjach itd. Tę wiedzę każdy z nas musi pilnie przyswoić.

Jak budować Obronę Cywilną? Gdzie przygotować się na najgorsze?

Oprócz oficjalnych instytucji posiadających formalne kompetencje do organizacji i szkolenia w zakresie OC, także sami możemy i powinniśmy doszkolić się w zakresie ochrony siebie i naszych rodzin. Wsparcia w zakresie OC i szkoleń pro obronnych udzielają oprócz oficjalnych instytucji, także przedstawiciele organizacji paramilitarnych i strzeleckich, wywodzących się często z elitarnych służb z ogromnym doświadczeniem w organizacji OC i obronności.

Jako Kancelaria Prawna Viggen posiadająca w swoim zakresie kompetencyjnym oraz osobowym podmioty wykwalifikowane i zorientowanej w tej materii zachęcamy do współpracy poprzez pomoc w obsłudze prawnej związanej z aktualizacją regulacji i przygotowania dokumentacyjnego wynikającą z obowiązków jakie nakładają na te podmioty od 1 stycznia 2025r przepisy nakazujące organizację na terenie gminy i powiatu OC na wypadek wojny.

 

Autor: prof. SGMK dr Mariusz Miąsko

| Mariusz Miąsko | 0 komentarze/y | Baza informacji prawnych, Blog prawny

Wysokość opłat drogowych w Austrii – wyższe stawki od 1 stycznia 2025 roku

Kancelaria Prawna Viggen Sp.j. informuje, że od 1 stycznia 2025 roku w Austrii weszło w życie nowe rozporządzenie dotyczące wysokości opłat drogowych.

System opłat GO-Maut obejmuje pojazdy o DMC (dopuszczalnej masie całkowitej) przekraczającej 3,5 tony. Na taryfę łączną składają się różnicowane na podstawie klas emisji CO2 koszty infrastruktury, opłaty za emisje CO2 oraz dopłaty za zanieczyszczenie powietrza i obciążenie hałasem.

Wyższe opłaty drogowe w Austrii dla pojazdów o DCM powyżej 3,5 tony

Opłacie odcinkowej dla pojazdów o maksymalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony podlegają w 2025 roku następujące odcinki tras:

  • A9 autostrada Pyhrn (tunele Gleinalm i Bosruck)
  • A10 autostrada Tauern (tunele Tauern i Katschberg)
  • A11 autostrada Karawanken (tunel Karawanken)
  • A13 autostrada Brenner
  • S16 droga ekspresowa Arlberg (tunel Arlberg)

Na oficjalnej witrynie GO-Maut pojawiły się zaktualizowane stawki opłat drogowych dla pojazdów silnikowych o maksymalnej dopuszczalnej technicznie masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Ważne od 1 stycznia 2025 roku opłaty drogowe w Austrii obejmują pojazdy trzech kategorii. Kategoria 2 to pojazdy 2-osiowe, Kategoria 3 - 3-osiowe, a Kategoria 4+ - mające 4 lub więcej osi.

Powyższe taryfy przedstawione są w kwotach euro za kilometr, bez uwzględnienia 20% podatku VAT. Dodatkowo, na autostradzie A13 Brenner obowiązuje specjalna taryfa nocna w godzinach od 22:00 do 5:00.

Nowe opłaty drogowe w Austrii zróżnicowane od liczby osi, klasy emisji CO2 i kategorii pojazdu

Nowe opłaty drogowe w Austrii dla samochodów ciężarowych, autobusów i kamperów o DMC powyżej 3,5 tony różnicowane są w zależności od liczby osi, klasy emisji CO2 oraz kategorii pojazdu. W koszt wliczone są też dopłaty za związane z ruchem drogowym zanieczyszczenie powietrza i obciążenie hałasem (zróżnicowanej na podstawie klas emisji EURO) oraz dopłaty za emisje CO2.

Zwracamy również uwagę, że na autostradzie A12 Inntal na odcinku od granicy państwa w Kufstein do węzła Innsbruck-Amras (Unterinntal) obowiązuje taryfa podwyższona o 25% w stosunku do taryfy podstawowej za kilometr.

Kancelaria Prawna Viggen świadczy usługi z zakresu pomocy organizacji firm transportowych z uwzględnieniem optymalizacji kosztów działalności firmy – do współpracy zapraszamy przedsiębiorstwa transportowe rozpoczynające swoją działalność, jak i te prosperujące na rynku i szukające najlepszych rozwiązań.

 

Opracowała

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j.

| Administrator | 0 komentarze/y | Baza informacji prawnych, Blog prawny, Wydarzenia

Kluczowe zmiany w Prawie pracy oraz kadrowo-płacowe w 2025 roku.

Kancelaria Prawna Viggen informuje, że od 1 stycznia 2025 r. jedną z kluczowych zmian, zarówno dla zatrudnionych zarówno w oparciu o przepisy Kodeksu Pracy, jak i Kodeksu Cywilnego jest wzrost płacy minimalnej. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z września 2024 roku ustalono, że od 1 stycznia 2025 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4666 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 30,50 zł brutto. Oznacza to wzrost o odpowiednio 366 zł i 2,40 zł w stosunku do kwot, które obowiązywały od 1 lipca 2024 roku (minimalne wynagrodzenie 4 300 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 28,10 zł brutto). Stanowi to wzrost o 8%. Warto również dodać, że w 2025 roku będzie tylko jedna podwyżka płacy minimalnej. Jest to z całą pewnością jedna z większych kwotowo podwyżek podyktowana nie tylko kwestią potrzeby waloryzacji stawki, ale także okolicznością, iż rząd przyjął, iż praktykowane do tej pory 2-krotny w roku wzrost stawek minimalnych (styczeń i lipiec) ustąpią na rzecz jednokrotnej waloryzacji w cyklu rocznym, która następuj właśnie w styczniu.

Zmiany w Prawie pracy i kadrowo-płacowo w 2025 roku – co oznaczają dla pracodawców?

 

Należy pamiętać, że wzrost minimalnego wynagrodzenia przekłada się na wzrost kosztów zatrudnienia pracowników. Oznacza to, że wraz z początkiem stycznia 2025 roku pracodawcy będą zobligowani do podniesienia wynagrodzenia tym pracownikom, których dotychczasowe wynagrodzenie będzie poniżej nowo ustalonej płacy minimalnej. Nastąpi również wzrost wysokości sumy składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, wypadkowe oraz chorobowe) i składki na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz podatku dochodowego. Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od tego, czy przedsiębiorcy mają prawo do korzystania z dostępnych ulg. Z uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne zwolnieni są przedsiębiorcy rozpoczynających działalność, którzy zdecydowali się na skorzystanie z tzw. ulgi na start. Po upływie sześciu miesięcy od rozpoczęcia działalności mogą oni skorzystać z tzw. preferencyjnych składek ZUS przez okres kolejnych 24 miesięcy. Ich wysokość będzie obliczana od kwoty 1 399,80 zł (stanowiącej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia 4 666 zł brutto). Wówczas preferencyjne składki ZUS wyniosą:

  • emerytalna – 19,52 % — 273,24 zł,
  • rentowa – 8 % — 111,98 zł,
  • chorobowa – 2,45 % — 34,30 zł,
  • wypadkowa – 1,67 % — 23,38 zł.

Zmiany w minimalnym wynagrodzeniu a zmiany w dodatkach do wynagrodzenia

Zmiany w minimalnym wynagrodzeniu oczywiście pociągają za sobą modyfikacje dotyczące dodatków do wynagrodzenia. Obejmą one świadczenia, których wysokość obliczana jest na te podstawie tej wartości – a więc:

  • dodatek za pracę w godzinach nocnych (w zależności od miesiąca – od 5,07 do 6,48 zł);
  • wynagrodzenie za czas przestoju (co najmniej 4 666 zł za miesiąc dla osób zatrudnionych w pełnym wymiarze);
  • zasiłek chorobowy (4 026,29 zł);
  • odprawy pracownicze (69 990 zł;
  • świadczenie na czas praktyki absolwenckiej (maksymalnie 9 332 zł)

Wzrost minimalnego wynagrodzenia a inne zmiany dla pracodawców

Na podstawie minimalnego wynagrodzenia za pracę obliczana jest również wysokość odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania. Pracodawcy, wobec których sąd stwierdzi takie nadużycie, muszą wypłacić poszkodowanemu pracownikowi kwotę równą co najmniej najniższej pensji – od stycznia wyniesie ona 4 666 złotych.

Wzrost minimalnego wynagrodzenia pociąga za sobą również szereg zmiany w zakresie wysokości innych świadczeń, które są zależne i obliczane wprost proporcjonalnie do wysokości płacy minimalnej. Mowa przede wszystkim o: minimalnej podstawie zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, opiekuńczego, macierzyńskiego i wyrównawczego i odprawie z tytułu zwolnień grupowych.

Zgodnie z najnowszym, oficjalnym ogłoszeniem opublikowanym w Monitorze Polskim, przeciętne prognozowane wynagrodzenie na 2025 rok wynosi 8 673 zł.  Oznacza to, że wzrosło o około 850 zł względem 2024 roku. Podwyżka ta znacząco wpłynie na koszty zatrudnienia kierowców w transporcie międzynarodowym. Wzrost tej kwoty, która najczęściej stanowi podstawę do wyliczenia składek ZUS, przełoży się na wyższe obciążenia dla przedsiębiorców.

Zgłoszenia międzynarodowego przewozu drogowego w ramach Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportu – zmiany w przepisach

Z dniem 1 stycznia 2025 r. weszły w życie zmiany w przepisach dotyczących zgłaszania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy w ramach Systemu Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT). Nowe regulacje rozszerzyły obowiązek zgłoszeniowy na podmioty zagraniczne z państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, podmioty zagraniczne z UE, Szwajcarii oraz EFTA muszą zgłaszać przewozy w SENT w przypadku realizacji transportu:

  • na terytorium Polski do lub z państw trzecich (spoza UE),
  • który wymaga zezwolenia na przewóz międzynarodowy albo gdy umowa międzynarodowa zwalnia z obowiązku posiadania takiego zezwolenia.

Przepisy te nie dotyczą polskich przewoźników, którzy mają siedzibę w Polsce i wykonują przewozy międzynarodowe, nawet jeśli wymagają one zezwolenia lub są z niego zwolnione. Zgłoszenie w SENT nie jest również konieczne dla przewoźników z UE, Szwajcarii i EFTA, jeśli realizują transport zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 dotyczącymi wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowego transportu drogowego.

Nowy rodzaj urlopu dla rodziców urodzonych przedwcześnie

Prezydent podpisał też (12 grudnia 2024 r.) nowelizację Kodeksu Pracy. Na jej mocy do obowiązującego systemu prawnego wprowadzony zostanie nowy rodzaj urlopu. Mowa o uzupełniającym urlopie macierzyńskim, z którego będą mogli skorzystać rodzice dzieci urodzonych przedwcześnie. W świetle zapisów ustawowych wymiar tego urlopu będzie się wahał od 8 do 15 tygodni. Czas jego trwania będzie uzależniony od: masy urodzeniowej dziecka, tygodnia ciąży, w którym dziecko przyszło na świat i długości pobytu dziecka w szpitalu. Oznacza to, że uzupełniający urlop macierzyński będzie ulegał wydłużeniu o dodatkowy tydzień wprost proporcjonalnie do każdego kolejnego tygodnia hospitalizacji dziecka. Z zastrzeżeniem jednak, że maksymalna liczba dodatkowych wolnych tygodni nie przekroczy 15. Co więcej, uzupełniający urlop macierzyński powinien być wykorzystany w jednej części i przypadać bezpośrednio po zakończeniu dotychczas znanego urlopu macierzyńskiego. O przyznanie urlopu uzupełniającego rodzic-pracownik będzie musiał zawnioskować na piśmie. Warto także zaznaczyć, że zasiłek macierzyński za okres trwania tego urlopu będzie wynosił 100 proc. podstawy wymiaru.

Ustawa o zakładach zbiorowych pracy

1 stycznia 2025 jest również dniem wejścia w życie Ustawy z dnia 20 czerwca 2024 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. W zamyśle ustawodawcy nowe przepisy mają pogodzić interesy związków zawodowych oraz pracodawców i zrzeszających ich organizacji. Dotyczą one:

  • zakresu treści układu pracy: może on regulować organizację pracy, wymiar i normy czasu pracy oraz jego systemy i rozkłady, zasady pracy w godzinach nadliczbowych, przyznawanie urlopów wypoczynkowych, warunki przyznawania nagród, kwestie BHP, ochronę pracowników przed nadużyciami, działanie zakładowych funduszy świadczeń socjalnych, a także zasady prowadzenia rokowań;
  • zasad określania zobowiązań stron, ich przestrzegania oraz udostępniania;
  • zasad rejestrowania układów zbiorowych do Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych (KEUZP): nowe przepisy usprawniają tę procedurę, wymagając jedynie przesłania formularza wraz z załącznikami;
  • możliwości skorzystania z pomocy mediatora: zasady ustalają strony układu zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych;
  • czasu obowiązywania układu: w przypadku układów zakładowych wynosi on maksymalnie 3 lata, a ponadzakładowych – 10 lat;
  • zasad wystąpienia z układu ponadzakładowego w przypadku rozwiązania wszystkich podmiotów wchodzących w jego skład: oświadczenie należy złożyć KEUZP – w przeciwnym razie konieczne jest dalsze stosowanie się do ustaleń układu;
  • procedur rozszerzania układów ponadzakładowych: włączenie podmiotu w jego struktury jest kompetencją ministra właściwego do spraw pracy i odbywa się na wniosek podmiotów pozostających w układzie.

Wigilia dniem wolnym od pracy od 2025 roku

Zgodnie z założeniami Kodeksu pracy w 2025 roku zostanie podwyższona maksymalna kwota pożyczki na utworzenie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej, z 45 242,16 zł do 75 403,60 zł. Dodatkowo, do 25% wartości pożyczki będzie można przeznaczyć na koszty osobowe zatrudnionego pracownika.

Kolejno na początku listopada 2024 roku, przedłożono projekt ustawy mający na celu ustanowienie Wigilii (24 grudnia) dniem ustawowo wolnym od pracy. Pomimo szybkiego przebiegu prac legislacyjnych, które trwały zaledwie miesiąc, osiągnięto parlamentarne porozumienie i przegłosowano nowelę. Jednocześnie zapewniono, że trzy niedziele poprzedzające dzień 24 grudnia 2025 roku będą tzw. niedzielami handlowymi. Obwarowano to jednak zastrzeżeniem, że w grudniu pracownik handlu nie będzie mógł pracować więcej niż w dwie niedziele. Ustawę podpisał już prezydent, czeka ona jedynie na publikację w Dzienniku Ustaw. Zmiany wejdą w życie 1 lutego 2025 r. Należy mieć na uwadze, że tego typu zmiany pociągają za sobą konieczność przeliczenia na nowo wymiaru czasu pracy na rok 2025. W następstwie zapowiadanej zmiany liczba dni świątecznych wzrośnie bowiem do 14.

Legalna forma zatrudniania kierowców

W tym miejscu warto zaznaczyć, że TANIĄ, LEGALNĄ, SPRAWDZONĄ formą zatrudnienia, bezpieczną DLA KIEROWCÓW I PRACODAWCÓW jest Umowa o Świadczenie Usług Kierowania Pojazdami, przygotowana przez Kancelarię Prawną Viggen Sp.j., która:

- funkcjonuje wśród przewoźników od 6 lat;

- jest wykorzystywana przez tysiące kierowców;

- została pozytywnie zweryfikowana w kilkudziesięciu kontrolach drogowych oraz PIP, ZUS;

- pozwala na zatrudnianie obcokrajowców spoza UE (zgłaszanie do A-1)

Więcej na temat tego rozwiązania pod linkiem:

25 MINUT, KTÓRE MOŻE URATOWAĆ FIRMY TRANSPORTOWE

Z całą pewnością stanowi realną alternatywne przed możliwym bankructwem wielu firm transportowych, w których to koszty drastycznie rosną od 2022 r. poprzez najpierw wprowadzenie przepisów Pakietu Mobilności, kolejno gorączkowo nowelizowanie ustawy o czasie pracy kierowców oraz wprowadzenie systemu ulg w sposób mało spójny i chaotyczny.

W tym miejscu też przestrzegamy, że propagowane rozwiązania w zakresie tzw. „samozatrudnienie” kierowców w transporcie międzynarodowym nie stanowią bezpiecznego i legalnego rozwiązania. Gorączkowe poszukiwania obniżek zatrudnienia przez różne firmy doradcze doprowadziły do wykształcenia się w przeświadczeniu branży o możliwości zastosowania takiego rozwiązania, niemniej przestrzegamy o jego nietrafności co potwierdzają organy kontrolne, z którymi Kancelaria Prawna Viggen oraz Stowarzyszenie Uczestników Rynku Komunikacji i Transportu Drogowego „Najlepsza Droga” na stałe współpracuje. Rozwiązanie to jest nielegalne, niebezpieczne i nie znajduje uzasadnienia prawnego, o czym piszemy w publikacji:

Nielegalne “SAMOZATRUDNIENIE” kierowców w kontekście “Pakietu Mobilności”

Szukanie rozwiązań w obliczu nawarstwiających się kosztów staje się naturalne i chcemy pomóc w odnalezieniu właściwego panaceum tak aby dalej prowadzone przedsiębiorstwo było wydolne finansowo, bo dopiero wtedy jego dalsze funkcjonowanie ma sens. Prawo przewiduje takie możliwości dlatego oprócz rozwiązań w zakresie optymalizacji czy nowych typów umowy postanowiliśmy także umożliwić państwu korzystanie z naszego oprogramowania VTS Project na niezwykle preferencyjnych warunkach, o których więcej po kontakcie

biuro1@viggen.pl 509-982-577

jak@viggen.pl 519-140-984

 

 

Opracowała:

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny

Anna Nieć-Mrzygłód – Dyrektor Generalny Kancelarii Prawnej Viggen

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j. Mariusz Miąsko, Małgorzata Miąsko

 

| Tomasz Misiek | 0 komentarze/y | Blog prawny | , , ,

Wakacje od składek ZUS – nowa ulga dla przedsiębiorców

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j. informuje że, w dniu 1 listopada 2024 r. wejdą w życie tzw. wakacje składkowe, czyli zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek przez płatnika na jego własne obowiązkowe ubezpieczenia przez jeden miesiąc w roku.

Wakacje składkowe to nowe zwolnienie przysługujące płatnikom na ich własne składki obowiązkowe tj. ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, a także składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Z wspomnianego zwolnienia skorzystać można wyłącznie przez jeden miesiąc w roku kalendarzowym.

Już od 1 listopada 2024 roku, płatnik składek będzie mógł złożyć wniosek o zwolnienie ze składek ZUS. Listopadowy termin jest bardzo ważny dla przedsiębiorców. Jego przegapienie będzie bowiem skutkowało utratą wakacji od ZUS jeszcze w tym roku.

Zwolnienie dotyczy tylko składek na własne ubezpieczenie przedsiębiorcy. To oznacza, że za czas zwolnienia musisz zapłacić składki osób, które ubezpieczasz (na przykład twoich pracowników lub zleceniobiorców).

Wakacje składkowe to zwolnienie z opłacenia składek na:

  • Ubezpieczenie emerytalne – składka, która jest odprowadzana na przyszłą emeryturę. Zwolnienie z opłacania tej składki nie wpływa na długość okresu ubezpieczenia – jest to korzystne, ponieważ miesiąc, w którym korzystają Państwo z ulgi, wlicza się do stażu emerytalnego;

  • Ubezpieczenie rentowe – składka ta zapewnia zabezpieczenie w przypadku, gdyby przedsiębiorca utracił zdolność do pracy i potrzebowałby renty. Mimo zwolnienia z opłacania tej składki ten okres także jest liczony do stażu pracy;

  • Ubezpieczenie wypadkowe – składka przeznaczona na ochronę w razie wypadku przy pracy. Tutaj również, mimo braku wpłat w danym miesiącu, przedsiębiorca będzie nadal objęty ochroną wypadkową.

  • Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy;

  • Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – jeśli podlegali Państwo ubezpieczeniu chorobowemu w miesiącu złożenia wniosku o zwolnienie oraz w miesiącu, który go poprzedzał.

WAŻNE! Wakacje składkowe nie obejmują składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Z wakacji składkowych skorzystać może płatnik składek na jego własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za wskazany we wniosku jeden miesiąc kalendarzowy, jeżeli:

  • w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym złożenie wniosku miał zgłoszonych do ubezpieczeń nie więcej niż 10 ubezpieczonych (do liczby tej zalicza się sam przedsiębiorca);

  • w ostatnich 2 latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku nie osiągnął przychodu z pozarolniczej działalności lub w co najmniej jednym roku z 2 ostatnich kalendarzowych osiągnął roczny przychód nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro;

  • jako ubezpieczony w roku poprzedzającym oraz w okresie od początku roku kalendarzowego złożenia wniosku nie wykonywał pozarolniczej działalności na rzecz byłego pracodawcy;

  • w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku jako ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym i wypadkowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Byłym pracodawcą jest podmiot, na rzecz którego – w roku kalendarzowym rozpoczęcia działalności gospodarczej lub w poprzednim roku kalendarzowym – wykonywano czynności (w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy) wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej

Uwaga! Zwolnienie w ramach wakacji składkowych stanowi tak zwaną pomoc de minimis. To oznacza, że Przedsiębiorca nie może z niego skorzystać, jeśli wyczerpał limit otrzymanej pomocy 300 tys. euro w okresie trzech lat.

Wspólnicy spółki jawnej, komandytowej, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie będą mieli możliwości korzystania z wakacji składkowych.

Beneficjentami omawianej preferencji składkowej mogą być natomiast (oczywiście po spełnieniu ustawowych warunków) wspólnicy spółki cywilnej. Spółka ta nie jest traktowana jako osobny podmiot, ale jako umowa pomiędzy dwoma przedsiębiorcami. Skutkuje to tym, że wspólnik spółki cywilnej jest wpisany do CEIDG i traktowany w kontekście ubezpieczeń ZUS tak samo jak przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą.

Aby skorzystać z wakacji składkowych płatnik składek zobowiązany jest złożyć w ZUS wniosek o nazwie RWS. Żeby skorzystać z ulgi należy wypełnić wniosek RWS wyłącznie z konta płatnika. Wniosek ten należy złożyć w odpowiednim terminie. W myśl uchwalonych przepisów prawa wniosek składa się w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który płatnik chce uzyskać zwolnienie z obowiązku opłacenia składek. Przedsiębiorcy muszą też pamiętać o obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych za miesiąc korzystania z wakacji składkowych.

ZUS będzie rozpatrywać wnioski automatycznie, a informacje na ten temat będą widoczne na koncie płatnika na PUE/eZUS. Informację o tym, że na PUE/eZUS jest nowa wiadomość na ten temat, ZUS wyśle dodatkowo na e-mail lub numer telefonu, który przedsiębiorca podał na swoim koncie.

Od decyzji odmownej lub przyznania okrojonego świadczenia, będzie można odwołać się w ciągu 30 dni.

Wakacje składkowe nie zwalniają przedsiębiorców z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych za miesiąc korzystania ze zwolnienia.

Wymagane dokumenty należy złożyć do 20. dnia następnego miesiąca:

  • ZUS RCA z kodem „wakacyjnym” z rozliczonymi składkami na ubezpieczenia społeczne finansowane z budżetu państwa;

  • ZUS RCA z aktualnym obowiązującym przedsiębiorcę kodem prowadzenia działalności i składkami na ubezpieczenie zdrowotne ewentualnie na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeśli nie uzyskano zwolnienia z tej składki;

  • ZUS RCA za pozostałych ubezpieczonych, jeżeli przedsiębiorca zatrudnia pracowników lub zleceniobiorców;

  • ZUS DRA uwzględniającą składki z utworzonych raportów RCA.

Jeśli nie zostaną złożone wymagane dokumenty, ZUS sporządzi je z urzędu. Takie dokumenty będę utworzone na podstawie dostępnych w ZUS danych, ale nie będą obejmowały dokumentów za zatrudnionych pracowników. Utworzenie dokumentów może się wiązać również z ustaleniem minimalnej składki na ubezpieczenie zdrowotne dla danej formy opodatkowania.

Jeżeli przedsiębiorcy zależy na otrzymaniu zwolnienia z ZUS jeszcze w 2024 roku, a dokładnie za miesiąc grudzień, musi złożyć wniosek jeszcze w listopadzie. Złożenie wniosku w grudniu pozbawi przedsiębiorcę prawa uzyskania zwolnienia w 2024 roku, a ulga zostanie przyznana dopiero w 2025 roku, za miesiąc styczeń.

Często zdarza się, że osoba pracująca na część etatu decyduje się na dodatkowe założenie działalności gospodarczej. W takim przypadku mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów ubezpieczeniowych gdzie jednym jest etat, a drugim działalność gospodarcza. Powstaje pytanie: czy w takiej sytuacji przysługują wakacje od ZUS?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, kluczowa jest wysokość wynagrodzenia, które przedsiębiorca otrzymuje z etatu. Jeżeli z umowy o pracę na część etatu wynagrodzenie wynosi co najmniej minimalną krajową (4 300 zł od lipca do grudnia 2024 r.), to przedsiębiorca nie musi opłacać składek społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Składki ZUS będą wówczas regulowane tylko z umowy o pracę. W takim wypadku nie skorzysta z wakacji od ZUS. W innym zakresie kiedy przedsiębiorca płaci składki społeczne i spełni warunki będzie miał możliwość wnioskowania o wakacje od ZUS.

Pomimo że, wakacje od ZUS brzmią obiecująco, nie każdy przedsiębiorca będzie mógł z nich skorzystać. Zwolnienie z opłacania składek społecznych nie dotyczy m.in.:

  • Osób na etacie – przedsiębiorcy, którzy jednocześnie pracują na umowę o pracę z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym, nie będą uprawnieni do wakacji od ZUS.

  • Przedsiębiorców B2B – prowadzący działalność na rzecz byłego pracodawcy również nie skorzystają z tej ulgi.

  • Przedsiębiorców zatrudniających powyżej 9 osób – jeśli firma zatrudnia więcej niż 9 pracowników, wakacje od ZUS nie będą możliwe.

Zwolnienie z opłacania składek społecznych wpłynie na wysokość podatku dochodowego oraz składki zdrowotnej, co oznacza, że korzyści mogą być mniejsze niż się wydaje. Z wakacji nie skorzystają przedsiębiorcy, którzy nie spełnią warunków do ich otrzymania. Przedsiębiorcy, którym ulga przysługuje otrzymają ulgę jednak ich korzyści będą zależne do formy opodatkowania oraz zasad opłacania składek ZUS.

Dla przedsiębiorców opodatkowanych na zasadach ogólnych (skala podatkowa), wyższy podatek i składka zdrowotna mogą obniżyć realne oszczędności. Przykładowo, przy dochodzie miesięcznym 5000 zł netto, oszczędność wyniesie około 1354,10 zł, a nie 1600 zł, jak mogłoby się wydawać. Z kolei przedsiębiorcy rozliczający się liniowo zapłacą więcej podatku, co również wpłynie na zmniejszenie korzyści, w ich przypadku oszczędności wyniosą 1318,32 zł.

Opracowała

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny

Kancelaria Prawna Viggen Sp. j.

| Tomasz Misiek | 0 komentarze/y | Baza informacji prawnych, Blog prawny | , , ,

Ważne! Austria – powracają kontrole graniczne

Austria w dniu 16 października 2024 roku, w ślad za Niemcami przywróciła tymczasowe kontrole na wewnętrznych granicach Austrii z Czechami i Słowacją. Przywrócenie kontroli nastąpiło na podstawie Federalnego Dziennika Ustaw II 278/2024, Rozporządzenie nr 278.
Celem wprowadzenia kontroli granicznych jest zapewnienie publicznego spokoju, porządku i bezpieczeństwa.
Wprowadzone kontrole na podstawie, Rozporządzenia 278 oznaczają, że do 15 kwietnia 2025 roku granice z Czechami i Słowacją będą mogły być przekraczane wyłącznie na wyznaczonych przejściach granicznych. Wprowadzenie kontroli granicznych może spowodować wydłużenie czasu oczekiwania na przekroczenie granicy, co z kolei może wpłynąć na płynności przewozów.
Z uwagi na powyższe, Kancelaria Prawna Viggen Sp. j. zaleca wszystkim przewoźnikom uwzględnić powyższe zmiany w harmonogramach, aby dostosować się do nowych warunków i uniknąć opóźnień w całym łańcuchu dostaw.
Powyższe przepisy obowiązują od 16 października 2024 roku do 15 kwietnia 2025 roku.

Opracowała
Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny
Kancelaria Prawna Viggen Sp. j.

| Tomasz Misiek | 0 komentarze/y | Baza informacji prawnych, Blog prawny | , ,

Planowane zmiany w Kodeksie Pracy – zaliczenie umów cywilnoprawnych i samozatrudnienia do stażu pracy

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy dotyczący naliczania stażu pracy jest obecnie w uzgodnieniach międzyresortowych i opiniowaniu. To będzie bardzo istotna dla wielu osób zmiana kodeksu pracy. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce dodać do kodeksu pracy nowy przepis, zgodnie z którym do stażu pracy będą się liczyły m.in. okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia i prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej. Projekt nowelizacji ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i wpłynąć do Sejmu w III kwartale 2024 r.
Projekt zakłada, że nowe przepisy ustawy będą obowiązywały od dnia 1 stycznia 2026 r. Uprawnienia pracownicze wynikające z uwzględnienia wspomnianych okresów będą obowiązywać od daty wejścia w życie nowych przepisów. W przypadku rekrutacji na wolne stanowiska rozpoczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji, okresy pracy kandydatów sprzed 1 stycznia 2026 r. będą oceniane zgodnie z dotychczasowymi zasadami.
Zgodnie z planowaną nowelizacją do kodeksu pracy ma zostać dodany nowy przepis (art. 3021), który określi, że do okresu zatrudnienia (czyli do tzw. stażu pracy) – poza wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy i stosunków służbowych – wliczane będą okresy wykonywania pracy i prowadzenia działalności określone w art. 6 ust. 1 pkt 3, 4, 5, 5a, 6, 8, 11, 12 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, o ile stanowiły tytuł do ubezpieczeń społecznych.
Jeżeli przepis ten wejdzie w życie do stażu pracy będą się dodatkowo liczyły okresy:

  • wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
  • prowadzenia działalności pozarolniczej, w tym w szczególności – indywidualnej działalności gospodarczej,
  • wykonywania odpłatnie pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
  • pełnienia czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego;
  • odbywania służby zastępczej,
  • pełnienia mandatu posła, posła do Parlamentu Europejskiego lub senatora,
  • wykonywania pracy z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych.

Do stażu pracy będą również zaliczane niektóre okresy niepodlegania ubezpieczeniom społecznym przewidziane w przepisach szczególnych, które wiążą się z wykonywaniem pracy lub działalności co do zasady stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych (np. wykonywanie pracy na podstawie umowy o świadczenie usług przez uczniów szkół ponadpodstawowych lub studentów do ukończenia 26 lat).

Na mocy obowiązującego prawa jako staż traktuje się głównie okres pozostawania w stosunku pracy tj. pracy świadczonej w ramach stosunku pracy, a więc na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 Kodeksu pracy). Należy zauważyć, iż obecnie nie ma jednolitych zasad ustalania stażu pracy, od których zależą wszystkie uprawnienia pracownicze wynikające ze stosunku pracy, zarówno przysługujące na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów, jak i uprawnienia, które przysługują tylko na podstawie przepisów obowiązujących u danego pracodawcy (np. na podstawie poszczególnych pragmatyk służbowych). Tak więc, w obecnym stanie prawnym nie ma jednolitych zasad ustalania stażu pracy dla celów ustalania wszystkich uprawnień pracowniczych wynikających ze stosunku pracy i dostępu do określonych stanowisk pracy.

Brak powszechnie obowiązującej regulacji zasad ustalania stażu pracy powoduje w praktyce istotne wątpliwości, a w wielu przypadkach prowadzi pracodawców do ustalania stażu pracy wyłącznie na podstawie okresów zatrudnienia na podstawie stosunku pracy i stosunków służbowych. Wskazać zaś należy, że w obecnych realiach rynku pracy w Polsce prace tego samego rodzaju wykonywane są na podstawie różnych stosunków prawnych i w różnych formach, co często wprost wynika z przepisów prawa.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, ma na celu aby pracownicy, którzy często tak naprawdę nie mieli wyboru formy zatrudnienia – mieli uprawnienia do dłuższego urlopu wypoczynkowego, nagród jubileuszowych czy dodatku stażowego.
W przypadku nakładania się okresów: prowadzenia pozarolniczej działalności oraz okresów pozostawania osobą współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, jak również wykonywania zlecenia lub świadczenia usług, wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej albo pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kołek rolniczych lub nakładania się tych okresów z okresem pozostawania w stosunku pracy, do okresu zatrudnienia wlicza się jeden z tych okresów.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami umowa zlecenie bądź inne umowy cywilnoprawne jak również okres prowadzenia działalności gospodarczej nie wlicza się do stażu pracy. Obecnie pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę przysługuje 20 dni urlopu w przypadku stażu pracy poniżej 10 lat oraz 26 dni gdy staż pracy jest wyższy niż 10 lat.
Z kolei długość okresu wypowiedzenia zależy od stażu pracy. Jeśli przepracujemy mniej niż sześć miesięcy, okres wypowiedzenia wynosi dwa tygodnie. Przy stażu pracy od sześciu miesięcy do trzech lat czas wypowiedzenia to miesiąc, a przy ponad trzyletnim stażu, wynosi on trzy miesiące.
Na podstawie nowelizacji i dodania do kodeksu pracy art. 3021 § 2 do okresu zatrudnienia wliczane byłyby okresy:

  1. wykonywania przez osobę fizyczną zlecenia na podstawie umowy, o której mowa w art. 734 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, z późn. zm.) lub świadczenia usług przez osobę fizyczną na podstawie umowy, o której mowa w art. 750 tej ustawy (pkt 1);
  2. wykonywania przez osobę fizyczną pracy na podstawie umowy agencyjnej, o której mowa w art. 758 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (pkt 2);
  3. pozostawania osobą współpracującą z osobą, o której mowa w pkt 1 i 2 (pkt 3);
  4. pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kołek rolniczych (pkt 4)– w którym podlegała ona ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z zastrzeżeniem § 3.

Zakres regulacji zawartej w art. 3021 § 2 pkt 1 obejmie również umowy uaktywniające dla niań sprawujących opiekę nad dziećmi na podstawie umów o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Na podstawie dodawanego do kodeksu pracy art. 3021 § 3 do okresu zatrudnienia wliczane będą także ww. okresy działalności zawodowej określone w art. 3021 § 1 i 2, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów.

Wiążą się one z wykonywaniem pracy lub działalności co do zasady stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych. Przykładowo może to być zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w ramach wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii, niepodleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu ulgi na start czy zwolnienie dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą, które przekroczyły kwotę rocznej podstawy wymiaru składek, a także okres ulgi dla uczniów szkół ponadpodstawowych lub studentów do ukończenia 26 lat.
Na podstawie projektowanych przepisów Kodeksu pracy m.in. okres wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia lub świadczenia usług zawartych z obecnym pracodawcą zostanie zaliczony zarówno do ogólnego, jak i do tzw. zakładowego stażu pracy.

Od zakładowego stażu pracy uzależniona jest zgodnie z Kodeksem pracy m.in. długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość odprawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę. Także dodatkowe świadczenia przyznawane przez pracodawcę na mocy przepisów zakładowych zwykle uzależnione są od długości zatrudnienia u danego pracodawcy. Zatem na skutek przyjęcia proponowanego rozwiązania osoba zatrudniona na umowę o pracę, która wcześniej świadczyła pracę na rzecz obecnego pracodawcy na podstawie, np. umowy zlecenia, z dniem wejścia w życie ustawy może uzyskać nie tylko uprawnienie do wyższego wymiaru urlopu, ale także zostanie objęta dłuższym okresem wypowiedzenia oraz będzie przysługiwać jej wyższa odprawa w przypadku rozwiązania umowy o pracę (czy też wyższy dodatek stażowy, jeżeli przepisy zakładowe przewidują taki składnik wynagrodzenia).

Nowe okresy zaliczane do stażu pracy będą musiały być potwierdzane zaświadczeniem wydawanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, którego przedmiotem będzie podleganie ubezpieczeniom społecznym z wymienionych tytułów lub niepodleganie ubezpieczeniom społecznym w przypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych. Okres zaś, w którym osoba fizyczna do 26 r. życia nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym lub wypadkowemu na podstawie odrębnych przepisów będzie potwierdzać zaświadczenie wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym w którym ciężar dowodu będzie spoczywał na zainteresowanym.

Pracodawcy poniosą koszty, ponieważ będą musieli uwzględniać dłuższe okresy stażu przy wypłacie odpraw oraz dodatków stażowych i nagród jubileuszowych w sektorze publicznym. Zmiany te wpłyną również na okresy wypowiedzenia umów oraz szybsze nabywanie prawa do dłuższego urlopu wypoczynkowego, co może prowadzić do większej absencji w zakładach pracy i dodatkowych kosztów związanych z koniecznością uzupełnienia braków kadrowych.

Dla pracowników nowelizacja przyniesie korzyści w postaci szybszego dostępu do ważnych uprawnień pracowniczych, niezależnie od formy wcześniej wykonywanej pracy. Umożliwi również wcześniejsze ubieganie się o stanowiska wymagające określonego stażu pracy.

Opracowała

Karolina Grzelec – Kierownik Działu Silnik Prawny
Kancelaria Prawna Viggen Sp. j